Έπεσε η στάθμη της λίμνης Παμβώτιδας λόγω της ξυρασίας

Πάνω από ένα μέτρο έχει πέσει η στάθμη της λίμνης των Ιωαννίνων, λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας που χαρακτηρίζει τους τελευταίους μήνες. Οι πηγές που τροφοδοτούν την λίμνη στέρεψαν από την ξηρασία και σε πολλά σημεία έχει αποκαλυφθεί ο πυθμένας της λίμνης καθώς τα νερά υποχώρησαν σημαντικά ενώ σε άλλα δημιουργήθηκαν… παραλίες και αποκαλύφθηκαν τα βράχια!!!

Κι όλα αυτά ενώ το θυρόφραγμα στο Πέραμα παραμένει κλειστό εδώ και αρκετό καιρό λόγω εργασιών, που σημαίνει ότι νερά από την Παμβώτιδα δεν κατευθύνονται προς τον Καλαμά…  Παρότι η στάθμη έχει πέσει σε πρωτοφανή, για τα τελευταία χρόνια, επίπεδα, η εικόνα της λίμνης διατηρείται πολύ καλή, καθώς δεν εμφανίζεται φυτοπλαγκτόν, όπως έχει συμβεί άλλες χρονιές όταν μάλιστα τα νερά ήταν πολύ περισσότερα.

Πρόκειται σίγουρα για μία ενδιαφέρουσα διάσταση καθώς μέχρι τώρα η παρουσία φυτοπλαγκτόν συνδέονταν με τις καιρικές συνθήκες και με την πτώση της στάθμης. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια τέτοιες εικόνες ήταν άγνωστες, καθώς τα καλοκαίρια ήταν βροχερά… Αυτή την φορά μια βροχή δεν αρκεί για να μας σώσει, μαζί και την λίμνη, καθώς για δύο περίπου μήνες δεν έχει πέσει ούτε σταγόνα! Η Παμβώτιδα που λειτουργεί ως φυσικός ταμιευτήρας του λεκανοπεδίου δεν έχει δεχθεί νερά εδώ και καιρό με αποτέλεσμα την συρρίκνωσή της.

πηγή: epiruspost

Advertisements

Εννέα χώρες της Ανατολικής ΕΕ κατηγορούν πολυεθνικές ότι τους στέλνουν τρόφιμα κατώτερης ποιότητας απ’ ότι στην υπόλοιπη ΕΕ.

Η υπουργός Γεωργίας της Σλοβακίας κάνει λόγο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση δύο ταχυτήτων, κατηγορώντας τις πολυεθνικές τροφίμων ότι τους στέλνουν τρόφιμα κατώτερης ποιότητας. «Μήπως τελικά είμαστε απλώς ένα δοχείο απορριμμάτων της Ευρώπης;» αναρωτιούνται.

Εννέα χώρες, μεταξύ των οποίων η  Σλοβακία, Τσεχία, Πολωνία, Ουγγαρία, Σλοβενία, Κροατία και Βουλγαρία, κατηγορούν τις πολυεθνικές τροφίμων ότι τα τρόφιμα που τους στέλνουν είναι ακριβότερα και κατώτερης ποιότητας ενώ έχουν τις ίδιες επωνυμίες. Μάλιστα η εβδομαδιαία Γερμανική εφημερίδα Zeit έχει παραδεχτεί συγκεκριμένα ότι η Nutella δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες και ότι για τις Ανατολικές χώρες της ΕΕ χρησιμοποιούνται φθηνότερα υλικά, που όμως, σύμφωνα πάντα με την εφημερίδα δεν είναι κατώτερα… 

«Δεν μπορούν να υπάρχουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» δήλωσε η Gabriela Matečná, υπουργός γεωργίας της Σλοβακίας στη Μπρατισλάβα.  Εκεί συναντήθηκαν εμπειρογνώμονες γεωργίας και τροφίμων των εννέα χωρών για να συγκρίνουν τα αποτελέσματα των δοκιμών και να συζητήσουν για τις περαιτέρω ενέργειες που σκοπεύουν να κάνουν. Μια σύνοδος κορυφής με τίτλοΊδια ποιότητα προϊόντος για όλους” διεξάγεται σήμερα 13 Οκτωβρίου 2017 στην πρωτεύουσα της Σλοβακίας. Η Επίτροπος για την Προστασία των Καταναλωτών Věra Jourová, καθώς και εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου της ΕΕ θα είναι εκεί.

Πάντως και τους προηγούμενους μήνες αρκετές χώρες της Ανατολικής ΕΕ είχαν επανειλημμένα εκφράσει τη δυσαρέσκιά τους για το γεγονός ότι λαμβάνουν κατώτερης ποιότητας τρόφιμα απ’ ότι η υπόλοιπη Ευρώπη. Θα είχε ενδιαφέρον να μαθαίναμε τι γίνεται και στην Ελλάδα…

πηγή: Zeit

Πίσω στο βουνό!

Αφού τρυγήσαμε το μέλι της βελανιδιάς στα Όρη του Βάλτου στην νότια Πίνδο τον Αύγουστο, μεταφέραμε τα μελίσσια μας στον κάμπο της Άρτας, ώστε να ξεκουραστούν και να βρουν τις απαραίτητες γυρούλες, που θα τα βοηθούσαν να ανανεωθούν για το φθινόπωρο.

Το φθινοπωρινό μελισσοκομείο στις πλαγιές του Κορφοβουνίου Άρτας, πάνω απ’ την λίμνη του Πουρναρίου.

Για τους περισσότερους μελισσοκόμους της Ηπείρου, ο Αύγουστος είναι μήνας ξεκούρασης. Πέρα απ’ αυτούς που θα επιχειρήσουν να μετακινηθούν στα πεύκα, οι υπόλοιποι δεν έχουν κάποια μεγάλη ανθοφορία να κυνηγήσουν και έτσι αρκούνται στο να προετοιμάσουν τα μελίσσια τους για το φθινόπωρο. Για εμάς όμως ήταν ένας δύσκολος μήνας. Κι αυτό γιατί τα μελίσσια τα οποία αγοράσαμε τον Φλεβάρη ήταν πολύ ταλαιπωρημένα και με μεγάλης ηλικίας βασίλισσες, ενώ και τα δικά μας ήταν καιρός πια να ανανεωθούν.

Η λίμνη Πουρναρίου το φθινόπωρο.

Έτσι αποφασίσαμε να αλλάξουμε όλες τις βασίλισσες μέσα στο καλοκαίρι, με στόχο να μπουν τα μελίσσια με νέες, δυνατές που θα κατάφερναν να ανανεώσουν καλύτερα τους πληθυσμούς και κατά συνέπεια να ξεχειμωνιάσουν χωρίς προβλήματα. Τα πράγματα πήγαν εξαιρετικά καλά και μέχρι το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη σχεδόν όλα τα μελίσσια είχαν καταφέρει να έχουν νέες, γονιμοποιημένες βασίλισσες.

Ο μελισσόκηπος στο βουνό.

Ενώ όμως είχαμε φτάσει στα τέλη του Σεπτέμβρη, ο καιρός θύμιζε καλοκαίρι. Ξηρασία και υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούσαν αμφιβολίες για το κατά πόσον τα φυτά στο βουνό θα μπορούσαν να αποδώσουν και πράγματι σε μια διερευνητική βόλτα η κατάσταση ήταν απελπιστική. Το ρείκι σχεδόν ξερό, ο κισσός είχε ξεγελαστεί και δεν είχε ανοίξει ακόμη, ο αρκουδόβατος με κίτρινα μαραμένα φύλλα και μόνο η ακονιζιά έδειχνε σημάδια ζωής…

Φθινοπωρινή ερείκη (σουσούρα) σε τραγική κατάσταση λόγω της ξηρασίας.

Έχοντας κόψει πολλές παραφυάδες για να αυξήσουμε τον αριθμό των μελισσοσμηνών, ουσιαστικά είχαμε αποδυναμώσει τους πληθυσμούς και αν συνυπολογίσει κανείς σε αυτό και το κενό που υπήρξε στους γόνους λόγω της αλλαγής των βασιλισσών, εγείρονταν ερωτήματα για το αν θα καταφέρναμε να βγάλουμε το χειμώνα. Τελικά τις πρώτες μέρες του Οκτώβρη ξεκινήσαμε να φορτώνουμε μελίσσια για τις βουνοπλαγιές της Πίνδου.

Στο βάθος η λίμνη του Πουρναρίου, όπως φαίνεται απ’ το μελισσοκομείο.

Τα πρώτα μελίσσια μεταφέρθηκαν στις πλαγιές πάνω απ’ τη λίμνη Πουρναρίου, σε σχετικά χαμηλό υψόμετρο 360-380 μέτρων, ώστε να μην έχει πολύ κρύο. Τα φυτά, εκτός της ακονιζιάς, δεν είχαν ανοίξει ακόμα, κάτι πρωτόγνωρο για την εποχή. Με τον αριθμό των μελισσιών να έχει αυξηθεί πολύ και τις περιοχές στο βουνό όπου μπορούν να στηθούν μελισσοκομεία λίγες, έπρεπε να βρεθεί και δεύτερη τοποθεσία. Το γεγονός αυτό το είδα περισσότερο ως ευκαιρία να δοκιμάσω και άλλες περιοχές για το φθινόπωρο πέρα από τους πρόποδες των Τζουμέρκων.

Ο Άραχθος κάπου ανάμεσα στον κάμπο της Άρτας και τον ορεινό όγκο των Τζουμέρκων.

Έτσι μεταφέραμε αρκετά μελίσσια νοτιότερα στα σύνορα των νομών Άρτας και Αιτωλοακαρνανίας στις εκβολές του ποταμού Βωβού. Εκεί μας δόθηκε η ευκαιρία να δημιουργήσουμε ένα απάνεμο μελισσοκομείο σε πολύ χαμηλό υψόμετρο (120-130 μέτρα) δίνοντας την ευκαιρία στα μελίσσια να παραμείνουν ζεστά μέχρι αργά το φθινόπωρο, έχοντας παράλληλα πρόσβαση στα ίδια φυτά με το άλλο μελισσοκομείο στη λίμνη. Τα μελίσσια είναι ισοδύναμα και έτσι κατά το τέλος Νοέμβρη θα έχουμε μια εικόνα για το πια περιοχή απέδωσε καλύτερα.

Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε τις αναμενόμενες βροχές και λίγο πολύ τα φυτά παραμένουν στην ίδια κατάσταση. Σε ενδεικτικές επιθεωρήσεις παρατηρήσαμε ότι τα μελίσσια βρίσκουν μεν αρκετή γύρη από την ακονιζιά, όμως το κρύο της τελευταίας εβδομάδας δεν τα αφήνει να αναπτυχθούν όπως θα θέλαμε. Θα δείξει. Έχουμε 50 μέρες ακόμα να δούμε πως θα εξελιχθεί αυτό το ξηρό φθινόπωρο.

Ηλίανθοι κατά βαρέων μετάλλων

Η καλλιέργεια ηλίανθων για την παραγωγή ηλιέλαιου μπορεί να είναι μια ασφαλής λύση για περιοχές με ρυπασμένο υδροφόρο ορίζοντα. Ομάδα Ελλήνων επιστημόνων από το Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων του Πανεπιστημίου Αθηνών καλλιέργησε ηλίανθους σε συνθήκες… Ασωπού και απέδειξε ότι τα βαρέα μέταλλα δεν περνούν στο βρώσιμο μέρος του φυτού. Η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να δώσει μια διέξοδο σε περιοχές «εγκλωβισμένες» λόγω της επικινδυνότητας του αρδευτικού νερού.

Η έρευνα κράτησε τρία χρόνια, ξεκινώντας το 2014, και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιστημονική επιθεώρηση «Foods». Η ομάδα των Σωτήρη Στασινού (μεταδιδακτορικού ερευνητή), Βασιλικής Στόικου, Ευάγγελου Ανδριανού (μεταπτυχιακών φοιτητών) και του Γιάννη Ζαμπετάκη (αναπληρωτή καθηγητή Χημείας Τροφίμων) καλλιέργησε σε θερμοκήπιο ηλίανθους σε συνθήκες προσομοίωσης του υπόγειου υδροφορέα στον Ασωπό και στον κάμπο των Θηβών. Πιο συγκεκριμένα, καλλιεργήθηκαν φυτά ηλίανθου με αρδευτικό νερό που περιείχε δισθενές νικέλιο και εξασθενές χρώμιο σε επίπεδα παρόμοια του υπόγειου υδροφορέα της προαναφερθείσας περιοχής. Στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου, συλλέχθηκαν οι ρίζες, οι κορμοί, τα φύλλα και τα άνθη του ηλίανθου από τα οποία εκχυλίστηκε το έλαιο. «Ποτίζαμε με νερό που είχε έξι διαφορετικές συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, προκειμένου να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα του πώς αυτά επηρεάζουν σε διαφορετικές ποσότητες το φυτό», εξηγεί ο κ. Ζαμπετάκης. Πού κατέληξε η επιστημονική ομάδα; «Η έρευνα κατέληξε ότι ναι μεν βαρέα μέταλλα και νικέλιο πηγαίνουν στις ρίζες, στους βλαστούς και στα φύλλα του φυτού, όχι όμως στο βρώσιμο μέρος του. Πιο αναλυτικά, το νικέλιο ήταν μη ανιχνεύσιμο στο ηλιέλαιο, ενώ οι συγκεντρώσεις του χρωμίου εξαρετικά χαμηλές». Πώς εξηγείται αυτό; «Τα βαρέα μέταλλα διαλύονται στο νερό αλλά όχι και στο λάδι. Επομένως, μένουν στα μέρη του ηλίανθου όπου υπάρχει νερό και δεν περνούν τον ανθό του», εξηγεί ο κ. Ζαμπετάκης.

Εναλλακτική καλλιέργεια
Με τα δεδομένα αυτά, ο ηλίανθος θα μπορούσε να είναι μια αξιόπιστη εναλλακτική καλλιέργεια σε περιοχές όπου υπάρχει ρύπανση του υπόγειου υδροφορέα, π.χ. Ασωπός και Βοιωτία, Εύβοια (Μεσσαπία), προς αντικατάσταση της καλλιέργειας βολβών. Μάλιστα ο ηλίανθος βοηθά στην εξυγίανση των εδαφών αυτών, καθώς απορροφά και άρα «φυτο-εξάγει» σημαντικές ποσότητες βαρέων μετάλλων. Γενικά, ο ηλίανθος θεωρείται φυτό με μεγάλη προσαρμοστικότητα και χαμηλές απαιτήσεις.

πηγή: Καθημερινή

Σχόλιο από Ορεινό Μέλι:
Απ’ όσο γνωρίζουμε δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια μελέτη που να αξιολογεί τις επιπτώσεις από τα βαρέα μέταλλα στο νέκταρ και τη γύρη του ηλίανθου.

Μια χρονοκάψουλα, που περιέχει, μεταξύ άλλων και μια μέλισσα, θάφτηκε στους πάγους της Αρκτικής!

Μία επιστημονική χρονοκάψουλα, που περιέχει πολλά αντικείμενα μεταξύ των οποίων μία μέλισσα αλλά και τμήμα μετεωρίτη, θάφτηκε στους πάγους της Αρκτικής, με σκοπό να μεταφέρει πληροφορίες στις μελλοντικές γενιές.

Η επιστημονική χρονοκάψουλα που θάφτηκε στο Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ.

Αν η σημερινή ανθρωπότητα ναυαγήσει στην ξέρα της αυτοκαταστροφής της, μήπως θα έπρεπε προηγουμένως να έχει αφήσει κάποιο μήνυμα για τις μελλοντικές γενιές, αν αυτές υπάρξουν; Ένας Πολωνός επιστήμονας πήρε την πρωτοβουλία να θάψει σε μια τρύπα βάθους πέντε μέτρων στους αρκτικούς πάγους μια χρονοκάψουλα, η οποία περιέχει μια επιλεκτική σύνοψη των επιστημονικών και τεχνολογικών γνώσεων της εποχής μας.

Διάφοροι σπόροι που επιλέχτηκαν, μεταξύ των οποίων βρώμης, κολοκύθας, αραβοσίτου, φασολιών, μπιζελιών και ηλίανθου.

Το σύγχρονο «μπουκάλι» είναι ένας κύλινδρος από ανοξείδωτο χάλυβα μήκους 60 εκατοστών, που περιέχει μια πληθώρα πληροφοριών και δειγμάτων της φύσης και του τεχνολογικού πολιτισμού μας: DNA από διάφορους έμβιους και άβιους οργανισμούς (ανθρώπους, αρουραίους, σολομούς, πατάτες κ.α.), μια μέλισσα μέσα σε ρετσίνι, σπόρους φυτών, μικροοργανισμούς, ένα κινητό τηλέφωνο, ένα ανιχνευτή ακτινοβολίας, ένα επιταχυνσιόμετρο, μια πιστωτική κάρτα, ένα ρολόι χειρός, μία φωτογραφία της Γης όπως φαίνεται από το διάστημα (φυλαγμένη μέσα σε πορσελάνη για να διατηρηθεί) κ.α.

Δείγματα DNA από άνθρωπο, αρουραίο, σολομό αλλά και από μία πατάτα.

Ακόμη περιέχει τμήμα ενός μετεωρίτη ηλικίας 4,5 δισεκατομμυρίων ετών που έπεσε στη Γη, ένα κομμάτι βασαλτικής λάβας από έκρηξη ισλανδικού ηφαιστείου, άμμο από τη Ναμίμπια της Αφρικής που περιέχει μικροσκοπικά διαμαντάκια και άλλα γεωλογικά δείγματα. Η πρωτοβουλία -κάτι μεταξύ αστείου και σοβαρού- ανήκει στον Μάρεκ Λεβαντόφσκι, επιστήμονα του Ινστιτούτου Γεωφυσικής της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών και η κάψουλα θάφτηκε κοντά στον Πολωνικό Πολικό Σταθμό στο ακριτικό νησί Σβάλμπαρντ, σύμφωνα με το “Nature”.

Μεταξύ των αντικειμένων που τοποθετήθηκαν στην κάψουλα ήταν μια σύριγγα, ένα αυτοκινητάκι, μια ξύστρα, ένα μολύβι κτλ ώστε αυτοί που θα τα βρουν να έχουν μια εικόνα της καθημερινότητας των ανθρώπων.

Το μήνυμα δημιουργήθηκε με αφορμή την 60ή επέτειο δημιουργίας του Πολικού Σταθμού της Πολωνίας και οι επιστήμονες έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο γεωλογικό περιοδικό “Gondwana Research”. Ο κύλινδρος μπορεί να παραμείνει θαμμένος στους πάγους για πάνω από 500.000 χρόνια, προτού ανέβει ξανά στην επιφάνεια λόγω γεωλογικών αναστατώσεων, ανόδου της στάθμης της θάλασσας, διάβρωσης ή άλλης αιτίας.

Η Σελήνη και η Γη όπως φαίνονται από το διάστημα, μέσα σε ειδική πορσελάνη για να διατηρηθούν.

Αλλά, όπως σχολίασε ο διακεκριμένος γεωλόγος Γιαν Ζαλάσιεβιτς του βρετανικού Πανεπιστημίου του Λέστερ, πρωτοπόρος της ιδέας της νέας Εποχής της Ανθρωποκαίνου, «τα λιγοστά πράγματα που περιέχει η κάψουλα, θα είναι σταγόνα στον ωκεανό ανάμεσα στην τεράστια ποικιλία τεχνο-απολιθωμάτων, που οι άνθρωποι θα αφήσουν πίσω τους ως γεωλογικά απομεινάρια».

Μεσοζωικός αμμωνίτης, ένα απ’ τα πολλά απολιθώματα της κάψουλας.

Ο ίδιος πρόβλεψε ότι η κάψουλα πιθανότατα θα έλθει στο φως πολύ νωρίτερα από τα 500.000 χρόνια, καθώς έχει θαφτεί σε ένα μέρος μόνο λίγα μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. «Είναι σίγουρο ότι η χρονοκάψουλά μας θα βρεθεί κάποια μακρινή μέρα και αυτοί που θα την ανακαλύψουν, θα είναι ικανοί να καταλάβουν το μήνυμά της. Αν κοιτάξουν προσεκτικά στο εσωτερικό της – όπως εμείς π.χ. κάναμε με την πυραμίδα του Χέοπα και τους τάφους στο εσωτερικό της- θα κατανοήσουν ποιοί ήμασταν», δήλωσε ο Λεβαντόφσκι.

Ηλεκτρονικά εξαρτήματα από πυρίτιο τοποθετήθηκαν επίσης στην χρονοκάψουλα.

Πολύ αισιόδοξος είναι. Κι αν οι απόγονοί μας έχουν στο μεταξύ ξαναγυρίσει στην εποχή των σπηλαίων, σίγουρα θα μπορούν να καταλάβουν τι είναι ένα κινητό τηλέφωνο ή μια πιστωτική κάρτα;

Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ

Υπάρχει σχέση μεταξύ του χρώματος των ανθέων και του αρώματος που αναδίδουν

Νέα έρευνα δείχνει ότι υπάρχει στενή σχέση μεταξύ του χρώματος των ανθέων και του αρώματος που αναδίδουν, με στόχο την προσέλκυση συγκεκριμένων επικονιαστών. Τουλάχιστον αυτό ισχύει για 41 είδη φυτών και τους επικονιαστές τους, που ερευνήθηκαν σε έναν βιότοπο φρύγανων στο νησί της Λέσβου, από μια διεθνή ερευνητική ομάδα και η οποία δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβρη που μας πέρασε.

Τεχνητή λίμνη Μονής Πυθαρίου. photo by: naturagraeca

Η ομάδα ερεύνησε τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά αυτά επικοινωνούν με ένα σύνολο από έντομα επικονιαστές που ζούσαν στην περιοχή. Ανακάλυψαν μια σχέση μεταξύ του χρώματος των λουλουδιών και του αρώματος τους, τόσο έντονη που μπορεί να θεωρηθεί ότι ουσιαστικά λειτουργούν από κοινού. Αυτή είναι ουσιαστικά η πρώτη μελέτη που αποδεικνύει την σχέση μεταξύ χρώματος και αρώματος για ένα σύνολο φυτών.

«Αυτό το αποτέλεσμα μας συγκλόνισε γιατί συλλέξαμε και αναλύσαμε τα δεδομένα με εντελώς αμερόληπτο τρόπο και επειδή προηγούμενες μελέτες δεν είχαν καν εξετάσει την πιθανή σχέση χρώματος και αρώματος» δήλωσε ο Robert Raguso, καθηγητής νευροβιολογίας και συμπεριφοράς, που συμμετείχε μελέτη. Τα λουλούδια χρησιμοποιούν συντονισμένα σήματα χρώματος και αρώματος για να προσελκύσουν έντομα, τα οποία με τη σειρά τους συλλέγουν γύρη επικονιάζοντας έτσι τα φυτά. Απ’ την άλλη πλευρά τα έντομα επωφελούνται και αυτά καθώς έχουν πρόσβαση στο νέκταρ και τη γύρη που είναι απαραίτητα για τη διατροφή τους.

Φρύγανα της Λέσβου. a) Το κολεόπτερο Eulasia nitidicollis σε Λαδανιά. b) Η πεταλούδα Colias crocea επισκέπτεται άνθος λεβάντας, c) Γενίστα η ακανθόκλαδος, d) Τουμπεραρία η σταλαγμώδης, e) Teucrium divaricatum και f) Άσπρη λαδανιά με αριστερά ευρωπαϊκή μέλισσα (Apis mellifera) και δεξιά το σκαθάρι Epicometis hirta. (photos by A. Kantsa).

Συνδέοντας τα οπτικά και οσφρητικά ερεθίσματα, τα λουλούδια καθιστούν το σήμα τους ισχυρότερο και πιο σταθερό κάτω από τις έντονες περιβαλλοντικές συνθήκες του Αιγαίου. Τις ημέρες που επικρατούν έντονοι άνεμοι και είναι αρκετές τέτοιες στα νησιά, τα αρώματα μπορεί να χαθούν, όμως τα χρώματα παραμένουν και συνεχίζουν να προσελκύουν επικονιαστές. Αντίστοιχα τα αρώματα παίζουν καθοριστικό ρόλο όταν λουλούδια αποκρύπτονται από την πυκνή βλάστηση.

Το κοινό χρώμα και άρωμα μεταξύ διαφορετικών λουλουδιών δεν σημαίνει και κοινή καταγωγή. Αντ’ αυτού, οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα πρότυπα αντικατοπτρίζουν τους προσαρμοστικούς συμβιβασμούς μεταξύ της προσέλκυσης επικονιαστών αλλά και άλλων εξωτερικών πιέσεων, όπως για παράδειγμα το περιβαλλοντικό άγχος και η άμυνα εναντίον εχθρών. Πάντως οι βιοχημικοί και γενετικοί δεσμοί μεταξύ της χλωρίδας και της παραγωγής αρώματος παραμένουν ελάχιστα κατανοητοί.

Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου. photo by: naturagraeca

Πέρα όμως απ’ την ανακάλυψη του συντονισμού ανάμεσα στο χρώμα και το άρωμα των ανθέων, τα έντομα που επισκέπτονται τα λουλούδια αυτά, ποικίλουν και μπορούν να αντιληφθούν τα ερεθίσματα των λουλουδιών με πολύ διαφορετικούς τρόπους. «Οι μέλισσες είναι οι κυρίαρχοι επικονιαστές στο νησί της Λέσβου και έχουν τριχρωματική έγχρωμη όραση, βλέπουν UV, μπλε και πράσινο» δήλωσε ο Raguso. «Αλλά οι πεταλούδες και τα σκαθάρια έχουν διαφορετικά οπτικά συστήματα, όμως μπορούν επίσης να δουν το κόκκινο χρώμα».

«Εμείς στη μελέτη μας υπολογίσαμε αυτές τις διαφορετικές μορφές αντίληψης. Η πρόοδος στο πεδίο μας είχε μείνει στάσιμη για πολύ καιρό, λόγω του τρόπου που μελετούσαμε την αλληλεπίδραση φυτού και επικονιαστή, καθώς εστιάζαμε μόνο σε ένα αισθητήριο κανάλι. Με αυτή τη μελέτη, κάναμε ένα βήμα πιο κοντά σε αυτό που υποψιάζομαι ότι συμβαίνει στην  πραγματικότητα» πρόσθεσε ο Raguso.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι με αυτή τη μελέτη πετύχαμε μια πιο ολιστική αντίληψη της επικονίασης.

πηγή: beeculture

Γιατί οι μέλισσες-δολοφόνοι δεν είναι τόσο επικίνδυνες

Είναι οι αφρικανικές μέλισσες, γνωστές και ως “μέλισσες-δολοφόνοι” πράγματι τόσο επικίνδυνες, όσο αναφέρουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης;

Μια αφρικανική μέλισσα (Credit: Gustavo Mazzarollo/Alamy Stock Photo)

Ο μύθος λέει ότι οι μέλισσες-δολοφόνοι είναι τεράστιες σε μέγεθος και εξοπλισμένες με θανατηφόρο δηλητήριο, όμως στην πραγματικότητα είναι μικρότερες απ’ τις Ευρωπαϊκές μέλισσες, ενώ μεταφέρουν και λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου. Είναι πιο επιθετικές, όχι όμως τόσο όσο πιστεύουμε.

Το 1956, ο βραζιλιάνος επιστήμονας Warwick Kerr εισήγαγε αφρικανικές μέλισσες στη Νότια Αμερική με σκοπό να δημιουργήσει μια πιο παραγωγική φυλή. Αρκετές από αυτές όμως διέφυγαν και διασταυρώθηκαν με ντόπιες μέλισσες δημιουργώντας ένα υβριδικό είδος. Αυτές οι ημίαιμες ουσιαστικά αφρικανικές μέλισσες άρχισαν να εξαπλώνονται. Μέχρι το 1985, είχαν φτάσει στο Μεξικό, ενώ το 2014, οι ερευνητές που μελέτησαν την εξάπλωση αυτών των υβριδίων σε όλη την Καλιφόρνια διαπίστωσαν ότι είχαν φτάσει μέχρι το Σαν Φρανσίσκο.

Τα πρώτα χρόνια της “εισβολής” τους οι αφρικανικές μέλισσες απέκτησαν τον χαρακτηρισμό “μέλισσες δολοφόνοι” εμπνέοντας στους ανθρώπους έναν φόβο για τις μέλισσες. Σ’ αυτό έπαιξαν ρόλο και αρκετές ταινίες τρόμου Β διαλογής της δεκαετίας του 1980. Η αλήθεια όμως είναι αρκετά διαφορετική.

Αριστερά αφρικανική μέλισσα και δεξιά ευρωπαϊκή (Credit: Scott Bauer, USDA)

Η αφρικανική μέλισσα, όπως ειπώθηκε, είναι μικρότερη σε μέγεθος απ’ τις κοινές μέλισσες και φέρει λιγότερη ποσότητα δηλητηρίου, το οποίο μάλιστα δεν είναι ισχυρότερο όπως πιστεύουν πολλοί. Τότε γιατί όλος αυτός ο πανικός; Στην πραγματικότητα σ’ αυτό που διαφέρει η αφρικανική μέλισσα είναι στον τρόπο που υπερασπίζεται τη φωλιά της. «Οι αφρικανικές μέλισσες ανταποκρίνονται στις διαταραχές των αποικιών τους γρηγορότερα, σε μεγαλύτερο αριθμό ενώ τσιμπούν ευκολότερα» κατέληξαν οι ερευνητές το 1982.

Αυτή η έντονη διάθεση να αμυνθούν για να προστατέψουν την αποικία τους, ήταν η αιτία να προκληθούν αρκετές εκατοντάδες θάνατοι ανθρώπων κατά τα τελευταία 50 χρόνια. Ελλείψει αλλεργικής αντίδρασης, θα χρειαζόταν περίπου 1000 τσιμπήματα για να προκληθεί θάνατος ενός ενήλικα μέσου μεγέθους. Οι ευρωπαϊκές μέλισσες πολύ σπάνια θα επιτεθούν σε τόσο μεγάλες ομάδες. Μην ξεχνάτε ότι οι μέλισσες πεθαίνουν αφού τσιμπήσουν, έτσι για να τσιμπηθείτε 1000 φορές σημαίνει ότι σας επιτέθηκαν τουλάχιστον 1000 μέλισσες. Οι αφρικανικές μέλισσες παρουσιάζουν όμως αυτή τη συμπεριφορά, δηλαδή θα αν προκληθούν θα επιτεθούν κατά ομάδες.

Το κεντρί της ευρωπαϊκής μέλισσας (Apis mellifera) (Credit: blickwinkel/Alamy Stock Photo)

Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός ως “μέλισσες-δολοφόνοι” είναι παραπλανητικός λέει ο Bert Rivera-Marchand, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μπαγιαμόν στο Πουέρτο Ρίκο. «Ο όρος δίνει την εντύπωση ότι αυτές οι μέλισσες είναι έξω για να σκοτώσουν, όταν στην πραγματικότητα απλώς υπερασπίζονται την κυψέλη τους» λέει ο Rivera-Marchand. Επιπλέον, διαπίστωσε ότι οι αφρικανικές μέλισσες στο Πουέρτο Ρίκο, όπου εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 1994, δείχνουν πλέον σημαντικά μειωμένη αμυντική συμπεριφορά.

Εν πάση περιπτώσει, τα τελευταία 20 χρόνια, φαίνεται ότι έχουν χάσει αυτήν την έντονη αμυντική διάθεση. «Οι μελισσοκόμοι του Πουέρτο Ρίκο χρησιμοποιούν ντόπιες αφρικανικές μέλισσες για την παραγωγή μελιού και δεν αναφέρουν προβλήματα επιθετικότητας» λέει ο Rivera-Marchand.

Αν λοιπόν δεν προκαλέσετε και δεν ενοχλήσετε τη φωλιά τους δεν θα έχετε πρόβλημα.

πηγή: BBC