Bayer – Monsanto: Το σκοτεινό παρελθόν του μελλοντικού μονοπωλίου

Δεν έχει περάσει πολύ καιρός που σαν βόμβα έσκασε η περιβόητη εξαγορά-μαμούθ της Monsanto από την Bayer. Πίσω όμως από την εκ πρώτης όψεως οικονομική είδηση κρύβονται πολλά και άμεσα συνδεδεμένα με τη ζωή ολόκληρου του πλανήτη. Εξάλλου και διόλου τυχαία δεν ήταν η πρώτη φορά που οι δυο πολυεθνικές επιχείρησαν να συγχωνευθούν. Γυρνώντας πενήντα χρόνια πίσω, οι εταιρίες Monsanto και Bayer αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και να διαχωριστούν, ώστε να αποφευχθεί η παραβίαση των βασικών αντιμονοπωλιακών κανονισμών. Δικαστήρια των ΗΠΑ τότε δήλωναν ότι οι δύο «χημικοί γίγαντες» όταν λειτουργούν εμποδίζουν τον ανταγωνισμό στην αγορά.

Αλλά αυτό ήταν τότε. Σήμερα, για την ακρίβεια τον Σεπτέμβρη του 2016, ανακοινώθηκε η εξαγορά της Monsanto από την Bayer με τίμημα 66 δισ. δολάρια, δημιουργώντας το μεγαλύτερο παγκοσμίως μονοπώλιο στους γεωργικούς σπόρους και στη χημική βιομηχανία.. Η εκ νέου γάμου, μέγα-συγχώνευση, θα έχει ως αποτέλεσμα το 30 τοις εκατό του συνόλου των παγκόσμιων πωλήσεων φυτοφαρμάκων και γεωργικών σπόρων να ελέγχεται από αυτήν τη νέα εταιρία. Με μια πρόταση το μέλλον της διατροφής του πλανήτη φαίνεται πως θα τους ανήκει.

Ωστόσο η συγχώνευση αυτή αντιμετωπίζει ή μάλλον προσπαθεί ακόμη να προσπεράσει τους κανονισμούς και τη νομοθεσία που αφορούν τον αντιμονοπωλιακό έλεγχο για να μπορέσει να ολοκληρωθεί, μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Βέβαια, έχει ήδη περάσει το πρώτο τεστ της τον Ιανουάριο, όταν πήρε τις ευλογίες του εκλεγέντος Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προέβη σε αποκλειστική συνάντηση με τους διευθύνοντες συμβούλους των δύο εταιρειών, απόδειξη για την πραγματική δύναμη της βιομηχανίας των τροφίμων.

Η Wall Street Journal δημοσίευσε πρόσφατα απόλυτα απογοητευτικά στοιχεία για το παρόν και το μέλλον του Αμερικάνου αγρότη.  Στο σύνολό τους οι αγρότες σήμερα αριθμούν λιγότερα από 2 εκατομμύρια, ο χαμηλότερος αριθμός από το 1800. Η θλιβερή πραγματικότητα για τους αγρότες είναι ότι, ενώ η συγχώνευση αφορά δισεκατομμύρια δολάρια,  η εκμετάλλευσή τους αλλά και το εισόδημά τους κατρακυλούν όλο και πιο βαθιά. Αυτά όσο αφορούν τους αριθμούς, γιατί πίσω από αυτούς, στις ζωές μας, στην υγεία μας τα πράγματα είναι ακόμη πιο τραγικά.

Εκτός από τον έλεγχο της αγοράς, τόσο η Bayer όσο και η Monsanto, έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με έναν μακρύ κατάλογο απαράδεκτων δραστηριοτήτων που ξεπερνούν ακόμη κι αυτές των τοξικών φυτοφαρμάκων και γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Μάλιστα, οι αποκαλύψεις για την «μαύρη» ιστορία τους, επηρέασαν τη δημόσια εικόνα τους και τη φήμη τους, αναγκάζοντας τες να προσπαθήσουν να την βελτιώσουν, αντιπαραθέτοντας  «φιλανθρωπικές» και «φιλολαΐκές» δράσεις τους.

Ό,τι όμως κι αν παρουσιάσουν είναι πολύ δύσκολο να αντιπαρέλθουν των εγκλημάτων τους, που θεωρούνται από τα πιο σκληρά εγκλήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Bayer: Ναζί και ηρωίνη, μια ιστορία ντροπής

Η Bayer, είναι μια γερμανική εταιρεία με ειδίκευση στα χημικά και φαρμακευτικά προϊόντα. Ήταν θυγατρική από το 1925 της εταιρείας που ξεχώρισε στο φασιστικό καθεστώς της Γερμανίας, IG Farben, κατασκευάστρια του χημικού «Zyclon Β» που χρησιμοποίησαν οι Ναζί στους θαλάμους αερίων. Αποδεδειγμένα υπό τη διεύθυνση του Fritz Τer Meer, η IG Farben ήταν αυτή που παρασκεύαζε το θανατηφόρο αέριο που χρησιμοποιούσαν οι Ναζί στους θαλάμους αερίων.

Ήταν το μεγαλύτερο καρτέλ του κόσμου εκείνη την εποχή και η μεγαλύτερη εταιρεία στην Ευρώπη. Η IG Farben ήταν αναμφισβήτητα συντηρητική και αντιτίθεντο στις πιο φιλελεύθερες πολιτικές της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Μεγάλες δωρεές από την IG Farben δόθηκαν στους Ναζί.

Η ηγεσία της Bayer / IG Farben εντάχθηκε στο Ναζιστικό Κόμμα από το 1937, παίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενορχήστρωση της ναζιστικής θηριωδίας. Μάλιστα ακολουθούσε τα ναζιστικά στρατεύματα και αναλάμβανε σημαντικά τμήματα της βιομηχανίας χημικών, άνθρακα και πετρελαίου στα κατεχόμενα έθνη. Όλα αυτά τεκμηριώνεται και στο βιβλίο του Joseph Borkin, το έγκλημα και η τιμωρία του IG Farben. Εξάλλου στις δίκες εγκληματιών πολέμου στη Νυρεμβέργη, το καρτέλ IG Farben ήταν κι αυτό κατηγορούμενο.

Κι ενώ πολλοί καταδικάστηκαν ως εγκληματίες πολέμου στη Νυρεμβέργη, κανένα από τα στελέχη της IG Farben δεν εξέτισε ποινή μεγαλύτερη των τεσσάρων ετών και όλοι ήταν σε θέση να συνεχίσουν την εταιρική τους σταδιοδρομία. Από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο στα εργαστήρια της IG Farben πραγματοποιήθηκαν έρευνες, παρασκευάστηκαν και χρησιμοποιήθηκαν διάφορα αέρια χημικού πολέμου, όπως  το νευροτοξικό«αέριο μουστάρδας».

Οι εφευρέσεις αερίων χημικού πολέμου συνεχίστηκαν και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ενώ χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα. Όπως το Sarin, το αέριο που χρησιμοποιήθηκε στο Τόκιο σε επίθεση στο μετρό το 1995 και σκότωσε 12 ανθρώπους, και πιο πρόσφατα, κατά της Συρίας σκοτώνοντας μεμιάς 1.200 σουνίτες αντάρτες.

Η μεγάλη επίσης επιτυχία της Bayer ήταν η ανακάλυψη και η παρασκευή της ηρωίνης, που την λάνσαρε ως αντιβηχικό φάρμακο και ως μη εθιστικό υποκατάστατο της μορφίνης και πωλούνταν ελεύθερα από το 1898 ως το 1910.

Μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, η Bayer ανεξαρτητοποιήθηκε και πάλι και σαν να μην είχε συμβεί ποτέ τίποτα, και καθιερώθηκε σε πολύ λίγα χρόνια ως μία από τις μεγαλύτερες φαρμακοβιομηχανίες του κόσμου. Περιορίστηκε στην παραγωγή και την εμπορία των προϊόντων της στις ΗΠΑ, τη Γαλλία, την Αγγλία και σε άλλες περιοχές της Ευρώπης. Όμως, για να κρύψει το παρελθόν της και να συνεχίσει την εταιρική ηγεμονία της στις ΗΠΑ, η Bayer ενορχήστρωσε μια συγχώνευση με την Monsanto το 1954, που οδήγησε στην Mobay Corporation.

Το 1964, όμως, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ «είδε» τις επιθετικές πρακτικές της Mobay Corporation και κατέθεσε αγωγή εναντίον της, για παραβίαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας των ΗΠΑ, ζητώντας να «σπάσει». Το 1967, ένας ομοσπονδιακός δικαστής αποφάνθηκε υπέρ και διέταξε τη Monsanto να «επιστρέψει» το 50 τοις εκατό της Mobay στη Bayer.

Επίσης, η θυγατρική της Bayer, Cropscience, αναπτύσσει σήμερα τεχνολογίες για τη μετάλλαξη του καλαμποκιού αλλά και φυτοφάρμακα. Εν ολίγοις ψεκάζουμε με τα φυτοφάρμακά  τις μεταλλαγμένες τροφές που φτάνουν στο πιάτο μας και έπειτα, όταν αρρωσταίνουμε, παίρνουμε το χημικό χάπι της για να αντέξουμε.

Όσο κι αν η Bayer προσπαθεί να μας κάνει να ξεχάσουμε το παρελθόν της, «διαφημίζοντας» την εφεύρεση της ασπιρίνης το 1898, το σκοτεινό παρελθόν της την κατατρέχει.

Monsanto: Agent Orange, καρκινογόνα φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, μεταλλαγμένα

Η Monsanto ιδρύθηκε το 1901 από τον John Francis Queeny, έναν έμπειρο φαρμακοβιομήχανο. Στην αρχή, η εταιρεία ασχολήθηκε με την παραγωγή διατροφικών πρόσθετων όπως τα συνθετικά γλυκαντικά, το 1920 επεκτάθηκε στην παραγωγή βασικών βιομηχανικών χημικών ενώ το 1960 και 1970, παρήγαγε το Agent Orange, ένα από τα φυτοκτόνα που χρησιμοποιήθηκαν από το στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, για την απογύμνωση των δασών του Βιετνάμ και την εξάλειψη του κομμουνιστικού κινδύνου. Εκτιμάται από το Βιετνάμ πως η χημική αυτή ουσία σκότωσε ή ακρωτηρίασε 400.000 ανθρώπους και είναι υπεύθυνη για 500.000 παιδιά γεννημένα με δυσμορφίες. Το 1983 η Monsanto ξεκινάει τη γενετική τροποποίηση των σπόρων και πέντε χρόνια μετά έγιναν τα πρώτα πειράματα με ολόκληρες γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. Έκτοτε η Monsanto μετατρέπεται σε έναν πραγματικό γίγαντα, αφού εξαγοράζει δεκάδες μεγάλες εταιρείες και σταδιακά αναδεικνύεται στη μεγαλύτερη εταιρεία του κόσμου στο εμπόριο σπόρων. Σήμερα ελέγχει μέχρι και το 26% της παγκόσμιας αγοράς.

Στην ιστορία της έχει αναπτύξει προϊόντα υψηλής τοξικότητας που έχουν αποτελέσει αιτία μόνιμων βλαβών στο περιβάλλον και ασθενειών ή θανάτων για χιλιάδες ανθρώπους, όπως το PCBs (πολυχλωριωμένα διφαινύλια), ένας από τους δώδεκα επίμονους οργανικούς ρύπους που επηρεάζουν τη γονιμότητα των ανθρώπων και των ζώων, το 2,4,5 Τ (2,4,5-τριχλωροφαινοξυοξικό οξύ), ένα συστατικό-που περιέχει διοξίνη- του αποφυλλωτικού Agent Orange, το Lasso, ένα ζιζανιοκτόνο που είναι τώρα απαγορευμένο στην Ευρώπη, το RoundUp, το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο τοξικό ζιζανιοκτόνο στον κόσμο που χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τους  γενετικά τροποποιημένους σπόρους σε μονοκαλλιέργειες μεγάλης κλίμακας, κυρίως για την παραγωγή σόγιας καλαμποκιού, για ζωοτροφές και βιοκαύσιμα και ενοχοποιείται για συμμετοχή στην ανάπτυξη καρκίνων.

«Η εταιρεία κατέχει ένα ακόμη ρεκόρ: των περισσότερων δικαστικών αγωγών και μηνύσεων που έχουν ασκηθεί ποτέ σε βιομηχανία. Για αιτίες που αφορούν απόκρυψη και αλλοίωση στοιχείων για τα προϊόντα της, ψευδείς πληροφορίες, για μόλυνση ολόκληρων περιοχών ακόμη και πόλεων, όπως και για δωροδοκίες σε κυβερνητικούς αξιωματούχους για να παραβλέψουν τους νόμους και τους κανονισμούς. Κι όμως η Monsanto αναπτύσσεται διαρκώς και τα κέρδη της αυξάνονται. Ο κόσμος σύμφωνα με τη Monsanto, είναι ένας κόσμος απρόσωπος, χωρίς ηθική, χωρίς κανόνες, ένας κόσμος όπου μετράει μόνο το κέρδος» αναφέρει  η Γαλλίδα δημοσιογράφος και συγγραφέας,  Μαρί-Μονίκ Ρομπέν, και τα τεκμήρια υπάρχουν στο αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ της «Ο κόσμος σύμφωνα με τη Monsanto».

Τα μισά σχεδόν των καλλιεργήσιμων εδαφών που χρησιμοποιούν σπόρους της Monsantο βρίσκονται στις ΗΠΑ και ακολουθεί η Αργεντινή, η Βραζιλία, ο Καναδάς, η Παραγουάη, η Κίνα, η Νότια Αφρική, και η Ινδία. Με εξαίρεση την Ισπανία και την Ρουμανία η Ευρώπη είχε μείνει στο απυρόβλητο.

Η μεταλλαγμένη σόγια εγκρίθηκε για καλλιέργεια στην Αργεντινή το 1996. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκαν 14 εκατομμύρια εκτάρια γης αλλά μέχρι το 2008 έφτασαν τα 42 εκατομμύρια. Σταδιακά όμως, άρχισαν να φαίνονται οι παρενέργειες. Πλέον στις εκτάσεις αυτές και στις γύρω από αυτές δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί απολύτως τίποτα άλλο, με αποτέλεσμα, τη ραγδαία πτώση της παραγωγής άλλων παραδοσιακών μη μεταλλαγμένων αγροτικών προϊόντων όπως το ρύζι, τα όσπρια, οι πατάτες κ.λπ. Μέχρι το 2004 πάνω από 150.000 αγρότες εγκατέλειψαν τη γη τους και μετανάστευσαν στις πόλεις ενώ μέχρι το 2009 η περιοχή Chaco, όπου καλλιεργούταν η μεταλλαγμένη σόγια θύμιζε έρημο. Το 2013, η Monsanto προσπαθεί να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της Αργεντινής όπως η Cordoba αλλά οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αντιδρούν έντονα. Παρόλο που πολιτικοί, αξιωματούχοι και δικαστές την υποστηρίζουν, η αντίδραση ήταν τόσο μεγάλη που εξανάγκασαν την κυβέρνηση να σταματήσει, έστω προσωρινά, τα σχέδια της Monsanto.

Στην Ινδία οι αγρότες μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στα όλο και αυξανόμενα έξοδα της αγροτικής παραγωγής τους, μιας και είναι υποχρεωμένοι αφενός να αγοράζουν συνεχώς τους σπόρους τους και τα χημικά που απαραίτητα τους συνοδεύουν, αφετέρου να πωλούν το προϊόν τους σύμφωνα με τις τιμές που ορίζει το χρηματιστήριο τροφίμων που βρίσκεται στο Σικάγο, οδηγούνται στην αυτοκτονία. Τα τελευταία 15 χρόνια 200.000 αγρότες έχουν αυτοκτονήσει. Γιατί , όπως καταγγέλλει η Ινδή ακτιβίστρια Βαντάνα Σίβα στον Γιώργο Αυγερόπουλο στο ντοκιμαντέρ του «Πεθαίνοντας στην Αφθονία»: «Η πείνα, που έχει γίνει μόνιμη και παγκόσμια, είναι ολοκληρωτικά δημιουργία του παγκόσμιου επισιτιστικού συστήματος, το οποίο δεν έχει δημιουργηθεί για να θρέφει τους λαούς του κόσμου, αλλά για να μεγιστοποιεί τα κέρδη της Μονσάντο, για το εμπόριο, για να πουλάνε παρασιτοκτόνα, φυτοκτόνα, λιπάσματα…».

πηγή: tvxs.gr

Όλη η αλήθεια για τις μέλισσες

Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν σκέφτονται τις μέλισσες, ουσιαστικά φαντάζονται ένα είδος , την ευρωπαϊκή μέλισσα. Όμως οι περισσότερες από τις υπόλοιπες μέλισσες δεν έχουν καμία σχέση.

Για παράδειγμα πιστεύουν ότι υπάρχει ένα είδος μέλισσας, που έχει κίτρινο και μαύρο χρώμα και φτιάχνει μέλι. Εκτελει ένα χαρακτηριστικό χορό ώστε να υποδείξει στην υπόλοιπη αποικία την θέση της τροφής και όταν σας τσιμπήσει πεθαίνει. Στην πραγματικότητα όμως υπάρχουν περίπου 20.000 είδη, μόνο ένα από τα οποία είναι η κοινή μέλισσα. Έχουν πολλά και διαφορετικά χρώματα. Οι περισσότερες μέλισσες δεν χορεύουν. Μόνο λίγα είδη φτιάχνουν μέλι. Για τις περισσότερες μέλισσες, το τσίμπημα δεν σημαίνει θάνατο. Μερικές μάλιστα δεν τσιμπάνε καθόλου.

Όλοι αγαπούν τις μέλισσες. Για χιλιετίες, οι άνθρωποι λαχταρούν το μέλι τους, ενώ παίζουν και σημαντικό ρόλο στην επικονίαση των φυτών. Αλλά η λατρεία μας σε αυτό το ένα είδος, κατανοητή εν μέρει, είναι ένα σημάδι ότι κάτι έχει πάει στραβά. Είναι το τέλειο παράδειγμα της απροκάλυπτα ανθρωποκεντρικής άποψης μας για τον φυσικό κόσμο. Υπάρχουν πράγματι περίπου 20.000 γνωστά είδη των μελισσών. Η διάσημη Ευρωπαϊκή μέλισσα Apis mellifera, είναι μόνο ένα από αυτά.

Η μεγαλύτερη μέλισσα στον κόσμο Megachile pluto που φτάνει τα 4 εκατοστά.

Έρχονται σε ένα ευρύ φάσμα μεγεθών. Μέλη του μικροσκοπικού αυστραλιανού γένους Euryglossina (Quasihesma) είναι συνήθως μικρότερα από 2 mm σε μήκος, ενώ το ανησυχητικά μεγάλο Megachile / Chalicodoma pluto από την Ινδονησία είναι σχεδόν 4 εκατοστά. Υπάρχουν επίσης πολλές μέλισσες που δεν συμμορφώνονται με την κοινή αντίληψη του κιτρινόμαυρου. Η βορειοαμερικανική μέλισσα Agapostemon splendens, για παράδειγμα, είναι πράσινη και μπλε. Μεταξύ των ξυλοκόπων μελισσών (Xylocopa varipuncta) της Βόρειας Αμερικής, τα θηλυκά είναι μαύρα και τα αρσενικά είναι κίτρινα.

Οι κοινές σε όλη την Ευρώπη σταχτί μέλισσες (Andrena cineraria).

Η Ευρωπαϊκή μέλισσα είναι με διαφορά η πιο παραγωγική δημιουργός μελιού. Αλλά υπάρχουν περίπου μισή ντουζίνα άλλες μέλισσες στη νότια Ασία που παράγουν μέλι με παρόμοιο τρόπο. Έχοντας δημιουργήσει μεγάλες κοινωνικές ομάδες όλα αυτά τα είδη μελισσών που παράγουν μέλι, έχουν εξελίξει πολύ τους τρόπους με τους οποίους επικοινωνούν σημαντικές πληροφορίες στην υπόλοιπη αποικία. Για παράδειγμα, οι συλλέκτριες μέλισσες εκτελούν ένα «χορό λικνισμάτων» μια σειρά από σκόπιμες κινήσεις σε όλη την κηρήθρα που αποκαλύπτει την κατεύθυνση και την απόσταση από μια πλούσια πηγή από γύρη και νέκταρ.

Διαφορετικά είδη φαίνεται να έχουν τη δική τους ξεχωριστή «διάλεκτο» για τον λικνιστό χορό. Αλλά οι μέλισσες είναι τόσο έξυπνες ώστε όταν οι ερευνητές έπεισαν ασιατικές και ευρωπαϊκές μέλισσες να κατοικήσουν την ίδια κυψέλη, οι ασιατικές μέλισσες ήταν σε θέση να μεταφράσουν τον χορό των ευρωπαϊκών!

Αν και αναμφισβήτητα ο χορός αυτός είναι αρκετά πολύπλοκος, μέλισσες όλων των μεγεθών και σχημάτων εκτελούν και άλλα κόλπα επικοινωνίας. Όταν μια μέλισσα είναι σε αναζήτηση τροφής, αφήνει πίσω της πτητικές χημικές ενώσεις που λειτουργούν σαν αυτοκόλλητες σημειώσεις· δύσοσμα μηνύματα που αποκαλύπτουν αν ένα λουλούδι έχει πρόσφατα τρυγηθεί. Οι μεταγενέστεροι επισκέπτες χρησιμοποιούν αυτά τα σήματα για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα τους.

Τσίμπημα της γνωστής μας Ευρωπαϊκής μελιτοφόρας μέλισσας Apis mellifera.

Σχετικά με το θέμα του τσιμπήματος, υπάρχουν αρκετές παρανοήσεις. Καταρχάς, είναι μόνο οι θηλυκές μέλισσες που μπορούν να τσιμπήσουν. Και αυτό γιατί το κεντρί είναι μια τροποποιημένη εκδοχή ενός οργάνου ωοτοκίας τους, του ωοθέτη. «Δεν υπάρχει αρσενική μέλισσα οποιουδήποτε είδους που μπορεί να τσιμπήσει, είτε ήμερη είτε αγριομέλισσα,» λέει ο Richard Comont του Bumblebee Conservation Trust στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ακόμη, υπάρχει η διαδεδομένη πεποίθηση ότι όλες οι μέλισσες έχουν αγκαθωτά κεντριά που σφηνώνουν στο δέρμα του στόχου με συνέπεια οι ίδιες να ξεκοιλιάζονται μετά το τσίμπημα και να πεθαίνουν. Κι όμως, αυτό συμβαίνει μόνο στις μελιτοφόρες μέλισσες. Τα περισσότερα είδη μελισσών έχουν κεντριά χωρίς ακίδες και έτσι μπορούν να τσιμπήσουν και να το αφαιρέσουν  χωρίς πρόβλημα.

Η άκεντρη μέλισσα (Trigona sp.) η οποία προτιμά να τρέφεται με σάπιες σάρκες παρά με νέκταρ και γύρη.

Ωστόσο, τα περισσότερα είδη δεν τσιμπάνε ιδιαίτερα ή και καθόλου. Αυτό ισχύει για τις περισσότερες μοναχικές μέλισσες, οι οποίες αποτελούν περίπου το ήμισυ του συνόλου των γνωστών ειδών μελισσών. Ανάμεσα στις μοναχικές μέλισσες, όλα τα θηλυκά είναι γόνιμα σε αντίθεση με τις κοινωνικές μέλισσες και τις στρατιές τους από στείρες εργάτριες. Αυτό σημαίνει ότι μια ριψοκίνδυνη στρατηγική όπως το τσίμπημα χρησιμοποιείται μόνο σε ακραίες καταστάσεις. «Είναι πολύ καλύτερο για αυτές να φύγουν και να προσπαθήσουν μια άλλη ημέρα», λέει ο Comont.

Υπάρχουν επίσης πολλές μέλισσες – περίπου 500 είδη – των οποίων τα κεντριά έχουν μειωθεί τόσο πολύ, ώστε να αναφέρονται συλλογικά ως άκεντρες μέλισσες. Μερικά είδη άκεντρων μελισσών έχουν εγκαταλείψει την αναζήτηση νέκταρος και γύρης για χάρη της σαπισμένης σάρκας. Αν εξαιρέσουμε όμως τις λεγόμενες μέλισσες γύπες, τις περισσότερες μέλισσες τις ενώνει η δύναμη τους να επικονιάζουν.

Η αξία αυτής της υπηρεσίας στη γεωργία είναι τεράστια. Αυτό εξηγεί και γιατί τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για την εξαφάνιση των μελισσών. Η πτώση στη μελισσοκομία, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των μελισσών. «Για τις άγριες μέλισσες, δεν υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα», λέει ο Comont. «Αλλά η Βρετανία έχασε 18 είδη μοναχικών μελισσών και δύο είδη βομβίνων τον 20ο αιώνα».

Η σχέση μεταξύ μελισσών και λουλουδιών πηγαίνει πολύ πίσω στο χρόνο: η άνθηση των ανθοφόρων φυτών που σημειώθηκαν πάνω από 100 εκατομμύρια χρόνια πριν, είναι σχεδόν βέβαιο ότι συνδέεται με το βούισμα των μελισσών. Η εντατικοποίηση της γεωργίας έχει διαταράξει αυτή τη σχέση. «Έχουμε ήδη συστηματικά απογυμνώσει την ύπαιθρο από τα λουλούδια», λέει ο Comont. «Ο καλύτερος τρόπος για να αντιστραφεί αυτός ο κατήφορος είναι να βάλουμε τα λουλούδια πίσω».

πηγή: BBC

Κοκτέιλ με βάση το μέλι: Sparkling Fig & Honey Cocktail

Το σύκο εκτός από γευστικό είναι και άκρως ωφέλιμο για την υγεία μας! Είναι γεμάτο αντιοξειδωτικά και ευεργετικά θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ασβέστιο και κάλιο. Μειώνει την την αρτηριακή πίεση, βοηθάει στην ανακούφιση από τη δυσκοιλιότητα, προλαμβάνει τις καρδιακές παθήσεις και συμβάλλει στη διατήρηση της πυκνότητας των οστών. Όταν συνδυαστεί με θυμάρι και ακατέργαστο μέλι, δημιουργεί ένα τέλειο κοκτέιλ!

time

Χρόνος Εκτέλεσης
5 λεπτά
merides

Ποσότητα
2 κοκτέιλ
difficulty

Δυσκολία
Πολύ εύκολο

 

Συστατικά:
¼ του φλιτζανιού μέλι
¼ του φλιτζανιού νερό
6 σύκα κομμένα στα τέσσερα
2 κλωναράκια θυμάρι
1 φλιτζάνι σαμπάνια
¼ του φλιτζανιού μηλόξυδο
1 μεζούρα λικέρ πορτοκαλιού

Εκτέλεση:
Τοποθετήστε το μέλι, το νερό και τα σύκα σε μια μικρή κατσαρόλα και ζεστάνετε τα μέχρι να λιώσουν τα σύκα. Προσθέστε το θυμάρι και αφήστε το να σιγοβράσει για άλλα 10 λεπτά, ανακατεύοντας συχνά. Αποσύρετε από τη φωτιά και αφήστε το μείγμα να καθίσει για λίγα λεπτά. Αφαιρέστε τα κλωναράκια του θυμαριού, βάλτε το μείγμα μέσα στο μπλέντερ και χτυπήστε το μέχρι να γίνει σιρόπι. Τοποθετήστε την σαμπάνια, το μηλόξυδο και το λικέρ πορτοκαλιού σε ένα σέικερ και ανακινείστε καλά. Προσθέστε 2 κουταλιές από το σιρόπι σύκου, ανακατέψτε και γαρνίρετε με θυμάρι.

* Το Ορεινό Μέλι συνιστά να μη μαγειρεύετε θερμαίνοντας το μέλι σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 45-50 °C γιατί έτσι χάνονται όλα του τα θρεπτικά συστατικά. *

πηγή: helloglow.co της Stephanie Pollard

Βιολογική γεωργία: ο σωστός τρόπος για να προστατεύσουμε τις μέλισσες από τον αφανισμό!

Ένα από τα πιο σημαντικά συστατικά της γεωργίας – οι επικονιαστές – υποφέρουν περισσότερο από ποτέ, αλλά η βιολογική γεωργία μπορεί να τους βοηθήσει! Περίπου το ένα τρίτο της ανθρώπινης διατροφής προέρχεται από φυτά που βασίζονται σε έντομα επικονιαστές.

Ειδικά οι μέλισσες είναι μεγάλης σημασίας, καθώς είναι υπεύθυνες για την επικονίαση του 80% των καλλιεργειών μας. Για χρόνια, βλέπουμε μια τεράστια μείωση του αριθμού των μελισσών, βάζοντας την τροφική μας αλυσίδα σε μεγάλο κίνδυνο. Ο κύριος ένοχος φαίνεται να είναι η εκτεταμένη χρήση μιας ειδικής κατηγορίας φυτοφαρμάκων γνωστή ως νεονικοτινοειδή. Σύμφωνα με τα συμβατικά συστήματα καλλιέργειας του σήμερα, τα έντομα και τα βότανα είναι αναλώσιμα.

Ο ρόλος της βιολογικής γεωργίας ως μέσο στήριξης της υγείας του επικονιαστή.
Το «The Organic Center» δημοσίευσε μια έκθεση στην οποία περιγράφει λεπτομερώς τις τρέχουσες απειλές για τους επικονιαστές. Η έκθεση αποκαλύπτει πολλές πρακτικές βιολογικής καλλιέργειας που υποστηρίζουν την υγεία των μελισσών και άλλων επικονιαστών ενθαρρύνοντας παράλληλα ένα γεωργικό σύστημα που σέβεται την ισορροπία της φύσης. Αυτές οι τεχνικές καλλιέργειας φιλικές προς τον επικονιαστή μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στις οργανικές και συμβατικές καλλιέργειες για να σώσουν τις μέλισσες και τις πεταλούδες από την εξαφάνιση.

«Η εργασία μας βλέπει διεξοδικά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μέλισσες και οι άλλοι επικονιαστές και θεωρεί την οργανική γεωργία σαν ένα πρότυπο για την υποστήριξη των πληθυσμών των επικονιαστών» αναφέρει η Δρ. Jessica Shade από το The Organic Center. «Ελπίζουμε ότι η έκθεση αυτή θα λειτουργήσει ως ένα εργαλείο για να εκπαιδεύσει τους φορείς χάραξης πολιτικής, τους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι φιλικές προς τις μέλισσες πρακτικές που χρησιμοποιούνται από τους βιοκαλλιεργητές μπορεί να υιοθετηθούν από όλους τους παραγωγούς για την ανάπτυξη υγιών επικονιαστών».

Η επικονίαση είναι το πως η γεωργία συντηρεί τον εαυτό της· πως επιβιώνει.
Όταν οι αγροτικές πρακτικές αγνοούν την υγεία των φυσικών επικονιαστών, η γεωργία απομακρύνεται από τον σκοπό της και τελικά με την πάροδο του χρόνου διαπράττεται αγροτική αυτοκτονία. Οι πληθυσμοί των μελισσών έχουν μειωθεί περισσότερο από το ένα τρίτο από το 2006. Αποτελεί μια σημαντική ανησυχία, ιδιαίτερα όταν τα τρία τέταρτα του συνόλου των καλλιεργειών των τροφίμων βασίζονται σε επικονιαστές. Εάν ο πληθυσμός των μελισσών συνεχίσει να μειώνεται, πολλά τρόφιμα θα σταματήσουν να υπάρχουν. Μια μέρα, όλη η ποικιλομορφία θα μπορούσε να αντικατασταθεί από εκτάσεις γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών ελεγχόμενες από εταιρίες.

Η βιολογική γεωργία σέβεται την υγεία των επικονιαστών
Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι επικονιαστές πεθαίνουν. Το φυσικό τους περιβάλλον από αγριολούλουδα και βότανα έχει αντικατασταθεί από καλλιέργειες κορεσμένες από φυτοφάρμακα. Αυτές οι χημικές ουσίες των φυτοφαρμάκων επηρεάζουν το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα των μελισσών και τις καθιστά πιο επιρρεπείς σε παρασιτικές λοιμώξεις.

«Η βιολογική γεωργία υποστηρίζει συνολικά τη γεωργία με τη διατήρηση πιο υγιών κοινοτήτων επικονιαστών, με πρακτικές όπως η αμειψισπορά, η φύτευση φυτοφραχτών και η χρήση ολοκληρωμένων τεχνικών διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών. Στόχος μας είναι η βιολογική γεωργία να κερδίσει την αναγνώριση για αυτά τις σημαντικές πρακτικές» δήλωσε η Δρ. Jessica Shade.

Η βιομηχανική γεωργία χρησιμοποιεί αφειδώς εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, μυκητοκτόνα, χωρίς να ερευνά τον επιστημονικό αντίκτυπο που αυτές οι χημικές ουσίες έχουν σε μικρόβια του εδάφους, την ποιότητα του νερού, την υγεία των επικονιαστών ή σε ολόκληρα οικοσυστήματα. Για παράδειγμα, τα νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα χρησιμοποιούνται τόσο ως σπρέι όσο και ως επικάλυψη σπόρων. Με τη χρήση τους διαχέονται στις καλλιέργειες και καταλήγουν στο νέκταρ του φυτού, με αποτέλεσμα τη δηλητηρίαση των μελισσών. Αντί της δηλητηρίασης του φυτού, της μέλισσας και του εδάφους, οι γεωργοί μπορούν να χρησιμοποιούν βιολογικές τεχνικές που ελέγχουν τα παράσιτα, λαμβάνουν υπόψη τους την υγεία των οικοσυστημάτων κατά τη διαδικασία.

Οι οργανικές τεχνικές καλλιέργειας αποκλείουν επίσης τα ζιζανιοκτόνα. Λιγότερα ζιζανιοκτόνα σημαίνει περισσότερα αγριολούλουδα. Αυτά τα άγρια ανθοφόρα φυτά παρέχουν ένα ευρύ περιβάλλον για να ευδοκιμήσουν οι επικονιαστές. Η βιολογική γεωργία βελτιώνει αυτούς τους φυσικούς πόρους, προστατεύοντας το φυσικό σπίτι των μελισσών. Η βιοποικιλότητα παρέχει επαρκή γύρη για τις μέλισσες για να χτίσουν ισχυρές και στιβαρές κυψέλες.

«Ένας από τους απλούστερους τρόπους για τη διατήρηση του πληθυσμού των επικονιαστών μας είναι μέσω της βιολογικής γεωργίας. Οι καταναλωτές μπορούν να είναι ήσυχοι ότι κάθε φορά που αγοράζουν ένα βιολογικό προϊόν, στηρίζουν την υγεία των επικονιαστών» αναφέρει η Δρ. Shade.

Η Φυσική της επικονίασης

Επικονίαση. Η λέξη φέρνει στο νου το δυνατό βούισμα μιας χοντρής μέλισσας που πετάει από λουλούδι σε λουλούδι σε ανθοστολισμένα λιβάδια. Αλλά από κοντά, η επικονίαση κάθε άλλο παρά ειδυλλιακή είναι. Οι φυσικές δυνάμεις που εμπλέκονται στην επικονίαση είναι εντυπωσιακές και τόσο τα φυτά όσο και τα έντομα πρέπει να είναι καλά προσαρμοσμένα για να τις αντέξουν.

Άνθος καναδικής Κρανιάς (Cornus canadensis)

Τα άνθη της Κρανιάς της καναδικής (Cornus canadensis) παράγουν εντυπωσιακές φυσικές δυνάμεις που λειτουργούν σαν μικροσκοπικοί καταπέλτες γύρης. Τα πέταλα των μπουμπουκιών της κρανιάς είναι κατά τέτοιο τρόπο σχηματισμένα που περικλείουν εντελώς τους ανθήρες που περιέχουν γύρη. Καθώς ωριμάζει το άνθος, τα στελέχη, τα λεγόμενα νήματα, επιμηκύνονται πιο γρήγορα από τα πέταλα προκαλώντας τα να λυγίσουν και να αποθηκεύσουν ελαστική ενέργεια. Όταν το άνθος ωριμάσει και τα πέταλα ανοίξουν, η ελαστική ενέργεια που αποθηκεύτηκε στα νήματα απελευθερώνεται ξαφνικά και η γύρη ρίχνεται προς τα πάνω με ταχύτητα που ξεπερνά τα 20 χλμ την ώρα. Η εκτοξευμένη γύρη είτε ψεκάζει τον επικονιαστή που προκάλεσε το ξαφνικό άνοιγμα των πετάλων είτε πετιέται αρκετά πάνω από το λουλούδι ώστε να συλληφθεί και να μεταφερθεί από ρεύματα αέρα.

Τα άνθη της πατάτας (Solanum tuberosum) δεν παράγουν κάποια δύναμη από μόνα τους, αλλά είναι ικανά να αντέξουν εντυπωσιακές δυνάμεις από τους επικονιαστές τους. Κατά τη διάρκεια της επικονίασης τα άνθη της πατάτας δονούνται βίαια από τις μέλισσες με δυνάμεις που πλησιάζουν και 3G κάτι αντίστοιχο με την εκτόξευση ενός αστροναύτη στο διάστημα. Η ανοχή των λουλουδιών σ’ αυτή την απότομη δόνηση δεν είναι τυχαία. Έχουν εξελιχθεί ώστε από τη μια να αντέχουν αυτά τα επίπεδα δύναμης και από την άλλη να ενθαρρύνουν τους επικονιαστές τους να τα ταρακουνήσουν.

Άνθη πατάτας (Solanum tuberosum)

Γιατί όμως ένα φυτό να ζητά τέτοια κακομεταχείριση; Γιατί έτσι, προστατεύει τη γύρη από το να φαγωθεί από έντομα «απατεώνες» που είναι πολύ μικρά για να δρουν σαν επικονιαστές. Οι πατάτες, οι ντομάτες και οι στενοί συγγενείς τους έχουν εξελίξει τη λεγόμενη επικονίαση δόνησης. Η γύρη τους διατηρείται ασφαλής από μικρά έντομα μέσα σε σωληνοειδείς κατασκευές, τους ανθήρες, που ανοίγουν μέσω ενός πόρου ή μιας μικρής σχισμής στο πάνω μέρος του κυλίνδρου. Η γύρη είναι ξηρή και κοκκώδης αλλά δεν μπορεί να πέσει εύκολα μέσα από τη σχισμή ή τον πόρο. Όταν ένας βομβίνος αναζητά γύρη, επισκέπτεται τα λουλούδια, αρπάζει τους ανθήρες και τους τραντάζει απότομα με τους μυς πτήσης. Η γύρη πέφτει από τους ανθήρες και σκονίζει τη μέλισσα, η οποία με τη σειρά της μεταφέρει τη γύρη είτε στη φωλιά της για να φτιάξει μέλι είτε σε άλλα λουλούδια και έτσι τα γονιμοποιεί.

Η μέλισσα της Ορχιδέας (Euglossine), ίσως ο πιο σκληροτράχηλος επικονιαστής παγκοσμίως, ενώ κοιμάται πάνω σε ένα φύλλο.

Αλλά δεν είναι μόνο τα φυτά που πρέπει να αντέχουν θεαματικές δυνάμεις. Το βραβείο του πιο σκληραγωγημένου επικονιαστή πάει στις μέλισσες Euglossine που έχουν εξελιχθεί για την επικονίαση της ορχιδέας Catasetum. Νωρίς το πρωί, οι ορχιδέες αυτές παράγουν ένα άρωμα που προσελκύει τις μέλισσες. Μέσα στο άνθος βρίσκεται ένα γυρεομάγμα φτιαγμένο από δυο σάκους γύρης που ενώνονται σε ένα κολλώδες δίσκο από ιστό που ονομάζεται viscidium. Δυο αιωρούμενες κεραίες κάτω από το γυρεομάγμα λειτουργούν σαν σκανδάλη που πυροδοτεί αυτή την ανθοφόρα παγίδα. Όταν μια μέλισσα επισκέπτεται το λουλούδι, ακουμπάει τις κεραίες και η ορχιδέα εκτοξεύει το γυρεομάγμα σαν βέλος προς τον επικονιαστή. Το γυρεομάγμα πετά στον αέρα δυο φορές ταχύτερα από ένα φίδι που επιτίθεται και κολλάει στην πλάτη της έκπληκτης μέλισσας, η οποία το μεταφέρει στο επόμενο λουλούδι που επισκέπτεται. Η επίδραση του γυρεομάγματος ισοδυναμεί με το να πέσει σε κάποιον άνθρωπο κουτάκι αναψυκτικού από τον δέκατο όροφο, οπότε είναι εντυπωσιακό το πως αντέχουν οι μέλισσες κάτι τέτοιο.

Ορχιδέα Catasetum saccatum

Κρίνοντας από το γεγονός ότι οι μέλισσες που έχουν δεχτεί αυτό το χτύπημα αποφεύγουν επιμελώς να επισκέπτονται ξανά αρσενικά άνθη ορχιδέας Catasetum, καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εμπειρία για τη μέλισσα. Δεν μας εκπλήσσει πως τα θηλυκά άνθη της ορχιδέας έχουν εξελιχθεί να διαφέρουν από τα αρσενικά αντίστοιχα, ώστε οι διστακτικές μέλισσες να τα επισκεφτούν παρά την προηγούμενη εμπειρία τους.

Είτε πρόκειται για τα λουλούδια που αντέχουν δυνάμεις συγκρίσιμες με ένα τρένο του λούνα παρκ είτε για τα έντομα που αντιστέκονται σε βοτανικά χτυπήματα, η φυσική πίσω από την επικονίαση αποτελεί ένα φαινόμενο εξέλιξης και εντυπωσιακής αντοχής.

πηγή: gotscience.org

Συσκευές με ημερομηνία λήξης και ο κύκλος του κέρδους

Μέχρι το 2007-08, πριν τη χρηματοπιστωτική κρίση, ο καπιταλισμός -και στον «αναπτυγμένο βιομηχανικό» κόσμο -στηριζόταν στην χρόνο με το χρόνο αύξηση της ζήτησης και του καταναλωτισμού. Η αύξηση δε αυτή τα τελευταία 20 χρόνια στηριζόταν με τη σειρά της στην αύξηση των δανείων και των χρεών από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις προς τις τράπεζες.

Οι άνθρωποι τρέχανε πίσω από καινούργιο αυτοκίνητο, καινούργια τηλεόραση ή πλυντήριο, καινούργιο κινητό ή συνολάκι, χωρίς βέβαια να αισθάνονταν μεγαλύτερη ικανοποίηση. Για παράδειγμα ο μέσος γερμανός -που υποτίθεται είχε και έχει τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη κατείχε τηλεόραση, βιβλία, έπιπλά, κάμερα, ηλεκ. κουζίνα, πλυντήριο, κινητό, αυτοκίνητο, κομπιούτερ κ.λπ., συνολικά γύρω στα 10.000 αντικείμενα (σύμφωνα με την εφημερίδα Die Zeit)[1].

 Για να μπορεί να λειτουργεί ο καπιταλισμός στη Γερμανία, θα πρέπει οι επιχειρήσεις να συνεχίζουν να παράγουν τα παραπάνω αντικείμενα και οι άνθρωποι να συνεχίζουν να τα αγοράζουν. Αλλά αν οι περισσότεροι άνθρωποι στον αναπτυγμένο κόσμο έχουν ήδη αγοράσει από μια φορά αυτά τα αντικείμενα και αν αυτά ήταν ανθεκτικά, όσο θα μπορούσαν να είναι, τότε οι επιχειρήσεις στον καπιταλισμό δεν θα είχαν μέλλον.

Κάνοντας έρευνα για την ταινία της «Η Ιστορία των Πραγμάτων», η Annie Leonard ανακάλυψε πως από τα υλικά που ρέουν μέσω της οικονομίας του καταναλωτισμού, μόνο 1% παραμένει σε χρήση έξι μήνες μετά την πώληση. Ακόμα και τα αγαθά που θα περιμέναμε να διαρκέσουν περισσότερο, σύντομα καταδικάζονται σε αχρηστία είτε επειδή είναι προσχεδιασμένη η αχρήστευσή τους (χαλάνε γρήγορα), είτε επειδή θεωρείται πως βγαίνουν εκτός μόδας.

«Ένα προϊόν που αρνείται να πεθάνει είναι καταστροφή για την επιχειρηματική τάξη»

Ο Χάρης Ναξάκης (συγγραφέας και καθηγητής οικονομικών στο ΤΕΙ Ηπείρου) στο κείμενό του «Προγραμματισμένη Βραχυβιότητα Το πραγματικό πρόσωπο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης», αναφέρει κάποια παραδείγματα προγραμματισμένου θανάτου προϊόντων:

1) εκτυπωτές που έχουν ενσωματωμένο ένα τσιπάκι, το οποίο μετρά τον αριθμό των εκτυπωμένων σελίδων και δίνει εντολή για μπλοκάρισμα του εκτυπωτή, όταν αυτές υπερβούν έναν εκ των προτέρων καθορισμένο από τον κατασκευαστή αριθμό. Ένας πολύ έξυπνος τρόπος αχρήστευσης του εκτυπωτή, ώστε ο χρήστης του να αναγκασθεί να αγοράσει καινούργιο.

2)  Στην οροφή ενός πυροσβεστικού σταθμού, στο Λάιβερμορ της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ, ανάβει μια λάμπα συνεχώς από το 1901 μέχρι σήμερα. Γιατί αυτή η λάμπα δεν παράχθηκε  ποτέ μαζικά; Το καρτέλ των εταιρειών παραγωγής λαμπτήρων, θορυβημένο από την παρουσία της ενοχλητικής λάμπας, σε μυστική συνάντηση του στη Γενεύη το 1924 αποφάσισε ότι ο λαμπτήρας αυτός ήταν ένα επιστημονικό ατύχημα και γι’ αυτό καθόρισε και επέβαλλε στις εταιρείες παραγωγής λαμπτήρων ότι η μέση διάρκεια τους δεν πρέπει να ξεπερνά τις 1.000 ώρες.

3) Οι επιστήμονες της χημικής βιομηχανίας  Dupont  ανακαλύπτουν στο εργαστήριο μια άφθαρτη κλωστή, μια συνθετική ίνα νάιλον και με αυτή κατασκευάζουν ένα νάιλον καλσόν με μεγάλη διάρκεια ζωής. Η καινοτομία αυτή ποτέ δεν θα πάρει τον δρόμο της μαζικής παραγωγής ανθεκτικών καλτσών. Η διοίκηση της εταιρείας έδωσε την εντολή της απόκρυψης της και της αντικατάστασής της με μια συνθετική ίνα λιγότερο ανθεκτική, με προγραμματισμένη την ημερομηνία θανάτου της.

Η στρατηγική η οποία υπηρετεί καλύτερα τον στόχο της μεγιστοποίησης των κερδών των επιχειρήσεων που παράγουν, είναι αυτή της αέναης δημιουργίας νέων αναγκών –και ταυτόχρονα της δημιουργίας της αίσθησης του ανικανοποίητου των αναγκών- αλλά και αυτή της δημιουργικής καταστροφής, δηλαδή της προγραμματισμένης απαξίωση των προϊόντων που ικανοποιούν τις αντίστοιχες ανάγκες.

Η προγραμματισμένη βραχυβιότητα και ο προγραμματισμένος θάνατος των προϊόντων, σχεδιάζεται μέσα από τη συντόμευση του κύκλου ζωής τους με από τα πριν περιορισμένη ανθεκτικότητα, παρόλο που υπάρχουν υλικά και τεχνολογία που θα μπορούσαν να επιμηκύνουν πολύ τη διάρκεια ζωής και χρήσης τους.

Η συντόμευση της ημερομηνίας λήξης των προϊόντων (βλ. Γ. Κολέμπας, Γ. Μπίλλας, Ο ανθρωπολογικός τύπος της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης, Εκδόσεις των Συναδέλφων), η αύξηση του ποσοστού θανάτου τους , είναι η συνταγή για να αυξηθεί η ζήτηση των προϊόντων, ζήτηση που ενισχύεται από τα δάνεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος με στόχο την ανάπτυξη της οικονομίας.

Και αυτές τις εξελίξεις ο καπιταλισμός τις ονομάζει ανάπτυξη και πρόοδο:  Να δανειζόμαστε χρήματα  για να αγοράζουμε προϊόντα που είναι προγραμματισμένα να χαλάσουν σύντομα και να καταλήξουν στα σκουπίδια. Σαν μέτρο δε της προόδου να θεωρούμε τον όγκο των απορριμμάτων που πετάμε στους κάδους, γιατί την εποχή του καταναλωτικού ηδονισμού και της κακώς εννοούμενης «ευμάρειας»[2], ο μοντέρνος καταναλωτής καθορίζεται από τον όγκο των εβδομαδιαίων του απορριμμάτων. Στην ουσία, η ανάπτυξη, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) των οικονομολόγων, είναι η αξία των απορριμμάτων που παράγει μια χώρα σε ένα έτος. Στην ουσία, σε καπιταλιστικές συνθήκες παραγωγής, ανάπτυξη δεν υπάρχει χωρίς βραχυβιότητα. Ούτε και πολιτισμός χωρίς απορρίμματα.

Και επειδή «η προγραμματισμένη βραχυβιότητα δεν είναι εξαίρεση αλλά κανόνας, στην πολιτισμένη δύση το ανθρωπολογικό υπόδειγμα είναι ο καταναλωτής που καταναλώνει για να υπάρχει, που υπάρχει για να απελευθερώνει όλες τις επιθυμίες του και να τις καλύπτει με θνησιγενή αντικείμενα.  Για το αυτοαναφορικό άτομο που δεν έχει υποχρεώσεις άλλα μόνο δικαιώματα, με υπέρτατο το δικαίωμα να κάνει πράξη τις ατομικές επιθυμίες του, ο μόνος τρόπος για να αποκρύπτει από τον εαυτό του την επίγνωση της θνητότητας του είναι να μετατρέπει σε άχρηστα σκουπίδια, ό,τι κατασκευάζει,  νομίζοντας ότι έτσι  αναστέλλει τη δικιά του προγραμματισμένη βραχυβιότητα.

Και για αυτό «οι άνθρωποι ως απορρίμματα θα είναι το ανώτερο στάδιο της προόδου». Θα φροντίσει για αυτό το ίδιο το πλανητικό οικοσύστημα.

[1] Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και εδώ αρκετοί «νεόπτωχοι», που δε μπορούν να αγοράσουν κάποια ή τίποτα από όλα αυτά. Είναι οι «καταναλωτές με μειωμένη αγοραστική δύναμη», όπως χαρακτηρίζονται.
[2] Τέτοια υπήρχε και στην ελληνική κοινωνία «προ κρίσης» και μνημονίων

πηγή: tvxs.gr, του Γιώργου Κολέμπα

Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων

Το Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, Περιστερίου και χαράδρας Αράχθου γεωγραφικά εκτείνεται στις ορεινές περιοχές, των νομών Ιωαννίνων, Άρτας και Τρικάλων (Κεντρική οροσειρά Πίνδου) είναι μια ανοιχτή χερσαία περιοχή περίπου 820 τετρ. χλμ. που ο  κύριος σκοπός ίδρυσής του είναι η διατήρηση της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και της άγριας ζωής, παράλληλα με την ανάπτυξη δραστηριοτήτων που εναρμονίζονται με την προστασία της φύσης, έτσι ώστε όλα τα γνωρίσματα, φυσικά, ιστορικά και πολιτιστικά της προστατευόμενης περιοχής να διατηρηθούν ανεπηρέαστα για τις μελλοντικές γενιές.

Η πανίδα στο Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό χερσαίων, υδρόβιων και ιπτάμενων ασπονδύλων, αμφίβιων, ερπετών, πουλιών και θηλαστικών. Όσον αφορά στα σπονδυλόζωα έχουν καταγραφεί συνολικά 197 είδη, ενώ οι υπάρχουσες μελέτες που αφορούν τα ασπόνδυλα είναι περιορισμένες και ως σήμερα παραμένει άγνωστος ο αριθμός των ειδών που ζουν στα ενδιαιτήματα της περιοχής. Στα αλπικά λιβάδια ζουν πολλά είδη πεταλούδων, αλλά και νυχτοπεταλούδων. Ορισμένα είδη πεταλούδων έχουν περιορισμένη παγκόσμια εξάπλωση και κάνουν στην περιοχή μια από τις λιγοστές εμφανίσεις τους στον ελλαδικό χώρο.

The Spotted Fritillary- Melitaea didyma

Εκτός από τα Λεπιδόπτερα, ενδημισμός παρατηρείται και σε άλλες οικογένειες των εντόμων όπως τα ορθρόπτερα, τα κολεόπτερα και τα χερσαία ασπονδύλα, τα οποία αν και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά στο ευρύ κοινό, έχουν ιδιαίτερη επιστημονική και βιογεωγραφική αξία.

The moth – Zygaena transalpina

Στα κρυστάλλινα νερά των παραπόταμων του Αράχθου και του Αχελώου ζουν 7 είδη ψαριών, ενώ ακόμη διατηρούνται ορισμένοι αμιγείς πληθυσμοί της άγριας πέστροφας. Στα ρέματα, τα υγρά αλπικά λιβάδια, στους εποχικούς νερόλακκους της περιοχής αναπαράγονται 6 είδη αμφιβίων. Ο ελληνικός βάτραχος (Rana graeca) ζει κοντά στην κοίτη των ορεινών ρεμάτων, η κιτρινομπομπίνα συναντάται σε υγρές θέσεις με βλάστηση, ενώ οι φρύνοι και οι σαλαμάνδρες μετά την περίοδο αναπαραγωγής τους βρίσκουν καταφύγιο στα δάση.

Η Κίτρινη μπομπίνα (The Yellow – bellied toad)

Στα διαφορετικά ενδιαιτήματα του πάρκου βρίσκουν καταφύγιο 19 είδη της ερπετοπανίδας (1 χερσαία χελώνα, 8 είδη σαυρών και 10 είδη φιδιών). Οι πληθυσμοί πολλών ειδών αυτής της παρεξηγημένης ομάδας ζώων, έχουν μειωθεί, λόγω των πιέσεων από ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Τα ερπετά είναι σημαντικά για τα οικοσυστήματα και στις τροφικές αλυσίδες τόσο ως θηρευτές όσο και ως θηράματα.

Η σαλαμάνδρα της φωτιάς (The Fire salamander)

Όλα τα είδη των ερπετών προστατεύονται σύμφωνα με την ελληνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ενώ για ορισμένα είδη όπως τα φίδια (Elaphe quatuorlineata, Zamenis situla), η μεσογειακή χελώνα (Testudo hermanni), ισχύει πιο αυστηρό πλαίσιο προστασίας και σαν χώρα έχουμε αναλάβει την υποχρέωση να εφαρμόσουμε ειδικότερα μέτρα, προκειμένου να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς τους. Επιπλέον, στο Εθνικό Πάρκο καταγράφηκε για πρώτη φορά η παρουσία της οχιάς των λιβαδιών (Vipera ursinii) που αποτελεί ενδημικό υποείδος της οροσειράς της Πίνδου.

Όρνιο (The Griffon Vulture)

Η περιοχή φιλοξενεί σημαντικό αριθμό στρουθιόμορφων και αρπακτικών πτηνών (περίπου 150 είδη). Η παρουσία πολλών ειδών των αρπακτικών, καθώς και πολλών μεγάλων θηλαστικών δικαιολογεί και την αναγκαιότητα θεσμοθέτησης της περιοχής ως Εθνικού Πάρκου. Συνολικά συναντώνται εδώ 36 είδη αρπακτικών των οικογενειών Accipitridae, Falconidae. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο χρυσαετός (Aquila chrysaetos),  το Όρνιο (Gyps fulvus), το βραχοκιρκίνεζο (Falco tinnunculus), ο Πετρίτης (Falco peregrinus) κ.α..

Αετομάχος (The Red – backed shrike)

Στα κωνοφόρα δάση φωλιάζουν 7 ειδών δρυοκολαπτών μεταξύ αυτών ο μαύρος δρυοκολάπτης (Dryocopus martius), ενώ οι ορθοπλαγιές του Λάκμου και των Τζουμέρκων αποτελούν κατάλληλο ενδιαίτημα φωλεοποίησης για αρκετά ορεινά είδη, όπως ο χιονόστρουφος (Montifringilla nivalis), η χιονάδα (Eremophila alpestris), τα οποία αναζητούν τη λεία τους στα αλπικά και υποαλπικά λιβάδια της περιοχής.

The Greater Horseshoe bat

Το Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων, Περιστερίου και Χαράδρας Αράχθου αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική περιοχή για τα θηλαστικά, καθώς στα διαφορετικά ενδιαιτήματα της περιοχής έχει καταγραφεί η παρουσία του ¼ των ειδών των θηλαστικών που απαντώνται στην Ελλάδα (30 είδη θηλαστικών που ανήκουν σε 17 οικογένειες). Πιο αναλυτικά, στην περιοχή ζουν 4 είδη εντομοφάγων (Insectivora), ένα είδος λαγόμορφου (Lagomorpha), και 8 είδη τρωκτικών (Rodentia), 4 είδη πληφόρων αρτιοδάκτυλων θηλαστικών (Artiodactyla) και 8 είδη σαρκοφάγων θηλαστικών.

Στα σπήλαια και στις σχισμές των βράχων ζουν τουλάχιστον 5 είδη χειροπτέρων (οικογενειες Rhinilophidae και Vespertilionidae), τα οποία χρήζουν ιδιαίτερης προστασίας εξαιτίας της καταστροφής των ενδιαιτημάτων τους.

Αγριόγιδο

Η παρουσία της Αρκούδας (Ursus arctos) είναι αισθητή στο μεγαλύτερο τμήμα του Εθνικού Πάρκου, η οποία για να ικανοποιήσει τις τροφικές της ανάγκες μετακινείται σε μεγάλες αποστάσεις. Η ευρύτερη περιοχή αποτελεί το νοτιοδυτικό όριο της γεωγραφικής εξάπλωσης της αρκούδα στη χώρα μας. Ο αγριόγατος (Felis sylvestris), είναι ένα εντυπωσιακό αιλουροειδές που μπορεί να σας ξαφνιάζει αν αποφασίσετε να διαβείτε τα δασωμένα μονοπάτια στο Εθνικό Πάρκο. Οι καλοί ιχνηλάτες, σίγουρα θα βρουν βιοδηλωτικά ίχνη της βίδρας (Lutra lutra) κατά μήκος των οχθών των ποταμών, παρόλο που τα τελευταία χρόνια οι πληθυσμοί της έχουν μειωθεί σημαντικά, σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας της ανθρώπινης όχλησης και της μείωσης της τροφής της.

Το Αγριόγιδο (Rupicapra rupicapra balcanica), διατηρεί μικρούς πληθυσμούς τα Τζουμέρκα και συναντάται σε επικλινείς καλυμμένες με δάση πλαγιές που καταλήγουν προς τα πάνω σε απόκρημνες κορυφές με σάρες, λούκια και περισσότερο ή λιγότερο οριζόντια διαζώματα με άφθονη ποώδη βλάστηση που συνήθως γειτνιάζουν αναλόγως του υψομέτρου με υπαλπικά λιβάδια. Η παρουσία του Ζαρκαδιού (Capreolus capreolus) αποτελεί ενδείκτη της πολυμορφίας και της ποικιλότητας των οικοσυστημάτων του Εθνικού Πάρκου.

Όσον αφορά στα κτηνοτροφικά είδη, αξίζει να αναφερθούμε στην εκτροφή του προβάτου καλαρρύτικης φυλής (μπούτσικο) από τους κατοίκους των χωριών Καλαρρύτες και  Συρράκο. Οι παλιοί κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν ότι τα πρόβατα αυτής της φυλής προήλθαν από τη διασταύρωση του Ορεινού Ηπειρωτικού προβάτου με το πρόβατο της φυλής comisana, άτομα της οποίας μεταφέρθηκαν από τη Σικελία, στα μέσα του18ου αιώνα, από Συρρακιώτες εμπόρους με σκοπό την παραγωγή μαλλιού καλύτερης ποιότητας. Ο συνολικός πληθυσμός αυτής της φυλής στην Ελλάδα ανέρχεται σε 5.000 άτομα.

πηγή: tzoumerka-park.gr