Η βασίλισσα στην αποικία Νο 4 είναι νεκρή…

Είναι αναμενόμενο να έχεις απώλειες βασιλισσών μια στο τόσο, πολλές από αυτές, μάλιστα, από δικά σου λάθη και κακούς χειρισμούς. Η βασίλισσα στην αποικία Νο4 είναι νεκρή και λόγω εποχής πρέπει να βιαστούμε ώστε να προλάβει το μελίσσι να οργανωθεί για το ξεχειμώνιασμα. Ας πάρουμε τα πράγματα όμως από την αρχή.

ap4Η αποικία Νο4 σε καλύτερες εποχές…

Η εν λόγω βασίλισσα γεννήθηκε τον Μάιο του 2015. Εισήχθη στην αποικία Νο4 η οποία είχε αρκετό πληθυσμό που κάλυπτε 7-8 πλαίσια και είχε προηγουμένως μείνει ορφανή. Τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο μεταφέρθηκε διαδοχικά σε καστανιές και βελανιδιές όπου διατηρούσε τον πληθυσμό της και 4 πλαίσια γόνου. Τον Αύγουστο κατέβηκε στον κάμπο για να ξεκουραστεί απ’ τις συνεχόμενες μετακινήσεις και να βρει την απαραίτητη, μετά τις βελανιδιές, γύρη. Σε επιθεώρηση που έγινε στις 10/8 βρέθηκε να έχει 3 πλαίσια γόνο. Δύο εβδομάδες αργότερα στις 24/8 το μελίσσι παρουσίασε μια εντελώς διαφορετική κατάσταση… Ο πληθυσμός είχε καταρρεύσει. Με το ζόρι κάλυπτε 1 πλαίσιο. Ουσιαστικά ήταν η βασίλισσα με μερικές μέλισσες εδώ και κει. Ο γόνος κάλυπτε μισό πλαίσιο και η κατάσταση του δεν ήταν καλή.

a2Κατά την επιθεώρηση της αποικίας.

Στον ανοιχτό γόνο, προνύμφες βρίσκονταν μέσα σε κελιά χωρίς βασιλικό πολτό, μιας και οι εναπομείνασες μέλισσες δεν επαρκούσαν για να τις ταΐσουν, με αποτέλεσμα αυτές να πεθαίνουν και να σαπίζουν στα κελιά. Ο πληθυσμός που είχε απομείνει δεν έφτανε για να τις απομακρύνει. Στον σφραγισμένο γόνο υπήρχαν τρύπες, οι οποίες μας έβαλαν σε σκέψεις για Αμερικάνικη Σηψιγονία χωρίς όμως το τεστ με την οδοντογλυφίδα να βγαίνει θετικό. Μια πολύ σοβαρή ασθένεια των μελισσών. Ο γόνος γενικά ήταν διάσπαρτος, όχι όμως και βαθουλωμένος, δείγμα της ασθένειας. Παρ’ όλα αυτά για παν ενδεχόμενο πήραμε το πλαίσιο γόνου για να το στείλουμε για περαιτέρω ανάλυση στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Προσθέσαμε στην κυψέλη ένα πλαίσιο ψημένου γόνου (γόνου που θα εκκολαφτεί σύντομα) από άλλο μελίσσι ώστε να μην καταρρεύσει η αποικία, η οποία έτσι κι αλλιώς ήταν πολύ στρεσαρισμένη απ’ την κατάσταση.

a3Το επίμαχο πλαίσιο γόνου.

Θέμα έλλειψης τροφών δεν υπήρχε καθώς το μελίσσι είχε 4 πλαίσια με μέλια και γύρες. Δεν βρέθηκαν νεκρές μέλισσες μέσα ή γύρω απ’ την κυψέλη και καμία άλλη κυψέλη στο μελισσοκομείο δεν παρουσίαζε αυτή την κατάσταση. Η βαρρόα είχε αντιμετωπισθεί τις προηγούμενες, της κατάρρευσης, μέρες  Το τι συνέβη στην αποικία Νο4 ήταν ένα μυστήριο. Και μέσα σε όλα αυτά οι γειτονικές αποικίες αντιλήφθηκαν ότι η Νο4 δεν φυλάσσεται επαρκώς και ότι περιέχει τροφές με αποτέλεσμα να ξεκινήσουν τις επιθέσεις λεηλασίας. Γι αυτόν το λόγο αλλά και για το φόβο ασθένειας που θα μπορούσε να μεταδοθεί σε ολόκληρο το μελισσοκομείο, απομακρύναμε το βράδυ το μελίσσι σε απόμερη περιοχή, θέτοντας το σε καραντίνα.

Το επόμενο πρωί χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν απ’ το Εργαστήριο Μελισσοκομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Προς τιμήν τους, μας απάντησαν αμέσως και μάλιστα ο ίδιος ο καθηγητής, κύριος Ανδρέας Θρασυβούλου. Μας ενημέρωσε ότι στην ανάλυση που έκανε στο δείγμα του γόνου που τους στείλαμε δεν βρέθηκε καμία ασθένεια. Η εμφάνιση του γόνου με τις σάπιες προνύμφες θεωρήθηκε φυσιολογική, μιας και οι μέλισσες δεν τις τάιζαν καλά, με συνέπεια να πεθαίνουν και λόγω του πολύ μικρού πληθυσμού να μην προλαβαίνουν να τις απομακρύνουν απ’ την κυψέλη και να σαπίζουν εκεί. Η αποικία αν αφηνόταν στην τύχη της δεν θα τα κατάφερνε. Αυτό ήταν προφανές. Έτσι μας πρότεινε να προβούμε σε προσθήκη πληθυσμού από άλλες δυνατότερες αποικίες, με πλεόνασμα, ώστε να σωθεί. Τα αίτια που οδήγησαν την αποικία όμως στα όρια της κατάρρευσης δεν έγιναν γνωστά.

a4Μέλισσα σε άνθος βατομουριάς στον κάμπο της Άρτας κατά τον Αύγουστο.

Αυτό που υποθέτουμε ως πιθανότερη αιτία είναι η δηλητηρίαση από ζιζανιοκτόνο. Την περίοδο της απότομης πτώσης του πληθυσμού ήταν ανθισμένες στον κάμπο οι βατομουριές. Πολλοί καλλιεργητές για να απαλλαγούν από τα βάτα, τα ψεκάζουν, πολλές φορές με παράνομα επικίνδυνα σκευάσματα και ώρες που πετούν οι επικονιαστές. Πιθανότατα οι συλλέκτριες μέλισσες της αποικίας επισκέφτηκαν φυτά τα οποία είχαν ψεκαστεί, δηλητηριάστηκαν και πέθαναν ακαριαία. Δεν πρόλαβαν δηλαδή να γυρίσουν καν στην κυψέλη και γι αυτό δεν βρέθηκαν νεκρές μέλισσες. Είχαν όμως προηγουμένως ενημερώσει τις υπόλοιπες μέλισσες της κυψέλης για την περιοχή που είχαν βρει τροφή, οδηγώντας τες στον θάνατο… Αφού η πρώτη ομάδα συλλεκτριών δεν επέστρεψε στην κυψέλη, στην αποικία υπήρξε ανακατανομή εργασιών. Μια νέα ομάδα συλλεκτριών δημιουργήθηκε για να καλύψει το κενό που άφησαν αυτές που δηλητηριάστηκαν. Το πρόβλημα όμως ήταν ότι οι οδηγίες που είχαν λάβει από τον χορό των μελισσών για την τοποθεσία με τη διαθέσιμη τροφή ήταν η ίδια παγίδα θανάτου που έπεσαν και οι προηγούμενες…

a5Μελίσσι μεγάλης δυναμικότητας μπορεί να δώσει πληθυσμό σε αποικίες που κινδυνεύουν.

Για να σωθεί η αποικία έπρεπε να μεταφερθεί πληθυσμός από άλλα μελίσσια. Αν όμως πληθυσμοί από διαφορετικές αποικίες έρθουν σε επαφή, θα αρχίσουν να μονομαχούν. Γι αυτό το λόγο προτείνεται πριν την συνένωση να ψεκαστούν οι μέλισσες με χλιαρό σιρόπι ζάχαρης για να χάσουν το άρωμά τους. Πολλοί βάζουν στο σιρόπι λίγο λεμόνι, τσίπουρο ακόμα και ούζο. Γενικά κάτι που να έχει έντονο άρωμα. Επιλέξαμε 4 πλαίσια, τα ψεκάσαμε και τα βάλαμε στην αποικία Νο4. Την επόμενη μέρα πήγαμε να επιθεωρήσουμε το μελίσσι. Και εκεί ολοκληρώθηκε η άτυχη μοίρα της αποικίας Νο4. Η βασίλισσα ήταν νεκρή και οι εργάτριες είχαν ξεκινήσει να φτιάχνουν βασιλικά κελιά. Για μια στιγμή μου είχε περάσει απ’ το μυαλό να βάλω την βασίλισσα σε κλουβάκι κατά τη διάρκεια της προσθήκης του πληθυσμού, ώστε να μην μπορούν να τη σκοτώσουν. Δύο με τρεις μέρες μετά θα μπορούσα να την απελευθερώσω και οι εργάτριες θα την αποδέχονταν. Δεν το έκανα όμως. Πίστεψα ότι θα πετύχει. Το αποτέλεσμα ήταν οι εργάτριες να περικυκλώσουν την βασίλισσα, την οποία φυσικά δεν αναγνώριζαν και να την σκοτώσουν, προκαλώντας της ασφυξία.

a6Βασιλικά κελιά που δημιούργησαν οι μέλισσες αφότου δολοφόνησαν την βασίλισσα.

Τώρα είχαμε τις εξής επιλογές. Είτε αφήνουμε τις μέλισσες να βγάλουν μόνες τους βασίλισσα, είτε αγοράζουμε μία από κάποιον βασιλοτρόφο και την εισάγουμε απ’ ευθείας. Ο Σεπτέμβρης όμως είχε ήδη μπει και τα περιθώρια στένευαν. Αν η βασίλισσα δολοφονήθηκε στις 4/9 και χρειάζονται 16 μέρες μέχρι να γεννηθεί η νέα, σημαίνει ότι αν ξεκίνησαν τα βασιλικά κελιά να φτιάχνονται την ίδια ημέρα της απώλειας ή το πολύ την επόμενη, η νέα βασίλισσα αναμένεται να γεννηθεί στις 20 με 21 Σεπτεμβρίου. Μετά χρειάζονται 5-7 μέρες για να γονιμοποιηθεί και να αρχίσει να γεννάει, δηλαδή κατά τα τέλη Σεπτέμβρη. Πολύ αργά για να προετοιμαστεί σωστά το μελίσσι για ξεχειμώνιασμα. Κι απ’ την άλλη τα πλαίσια που είχαμε εισάγει, επειδή δεν είχαμε προβλέψει τέτοια κατάληξη δεν περιείχαν νεαρές, κατάλληλες για βασίλισσες, προνύμφες. Έτσι δεν μπορούσαμε να είμαστε σίγουροι για την ποιότητα της βασίλισσας που θα προέκυπτε (πόσο καλά είχε ταϊστεί όσο ήταν προνύμφη) η οποία εκτός αυτού, την εποχή που θα έπρεπε να γονιμοποιηθεί θα υπήρχαν ελάχιστοι κηφήνες.

a7Νέα γονιμοποιημένη βασίλισσα σε κλουβάκι, με συνοδεία λίγων μελισσών. Η μία του άκρη είναι κλεισμένη με ζαχαροζύμαρο. Οι μέλισσες θα το φάνε σε 3-4 μέρες απελευθερώνοντας τη βασίλισσα. Διάστημα ικανό για να προλάβει να εκπέμψει τις φερομόνες της και να γίνει αποδεκτή από τις εργάτριες.

Σήμερα λοιπόν αγόρασα από έναν βασιλοτρόφο μία βασίλισσα, επισκέφτηκα το μελίσσι και χάλασα όλα τα βασιλικά κελιά. Στην συνέχεια έβαλα το κλουβάκι με τη νέα βασίλισσα ανάμεσα σε δύο κεντρικά πλαίσια και το έκλεισα. Μέσα στο κλουβί εκτός απ’ τη βασίλισσα υπάρχουν συνοδεία και μερικές μέλισσες απ’ την παλιά της αποικία για να την ταΐζουν. Οι μέλισσες της κυψέλης δεν μπορούν να τις σκοτώσουν όσο βρίσκονται στο κλουβί, η μία άκρη του οποίου είναι κλεισμένη με ζαχαροζύμαρο. Και όσο η βασίλισσα θα εκπέμπει τις φερομόνες της στην κυψέλη, οι μέλισσες θα τρώνε σιγά σιγά το ζυμάρι και σε τρεις με τέσσερις ημέρες θα ελευθερώσουν την βασίλισσα. Μέχρι τότε θα έχει γίνει αποδεκτή απ’ τον πληθυσμό και θα αρχίσει να γεννάει κατευθείαν. Θα επισκεφτούμε το μελίσσι σε λίγες ημέρες για να δούμε αν όλα τελικά πήγαν καλά.

a8Τοποθέτηση κλουβιού με νέα βασίλισσα ανάμεσα σε 2 κεντρικά πλαίσια.

Ουσιαστικά δεν καταφέραμε να σώσουμε την αποικία Νο4 αλλά δημιουργήσαμε μία νέα παραφυάδα…

Ανανέωση:
Επιθεώρησα το μελίσσι λίγες μέρες μετά και η βασίλισσα είχε γίνει αποδεκτή.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s