Το μέλι της Κουμαριάς

Ένα απ’ τα μέλια που παράγονται στην Ελλάδα σε αμιγή μορφή είναι το μέλι κουμαριάς. Έχει ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και συλλέγεται κατά το τέλος της μελισσοκομικής χρονιάς. Μικρές ποσότητες αυτού του είδους μελιού, παράγονται επίσης στην Ισπανία, Γαλλία, Αλβανία και Κροατία.

koumariaΟρεινό Μέλι κουμαριάς. Άθερμο, χωρίς παστερίωση η άλλη επεξεργασία.

Το κουμαρόμελο παράγεται από τα άνθη της κουμαριάς, φυτό που ανήκει στο γένος Arbutus L και οικογένεια Ericaceae. Είναι αειθαλής θάμνος που φύεται στην δυτική και νότια Ευρώπη και στη βόρειο Αφρική (εκτός από την Αίγυπτο και τη Λιβύη).

Ως σκληρόφυλλο φυτό μπορεί να επιβιώσει σε συνθήκες έντονης ηλιακής ακτινοβολίας και ξηρασίας και σε εδάφη μικρής γονιμότητας. Είναι ανθεκτική στις φωτιές και γι αυτό χρησιμοποιείται συχνά στην ανάπλαση δασικών εκτάσεων. Τα άνθη του μοιάζουν με μικρές καμπανούλες λευκού ή λευκορόδινου χρώματος που φύονται σε ταξιανθίες. Η ανθοφορία της κουμαριάς ξεκινάει στα μέσα Οκτωβρίου και διαρκεί συνήθως μέχρι τον Δεκέμβριο. Ο καρπός της που είναι γνωστός ως κούμαρο, είναι δρύπη, σφαιρικός, σαρκώδης με μικρές κωνικές προεξοχές που τον κάνουν να μοιάζει σαν φράουλα. Το χρώμα του αρχικά είναι κίτρινο και όταν ωριμάσει γίνεται κόκκινο. Για την ωρίμανση του καρπού απαιτείται ένας περίπου χρόνος από την ανθοφορία, γι αυτό στα τέλη του φθινοπώρου συναντώνται επάνω στο φυτό συγχρόνως και άνθη και καρποί.

Τα κούμαρα αποτελούν καρπούς ιδιαίτερα σημαντικούς για την διατροφή των ζώων του δάσους, όπως των αρκούδων, των ελαφιών, των αγριόχοιρων και των πτηνών. Η άμεση σχέση της αρκούδας με την κουμαριά αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι στην πλατεία Puerta del Sol της Μαδρίτης βρίσκεται άγαλμα που παριστά μια αρκούδα να καταναλώνει τους καρπούς του συγκεκριμένου φυτού. Για κάποιους μάλιστα στην κουμαριά -madrono στα Ισπανικά, οφείλεται και το όνομα της Μαδρίτης.

Puerta del Sol (2)Άγαλμα στην πλατεία Puerta del Sol της Μαδρίτης, που παριστά μια αρκούδα να καταναλώνει καρπούς κουμαριάς.

Επίσης κατά την αρχαιότητα αποτελούσε σημαντικό συστατικό και της ανθρώπινης διατροφής. Σήμερα χρησιμοποιούνται για την παρασκευή αλκοολούχων ποτών και μαρμελάδας. Οι καρποί της κουμαριάς περιέχουν υψηλή συγκέντρωση βιταμίνης C και πολυφαινολών, ενώ τα φύλλα και ο φλοιός της χρησιμοποιούνται και για τις βιολογικές τους δράσεις. Το βότανο δρα ως αντισηπτικό, διουρητικό, αντιφλεγμονώδες, στυπτικό και αιμοστατικό. Τα ώριμα κούμαρα συνιστώνται σε δυσκοιλιότητα και αεροφαγία. Βοηθά σε προβλήματα φλεγμονών και άλλες παθήσεις των ουροφόρων οδών όπως κυστίτιδα, ουρηθρίτιδα, ενούρηση, δυσούρηση, σε αιματουρίες και αιμορραγίες της μήτρας.

Το αφέψημα από τα φύλλα της κουμαριάς, περιέχει αρβουτίνη και τανίνες, που έχουν αντισηπτικές ιδιότητες για το ουροποιητικό σύστημα. Επίσης, ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε τα φύλλα ως κατάπλασμα για θρομβοφλεβίτιδες. Σήμερα, στην κλασική φαρμακευτική κυκλοφορούν κουμαρινικά αντιπηκτικά. Ενώ, από τα κούμαρα μπορούν να παρασκευαστούν τσίπουρο, λικέρ, κονιάκ και μαρμελάδα.

Οι μέλισσες επισκέπτονται τις ανθισμένες κουμαριές και συλλέγουν από αυτές νέκταρ, παράγοντας το μέλι κουμαριάς. Τα άνθη της κουμαριάς, λόγω του σχήματός τους (καμπανοειδή), δεν επηρεάζονται από τις βροχές του φθινοπώρου. Έτσι η συλλογή του κουμαρόμελου εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τη θερμοκρασία, καθώς οι μέλισσες δεν πετούν σε θερμοκρασίες χαμηλότερες των 13-14ºC.

Το μέλι της κουμαριάς έχει χρώμα καφέ (σκουροχάλκινο) με γκριζωπές αποχρώσεις. Το άρωμά του είναι μέτριο έως δυνατό. Κρυσταλλώνει πάρα πολύ γρήγορα αποκτώντας μια βουτυρένια υφή. Έχει υπόπικρη, πολύ ιδιαίτερη γεύση που το κάνει να ξεχωρίζει απ’ όλα τα άλλα μέλια. Η παρουσία ακόμα και μικρής ποσότητας κουμαριάς στο ρείκι, που ανθίζει λίγο πριν, γίνεται έντονα αισθητή.

Το κουμαρόμελο εντάσσεται στην κατηγορία των μελιών με χαμηλή ενζυμική δράση η οποία αποδίδεται στην πιθανή αδρανοποίηση των αδένων των μελισσών, καθώς η συλλογή γίνεται αργά το φθινόπωρο, όταν οι μέλισσες μπαίνουν στη φάση του ξεχειμωνιάσματος. Ανήκει επίσης στην κατηγορία των φυτών με ολιγάριθμη γύρη (under-represented class I), με το ποσοστό των γυρεοκόκκων κουμαριάς στο αμιγές μέλι να κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 10% με 20%.

koumariaΆνθη κουμαριάς. Λόγω του σχήματός τους (καμπανοειδή) και απ’ το γεγονός ότι κοιτούν προς τα κάτω, δεν επηρεάζονται απ’ τις βροχές του φθινοπώρου.

Η υπόπικρη γεύση του, στην οποία οφείλει και την διεθνή ονομασία του ως “bitter honey” αποδίδεται στο γλυκοζίδιο αρβουτίνη. Το μέλι κουμαριάς εμφανίζει υψηλή περιεκτικότητα σε φαινόλες και έντονη αντιοξειδωτική δράση η οποία έχει αποδοθεί στις υψηλές συγκεντρώσεις 2,5-υδροξυφαινυλαοξικό οξύ (homogentisic acid).

Κατά το παρελθόν το μέλι κουμαριάς σπάνια συλλεγόταν ως αμιγές και συνήθως αποτελούσε στοιχείο του ερεικόμελου στο οποίο βρίσκεται συχνά. Εντούτοις τα τελευταία χρόνια η στροφή πολλών Ελλήνων καταναλωτών προς τα λιγότερο γλυκά μέλια, σε συνδυασμό με τις βιολογικές του δράσεις, οδήγησε πολλούς μελισσοκόμους στο να το συλλέγουν.

Στο Ορεινό Μέλι θα βρείτε φρεσκοτρυγημένο μέλι κουμαριάς. Επειδή οι ποσότητες είναι περιορισμένες ενημερώστε μας έγκαιρα για τις παραγγελίες σας.

Με πηγές από: Μελισσοκομική Επιθεώρηση

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s