Οι Ζαπατίστας και μια αρχαία μελισσοκομική παράδοση των Μάγια.

Η Melipona είναι ένα είδος άκεντρης μέλισσας, ενδημικής στο Μεξικό, την Κεντρική Αμερική, την Καραϊβική αλλά και σε  πολλά μέρη της Νότιας Αμερικής. Πολύ πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων στην Αμερική, οι ιθαγενείς Μάγια εξημέρωσαν αυτές τις μέλισσες. Σήμερα η αρχαία αυτή μελισσοκομική παράδοση γνωστή ως Meliponiculture βιώνει μια σημαντική ανάκαμψη στις μικρές κοινότητες των Ζαπατίστας στην επαρχία Τσιάπας.

zapa

Η μέλισσα Melipona έχει αφήσει το στίγμα της στην αμερικανική ήπειρο, τόσο στο φυσικό περιβάλλον, όσο και στην πολιτιστική ζωή. Είναι καλύτερη επικονιαστής από την Ευρωπαϊκή μελιτοφόρα μέλισσα για πολλά ενδημικά είδη φυτών, όπως οι ντοματιές, το τσίλι, η βανίλια, τα Βρομελιοειδή, οι ορχιδέες και τα δέντρα του τροπικού δάσους. Εξίσου σημαντικά είναι όμως και το μέλι αλλά και τα κεριά που παράγονται από αυτές τις μέλισσες καθώς χρησιμοποιούνται στην παραδοσιακή ιατρική και στις πολιτιστικές πρακτικές των ιθαγενών Μάγια. Ένας ηγέτης των Ζαπατίστας θυμάται ότι «Η γιαγιά μου κρατούσε πάντα στην κουζίνα λίγο μέλι απ’ αυτές τις άκεντρες μέλισσες. Μας το έδινε κάθε φορά που είχαμε πονόλαιμο, αλλά και για να γλυκάνει τις τορτίγιες μας.»

melipona_bees_013

Δυστυχώς, οι πληθυσμοί Melipona απειλούνται από την εκτεταμένη αποψίλωση των δασών, τη μαζική χρήση γεωργικών χημικών ουσιών, την επιδείνωση των τροπικών καταιγίδων, αλλά και την μεγάλης κλίμακας εμπορευματοποίηση των φυτών που επικονιάζουν, όπως το αβοκάντο, η ντομάτα, το μαόνι, το τσίλι και το κακάο. Η καμπάνια «Ένα Σχολείο για την Τσιάπας», μια κίνηση έμπρακτης αλληλεγγύης προς τους εξεγερμένους ιθαγενείς της πολιτείας Τσιάπας του Μεξικού, εργάζεται μαζί με εκπαιδευτικούς Ζαπατίστας, φοιτητές, οικολόγους και διάφορες άλλες κοινότητες για να σώσουν τη μέλισσα Melipona, αλλά και για να εμβαθύνουν στις παραδόσεις των Μάγια.

πηγή: schoolsforchiapas.org (Μετάφραση: Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s