Ποιο μελίσσι είναι παραγωγικότερο; Αυτό που απέδωσε 10 κιλά μέλι ή αυτό που απέδωσε 20;

Δεν προέρχομαι από μελισσοκομική οικογένεια. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα όπου έβγαζα το ψωμί μου επί πολλά χρόνια ως προγραμματιστής. Καθόμουν μπροστά σε έναν υπολογιστή, πολλές φορές για πάνω από 24 ώρες συνεχόμενα, γράφοντας κώδικα. Όταν ήμουν νεότερος με μάγευε η ιδέα ότι επικοινωνούσα, κατά κάποιον τρόπο με τη μηχανή. Μεγαλώνοντας το σιχάθηκα.

blog1

Κουράστηκα να παράγω έργο που, στο κάτω κάτω, άλλος καρπωνόταν, αλλά κυρίως βαρέθηκα να τρώω τη ζωή μου μπροστά από μία οθόνη, που μου ρουφούσε κάθε μέρα το είναι, αφήνοντάς με, με ένα πονοκέφαλο που μου θύμιζε ειρωνικά ότι και αύριο πάλι εδώ θα είμαστε. Τις ώρες που έκανα διάλειμμα, τις ώρες του προαυλισμού, όπως τις αποκαλώ, κοιτούσα από το παράθυρό μου τον τοίχο της απέναντι πολυκατοικίας. Δεν έβλεπα ουρανό. Χρειάστηκαν 33 ολόκληρα χρόνια για να καταλάβω ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με αυτόν το τρόπο ζωής.

Ένα πρόβλημα υγείας που μου δημιουργήθηκε από την καθιστική ζωή και με έστειλε στο νοσοκομείο για αρκετές ημέρες, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Είπα αυτό ήταν. Ως εδώ. Αποφάσισα να κάνω Format και να ξεκινήσω απ’ την αρχή. Τα πάντα. Δεν κράτησα τίποτα backup. Δεν ήθελα να υπάρχει το παραμικρό που να μου θυμίζει τη ζωή στο ίδρυμα της μεγαλούπολης. Αποφάσισα να σμηνουργήσω.

Και μετά; Δεν ξέρω, ακολούθα και όπου μας βγάλει.

Δεν είχα την παραμικρή σχέση με τη μελισσοκομία. Όσο ζούσα στην πόλη δεν είχα καμία επαφή με τις μέλισσες. Δεν ήξερα ούτε πόσες είναι οι βασίλισσες μέσα σε μία κυψέλη. Εντελώς τυχαία έπεσα πάνω στο εκπληκτικό ντοκιμαντέρ του Markus Imhoof με τον τίτλο «Κάτι Παραπάνω από Μέλι», όπου παρουσίαζε, εκτός των άλλων, τους τρόπους με τους οποίους εκμεταλλεύονταν τις μέλισσες οι μελισσοκόμοι ανά τον κόσμο. Όταν είδα τη σκηνή που ο Fred Jaggi, εκείνος ο Γερμανοελβετός, παππούλης, μελισσοκόμος, πηγαίνει με μία σκάλα και μια κυψέλη στα χέρια να συλλέξει έναν αφεσμό, σε ένα υπέροχο αλπικό τοπίο, είπα αυτό είναι! Θα γίνω μελισσοκόμος.

Η ιδέα του να εργάζομαι μέσα στη φύση, με τις μέλισσες ήταν αρκετά δελεαστική από μόνη της. Πολύ περισσότερο αν σκεφτείς ότι αναγκάζεσαι να αλλάζεις συνεχώς τοποθεσίες ανάλογα με τις εποχές και τις ανθοφορίες, η μελισσοκομία είναι ένα επάγγελμα με το οποίο δεν βαριέσαι ποτέ. Αυτό που θυμάμαι όμως χαρακτηριστικά ήταν ότι όποτε αναφερόσουν στη μελισσοκομία, πάντα σου έδιναν αποθαρρυντικές απαντήσεις, οι οποίες βασίζονταν στη δυσκολία και την εμπειρία που χρειάζεται να έχει κανείς ώστε να τα καταφέρει.

Είναι αλήθεια ότι στη μελισσοκομία, τουλάχιστον μέχρι την εποχή της εξάπλωσης του internet, κυριαρχούσε η οικογενειοκρατία και η γνώση μεταβιβάζονταν από γενιά σε γενιά. Για έναν ξένο, το να γίνει μελισσοκόμος, ήταν, ή τουλάχιστον το έκαναν να φαίνεται πολύ δύσκολο, έως ακατόρθωτο. Ισχύει ακόμα και σήμερα ότι αν στείλεις έναν απ’ τους «μεγάλους» επαγγελματίες μελισσοκόμος στο Γκουαντάναμο να τους ανακρίνει ο Τζακ Μπάουερ δεν πρόκειται να τους πάρεις κουβέντα.

Με την διάδοση της πληροφορίας πολλά απ’ όσα άκουγα, αποδείχθηκαν μύθοι. Ή έστω αν θέλετε, υπερβολές. Με την γνώση διαθέσιμη στον κάθε ένα πια, πολλοί νέοι, που είτε έμειναν άνεργοι είτε θέλησαν να κάνουν μια ριζική αλλαγή στη ζωή τους, στράφηκαν στη μελισσοκομία, καθώς αυτή δεν απαιτούσε ιδιοκτησία γης. Εκτός αυτού είχε και ένα άλλο πλεονέκτημα, ότι έστω και με κάποιους περιορισμούς, το κράτος σου επέτρεπε να πουλάς εσύ ο ίδιος απευθείας την παραγωγή σου. Ο μελισσοκόμος είναι κάτι ανάμεσα σε παραγωγό και έμπορο. Αυτό τελικά αποδεικνύεται το πιο δύσκολο κομμάτι της μελισσοκομίας και όχι η τεχνική. Παρ’ όλα αυτά πολλοί νέοι αποφάσισαν να γίνουν μελισσοκόμοι. Και αυτό ήταν κάτι πολύ καλό! Η ξεροκεφαλιά και η εσωστρέφεια των οικογενειών που επί χρόνια θεωρούσαν κτίση τους ένα ολόκληρο επάγγελμα δεν οδήγησε πουθενά. Δείτε απλώς τα νούμερα. Οι Γερμανοί παράγουν 20.000 τόνους μέλι και εξάγουν 80.000… Εμείς παράγουμε 17.000 και εξάγουμε 500. Από αυτό το στατιστικό πηγάζει και μεγάλο μέρος της ουσίας αυτού του άρθρου.

Η μελισσοκομία διδάσκεται λάθος! Αυτό είναι δεδομένο. Δεν θεωρώ ότι γίνεται εσκεμμένα, αλλά είναι απόρροια της επί χρόνια τρομοκράτησης για την πολυπλοκότητα της τεχνικής και του γεγονότος ότι την διδασκαλία ανέλαβαν κυρίως επιστήμονες. Είναι επίσης δεδομένο ότι οι «μεγάλοι» μελισσοκόμοι προτιμούν να λειτουργούν ατομικά, εις βάρος τελικά της ελληνικής μελισσοκομίας. Δυστυχώς δεν διδάσκονται απ’ τις μέλισσες. Όσο περισσότεροι μελισσοκόμοι, τόσο πιο ισχυρή η θέση της Ελλάδας στην παγκόσμια αγορά! Δεν θα καταφέρετε ποτέ να εξάγετε μέλι από μόνοι σας, παρά μόνο συνεταιριστικά. Όποιος έχει αντίρρηση ας ξαναδεί και πάλι σε τι νούμερα μας οδήγησε η έως τώρα τακτική.

Γιατί η λογική της μελισσοκομίας είναι λάθος; Θα σας πω, πως εκπαιδεύτηκα εγώ και εσείς θα αναζητήσετε τα κοινά σημεία. Ψάχνοντας στο διαδίκτυο βρήκα μια αγγελία για σεμινάρια πάνω στην μελισσοκομία. Γνώριζα πολύ καλά ότι μαθήματα και σεμινάρια γίνονταν και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών στην Αθήνα, αλλά λόγω πίεσης χρόνου τότε και με σχετική επιφύλαξη αποφάσισα να παρακολουθήσω τα σεμινάρια κάποιου ιδιώτη μελισσοκόμου. Ουσιαστικά εκεί μου έγινε μια πρώτη εισαγωγή στον κόσμο της μέλισσας.

blog2

Η εισαγωγή αυτή ήταν, όπως αποδείχθηκε αργότερα από τα βιβλία που διάβασα, εκτός από αρκετά εμπεριστατωμένη και πληρέστατη, ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι διήρκεσε μόλις ενάμιση μήνα. Ο συγκεκριμένος μελισσοκόμος μάλιστα, εκτός των άλλων ήταν και εξαίρετος άνθρωπος, σ’ αντίθεση με ότι περίμενα, λόγω της αρνητικής προκατάληψης μου. Θυμάμαι όμως χαρακτηριστικά ότι όταν τελείωσαν τα μαθήματα είχα μια τεράστια απορία για το πως είναι δυνατόν να μην συζητήσουμε, πως και που θα πουληθεί το μέλι. Έτσι ρώτησα τον δάσκαλο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ ότι αφού αρχικά απόρησε, έπειτα χαμογέλασε παραξενεμένος και μου είπε ότι «και μόνο που θα λες ότι είσαι μελισσοκόμος θα σου ζητάνε μέλι.» Αποδείχτηκε ότι αυτό ήταν μια μεγάλη πλάνη. Όλη η λογική είναι λανθασμένη και δυστυχώς, όπως ανακάλυψα με τα χρόνια, ήταν παντού η ίδια.

Όποιο μελισσοκομικό βιβλίο και αν πάρετε, τα περιεχόμενά του είναι πάνω-κάτω τα ίδια. Μια εισαγωγική ιστορική αναδρομή, ανατομία της μέλισσας, εκλογή συστήματος κυψέλης, ανθοφορίες, μελισσοκομικοί χειρισμοί, ασθένειες, μια εισαγωγή στην βασιλοτροφία και κάποια γενικά στοιχεία για τα προϊόντα κυψέλης.Τα περισσότερα απ’ αυτά είναι εγκυκλοπαιδικές γνώσεις που ελάχιστα θα σας βοηθήσουν και τα υπόλοιπα είναι ζητήματα για τα οποία θα σπάτε το κεφάλι σας χωρίς κανένα απολύτως νόημα, εγκλωβισμένοι στο σημείο χωρίς επιστροφή, όπως ένας ταξιδιώτης που πλησίασε αρκετά τον ορίζοντα γεγονότων μιας μαύρης τρύπας. Δεν είναι δυνατόν για παράδειγμα να ασχολείται κάποιος με το πως αντιμετωπίζεται η Ευρωπαϊκή Συψηγονία. Δεν υπάρχει καμία λογική. Πρόκειται για μια ασθένεια που δεν θα συναντήσετε ποτέ και υπάρχει μόνο στα βιβλία. Είναι αδιανόητο να αφιερώνονται κεφάλαια σε αυτήν και όχι στο πως θα προωθηθεί το μέλι.

Καλά καταλάβατε. Πουθενά δεν θα βρείτε μια αναφορά για το πως θα πουλήσετε το μέλι σας. Προσέξτε αυτή είναι όλη η ουσία. Αυτή είναι η πληροφορία. Γι αυτό ξεκινήσατε να κάνετε αυτή τη δουλειά. Κάντε μια βόλτα στα μελισσοκομικά blogs, ή πηγαίνετε να παρακολουθήσετε ένα οποιοδήποτε μελισσοκομικό σεμινάριο. Μπείτε σε μια κουβέντα μεταξύ μελισσοκόμων. Όλοι τους ασχολούνται με παρόμοια άνευ σημασίας ζητήματα, όπως το πως θα σώσω ένα αρρενοτόκο μελίσσι, ποιον τύπο κυψέλης να επιλέξω, ακόμα και για παραπλάνηση μελισσών! Είναι απίστευτο! Αυτοί οι άνθρωποι έχουν απούλητα μέλια στις αποθήκες τους και αναρωτιούνται τι κάνουμε σε ένα μελίσσι που αρρενοτόκησε…

blog45

Τα μεγαλύτερα μελισσοκομικά blogs στην Ελλάδα είναι γεμάτα με άρθρα που αφορούν μελισσοκομικούς χειρισμούς, επιστημονικά και φορολογικά θέματα. Κανείς για το πως θα διατεθεί το προϊόν. Το μόνο ίσως που θα βρείτε να γράφουν είναι πως γίνεται οι άλλες χώρες να εξάγουν και εμείς όχι. Αυτό με έκανε να αναρωτιέμαι πως στο καλό ζούνε αυτοί οι άνθρωποι; Από που πληρώνονται; Τι είδους σχέση έχουν με την αγορά; Και τελικά είναι απλώς παραγωγοί που πουλάνε στους συσκευαστές όλο τους το μέλι στη χονδρική, ενώ έχουν δικαίωμα να το πουλήσουν στην διπλάσια τιμή;

Γιατί δεν πρέπει να ασχολείσαι με ένα μελίσσι που αρρενοτόκησε!
Ομολογώ πως δεν πίστευα ποτέ ότι θα χρησιμοποιούσα έναν τόσο ευφάνταστο αλλά και προβοκατόρικο τίτλο για να περάσω ένα μήνυμα. Όλα αυτά τα θέματα για τα οποία γίνονται ημερίδες από επιστήμονες και για τα οποία δημοσιεύονται εκθέσεις, είναι πολύ ενδιαφέροντα αλλά όπως είπα και παραπάνω ελάχιστα πρέπει να σας απασχολούν. Αυτό που σας ενδιαφέρει είναι η πώληση. Όλα τα υπόλοιπα είναι δευτερεύοντα. Μα δεν είναι σημαντικό να μελετήσω πως θα τοποθετηθούν οι κυψέλες ώστε να μην υπάρξει παραπλάνηση των μελισσών; Όχι, πιστέψτε με δεν είναι!

Μην ξεχνάτε ότι αυτοί οι επιστήμονες είναι αυτό ακριβώς, επιστήμονες και όχι μελισσοκόμοι! Δε ζουν από τη μελισσοκομία αλλά από την έρευνα. Ακόμα κι αν διατηρούν μελίσσια και πουλούν λίγο μέλι, είναι απλώς μελισσοκόμοι του Σαββατοκύριακου. Μελισσοκόμοι που εξασκούν άλλο ως κύριο επάγγελμα. Δεν ζουν αποκλειστικά απ’ τη μέλισσα, όπως εσείς. Δεν καίγονται λοιπόν και όπως εσείς. Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον σε επιστημονικό επίπεδο η συμπεριφορά και η παρατήρηση των μελισσών, αλλά για εσάς είναι δευτερεύουσας σημασίας. Οφείλετε να ασχοληθείτε μόνο αφού εξασφαλίσετε που και πως θα πουλήσετε το μέλι σας. Αλλιώς είστε χομπίστες. Φυσιοδίφες.

Τι κάνουμε λοιπόν όταν εντοπίσουμε ένα αρρενοτόκο μελίσσι; Νομίζω ότι την διαδικασία έχει περιγράψει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον ο Αλέξανδρος Γκουσιάρης στο μελισσοκομικό σεμινάριο των Ιωαννίνων. Προσέξτε γιατί ο Γκουσιάρης είναι ένας απ’ τους μετρημένους στα δάχτυλα μελισσοκόμους που εξάγουν μέλι. «Εγώ τινάζω το μελίσσι και πάω στο επόμενο.» είχε πει. Είναι αδιανόητο για κάποιον που έχει 100 και 200 μελίσσια να αναρωτιέται και να ψάχνει για το τι κάνουμε σε ένα αρρενοτόκο μελίσσι. Νομίζω ότι περισσότερο φέρνει σε φυσιοδίφη ή σε ερασιτέχνη ερευνητή παρά σε μελισσοκόμο.

Είναι αδιανόητο να ασχολείται κάποιος με την παραπλάνηση των μελισσών. Δεν λέω ότι δεν συμβαίνει, ή ότι δεν είναι ένα θέμα που μπορεί να μελετήσει κάποιος. Όχι όμως ένας μελισσοκόμος που έχει απούλητα μέλια στην αποθήκη! Αυτά είναι για τις πτυχιακές των φοιτητών του Α. Θρασυβούλου. Χρησιμοποιώ εδώ και χρόνια και ξύλινες και πλαστικές κυψέλες και με κλειστούς πάτους και με διάτρητους και με κινητούς και με ακίνητους, οι διαφορές είναι αμελητέες. Δεν είναι άξιες να γίνει συζήτηση. Αυτά είναι θέματα μόνο για τους χομπίστες που τους αρέσουν οι πατέντες. Η μελισσοκομία όμως είναι ένα επάγγελμα που τραβάει τους χομπίστες καθώς αρκετές πατέντες θα χρειαστούν να κατασκευαστούν ώστε να εξοικονομηθούν χρήματα και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για να χάσει κανείς την ουσία.

blog3

Θυμάμαι επίσης να έχω διαβάσει σε πολλά blogs και σε άρθρα στην Μελισσοκομική Επιθεώρηση από παλιούς, μάλιστα έμπειρους μελισσοκόμους, ότι αυτή ακριβώς η περίοδος του χειμώνα, που λόγω του κρύου και του γεγονότος ότι δεν επιθεωρούνται οι μέλισσες, είναι μια περίοδος για τους μελισσοκόμους πολύ βαρετή και πρέπει να την περνούν κυρίως στην αποθήκη επιδιορθώνοντας μελισσοκομικό υλικό γιατί την άνοιξη δεν θα προλαβαίνουν. Δεν έχω ακούσει ποτέ πιο τραγική και άστοχη άποψη για μελισσοκομικό θέμα. Πραγματικά δεν μπορώ να κατανοήσω πως είναι δυνατόν άνθρωποι με τέτοια εμπειρία να γράφουν ολόκληρα άρθρα πάνω σε αυτή την ανοησία. Ο χειμώνας είναι η high season για τον μελισσοκόμο. Ότι πουλήσετε θα το πουλήσετε μέχρι τις 15 Γενάρη. Ότι κάνετε θα το κάνετε τώρα. Αυτή είναι μια περίοδος που έπρεπε να τρέχουν όλοι πανικόβλητοι και απλώς την περνούν στην αποθήκη; Στοκάροντας κυψέλες; Δηλαδή σοβαρά τώρα; Και από που θα πληρωθούν;

Γι αυτό λέω ότι όλη η λογική και η διδασκαλία είναι λανθασμένη. Υπάρχουν εγχειρίδια νέων μελισσοκόμων στα οποία αναφέρεται ότι για να γίνει κάποιος μελισσοκόμος πρέπει να μην έχει για παράδειγμα αλλεργία, να αγαπά την μέλισσα και την φύση, να μην την φοβάται και διάφορα άλλα τέτοια που θυμίζουν έκθεση ιδεών παιδιού του δημοτικού. Πουθενά δεν γίνεται αναφορά για το πως θα πουληθεί το μέλι. Τι είναι το μέλι. Προσέξτε το αυτό. Δεν ξέρετε τι είναι το μέλι! Γιατί να φάει κάποιος μέλι; Γιατί να φάει κάποιος μέλι αντί για ζάχαρη ή μαρμελάδα; Και κυρίως γιατί να αγοράσει κάποιος μέλι συγκεκριμένα από εσένα; Αυτή η τελευταία ερώτηση είναι που πρέπει να απαντηθεί οπωσδήποτε πριν κάποιος αποφασίσει να γίνει μελισσοκόμος.

Πριν ασχοληθεί κανείς με τη μελισσοκομία πρέπει να ξέρει που και με ποιον τρόπο θα πουλήσει το μέλι του. Μετά θα μάθει πόσες βασίλισσες έχει η κυψέλη. Αυτή είναι βασική η πληροφορία που ψάχνει. Για να απαντήσουμε λοιπόν στο ερώτημα του τίτλου θα χρησιμοποιήσουμε τα μαθηματικά τα οποία είναι αλάνθαστα και μη διαπραγματεύσιμα. Ποιο μελίσσι είναι παραγωγικότερο; Αυτό που απέδωσε 10 κιλά μέλι η αυτό που απέδωσε 20; Η απάντηση είναι εξαρτάται. Εξαρτάται από το πόσο πούλησες το μέλι σου. Αν έβγαλες 20 κιλά και έδωσες το μέλι στον έμπορο με 4 ευρώ τότε εισέπραξες 80 ευρώ. Αν έβγαλες 10 κιλά και πούλησες το μέλι στη λιανική με 10 ευρώ τότε έβγαλες 100. Εξαρτάται λοιπόν.

Στράτος Σαραντουλάκης – Ορεινό Μέλι

Advertisements

2 thoughts on “Ποιο μελίσσι είναι παραγωγικότερο; Αυτό που απέδωσε 10 κιλά μέλι ή αυτό που απέδωσε 20;

  1. Στρατο καλησπερα. Ειμαι ο βασιλης απο γιαννενα, φιλος του νικου. Παρακολουθω το site εδω κ καιρο κ ομολογω οτι μου αρεσει ο τροπος που προσεγγιζεις τα πραγματα. Ειμαι λογιστης κ εχω σιχαθει τη ζωη μου, σε συνδυασμο με το προβλημα υγειας που εχω τα πραγματα εχουν γινει δυσκολα (ο νικος γνωριζει). Να μην ξεχασω να σας συγχαρω για το μελι σας! Παρ’ ολα αυτα φασκεις κ αντιφασκεις. Ξεκινας οτι εφυγες απο αθηνα γιατι δεν αντεχες τον τροπο ζωης, δεν εξηγεις ομως πως ζεις τωρα. Ηταν τελικα η μελισσοκομια πιο επικερδης απο τον προγραμματισμο η/υ; μπορεις να ζησεις με την οικογενεια σου απο αυτη; τελικα ποια ειναι η προταση σου για βελτιωση των πωλησεων; ολα αυτα τα ρωταω πιο πολυ στον εαυτο μου γιατι ενω εχω ερωτευτει τη μελισσοκομια δεν θελω να καταντησω χομπιστας οπως λες κ εσυ. Να γνωριστουμε απο κοντα καποια στιγμη.

    Like

    • Βασίλη καλησπέρα. Αυτή τη στιγμή, ακόμα, βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο προσαρμογής στη ζωή στην επαρχία και στησίματος της μελισσοκομικής αυτής επιχείρησης. Είναι γνωστό ότι η μελισσοκομία απαιτεί αρκετό κεφάλαιο ώστε να γίνει αποδοτική και γι αυτό χρειάζεται να μεσολαβήσουν κάποια χρόνια μέχρι να επιτευχθεί αυτό. Φυσικά και δεν ζω ακόμα αποκλειστικά από τα μελίσσια και γι αυτό συνεχίζω να εξασκώ τον προγραμματισμό, πολύ πιο χαλαρά όμως απ’ ότι πριν.

      Αυτό που μου έχει κάνει τρομερή εντύπωση όσο καιρό ασχολούμαι με τα μελίσσια είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό μελισσοκόμων αναλώνεται σε τεχνικές, σε πατέντες, σε αναζήτηση περιοχών κτλ και δεν έχει για παράδειγμα καν ετικέτα στο μέλι του… Έχουν παραιτηθεί εντελώς απ’ την προσπάθεια να πουλήσουν απευθείας στον κόσμο και δίνουν αποκλειστικά το μέλι στην χονδρική, με αποτέλεσμα να χρειάζονται τα διπλάσια μελίσσια ώστε να επιβιώσουν.

      Ένα παράδειγμα: στην Ιταλία το μέλι κουμαριάς πωλείται 16 ευρώ και θεωρείται ένα μέλι γκουρμέ. Υπάρχουν μελισσοκόμοι στην Ελλάδα που δεν το μαζεύουν καν απ’ τις κυψέλες τους γιατί θεωρούν ότι δεν θα το πάρει κανένας επειδή είναι πικρό…

      Αυτά που πρέπει να γίνουν είναι να φτιαχτεί μια ωραία συσκευασία, γιατί χωρίς ετικέτα δύσκολα αγοράζει πλέον ο κόσμος. Να αρχίσει ο μελισσοκόμος να αναζητά φεστιβάλ, πανηγύρια, γιορτές κτλ να στήσει έναν πάγκο ώστε να έρθει σε επαφή με τους πελάτες. Οι πελάτες δεν θα έρθουν στο βουνό. Αλλά κυρίως να συνεταιριστούν γιατί μόνο έτσι θα καταφέρουν να κάνουν εξαγωγές. Για να ανοίξει κανείς συσκευαστήριο χρειάζονται 300-400.000 ευρώ. Πόσοι έχουν τέτοιο κεφάλαιο; Αν όμως μαζευτούν 10-20 άτομα που να εμπιστεύεται ο ένας τον άλλο, τότε το ποσό μοιράζεται. Και αντίστοιχα ένας μελισσοκόμος με παραγωγή 2-3 τόνους δύσκολα θα εξάγει. Δέκα μελισσοκόμοι όμως με μια παραγωγή κοντά στους 20-30 τόνους μπορούν να προμηθεύσουν για παράδειγμα μια αλυσίδα καταστημάτων στο εξωτερικό. Θα πετύχουν και άλλες τιμές στα μεταφορικά, στις συσκευασίες κτλ…

      Όποτε έρθεις Άρτα να τα πούμε.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s