Μέλισσες: Πέντε κοσμικά γεγονότα

Οι άνθρωποι πάντα παρατηρούσαν την ειδική σχέση μεταξύ των μελισσών και του ήλιου. Ακολουθούν πέντε κοσμικές συνδέσεις μεταξύ των μελισσών και του σύμπαντος:

Λεπτομέρεια από ναό του Καρνάκ, Λούξορ, Αίγυπτος.

1. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν πως οι μέλισσες ήταν τα δάκρυα του Θεού Ρα.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ήταν παρατηρητές των άστρων. Το σύμπαν έπαιζε ένα βαθύ και κεντρικό ρόλο στην καθημερινή τους κουλτούρα και πνευματική τους ζωή. Ακόμη και ο απλός, καθημερινός ρυθμός του ήλιου να ανατέλλει και να δύει ήταν ένα θαυμαστό γεγονός και είχε βαθιά σημασία για την κατανόηση της ζωής, του θανάτου και της αναγέννησης. Ο Ρα ήταν ο θεός Ήλιος και σχετιζόταν με τη δημιουργία όλης της ζωής. Ο Ρα κυριαρχούσε στον ουρανό, τη Γη και τον κάτω κόσμο. Στην αιγυπτιακή μυθολογία πίστευαν πως όταν ο Ρα έκλαιγε, τα δάκρυα του μεταμορφωνόταν σε μέλισσες. Αυτή η μεταμόρφωση ήταν πολύ σημαντική και οι μέλισσες είχαν δεθεί σε μεγάλο βαθμό με την αρχαία θρησκευτική τους παράδοση, τον πολιτισμό, το φαγητό, την ιατρική και την τέχνη.

2. Ο χορός του ήλιου: οι μέλισσες λικνίζονται όταν μιλούν για τα λουλούδια

Οι μέλισσες επικοινωνούν τις τοποθεσίες με το φαγητό (λουλούδια), νερό και τις πιθανές φωλιές, χορεύοντας. Οι ευρωπαϊκές μέλισσες (Apis mellifera) επιλέγουν ένα σημείο σε ένα κάθετο τμήμα της κυψέλης, κουνάνε τις κοιλιές τους με χαριτωμένη ένταση και διαγράφουν ένα νοητό οχτάρι. Για να το θέσουμε απλά, το μέρος με την τροφή εξαρτάται από το πόσο κάθετος είναι ο κεντρικός άξονας του χορού (και αυτό επειδή ο Ήλιος αναφέρεται πάντα σε κατακόρυφη θέση ή στις 90°). Για παράδειγμα ένας χορός που γίνεται τελείως ευθεία πάνω και κάτω (στις 90°) υποδεικνύει πως η πηγή της τροφής είναι στην κατεύθυνση του ήλιου. Ένας χορός στις 45° αριστερά προς τα πάνω υποδηλώνει μια κατεύθυνση 45° στα αριστερά του ήλιου. Το μάκρος του χορού (ο αριθμός των επαναλήψεων των οχταριών) υποδεικνύει την απόσταση από το σημείο –όσο μεγαλύτερος ο χορός, τόσο μεγαλύτερη και η απόσταση. Σήμερα αυτή η συμπεριφορά αναφέρεται σαν ο χορός των λικνισμάτων, αλλά έχω ακούσει κάποιους παλιούς μελισσοκόμους να τον αναφέρουν με το κοσμικό του παρατσούκλι: ο χορός του ήλιου.

Photo by Sally Wilson

3. Οι μέλισσες εντοπίζουν τα ηλεκτρικά πεδία των λουλουδιών

Ο ήλιος φορτίζει τα πάντα. Στην κυριολεξία. Ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας που παράγεται με τη φωτοσύνθεση, κατευθύνεται στην παραγωγή όμορφων, πολύχρωμων λουλουδιών σχεδιασμένα να προσελκύουν επικονιαστές και αρωματικών χυμών (νέκταρ) που έχουν τον ίδιο σκοπό. Και παρόλο που τα ανθρώπινα μάτια δεν μπορούν να το εντοπίσουν, κάθε λουλούδι κατευθύνει ενέργεια σε ένα ηλεκτρικό πεδίο που οι μέλισσες ανιχνεύουν ή “βλέπουν”. Συνήθως τα λουλούδια έχουν αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο και οι μέλισσες θετικό. Αυτό σημαίνει, ότι το αρνητικό φορτίο της γύρης, για παράδειγμα, έλκεται από το θετικό φορτίο της μέλισσας, και κυριολεκτικά θα πηδήξει πάνω στη μέλισσα μόλις αυτή πλησιάσει. Σημαίνει ακόμη, πως όταν η μέλισσα επισκέπτεται ένα λουλούδι, το ηλεκτρικό φορτίο του λουλουδιού προσωρινά μεταβάλλεται. Κάποιες μέλισσες αισθάνονται την αλλαγή αυτή στην τάση και καταλαβαίνουν, χωρίς να πλησιάσουν, πως το λουλούδι έχει πρόσφατα λεηλατηθεί και δεν αξίζει να το επισκεφτούν τώρα. Αυτός είναι ένας αποτελεσματικός και εκλεπτυσμένος διακανονισμός μεταξύ των μελισσών και των φυτών.

Αριστερά η σπειροειδής κατανομή του γόνου της Αυστραλιανής μέλισσας Tetragonula carbonaria, δεξιά καλλιτεχνική απεικόνιση του γαλαξία μας.

4. Το σχήμα της φωλιάς της αυστραλιανής μέλισσας Sugarbag είναι ίδιο με την γαλαξιακή σπείρα

Οι μέλισσες Sugarbag, Tetragonula carbonaria, είναι αυτόχθονες στο ΒΑ Κουίνσλαντ και στις θερμότερες περιοχές της ανατολικής Νέας Νότιας Ουαλίας. Είναι άκεντρες, μικρότερες από τις ευρωπαϊκές, και παράγουν πολύ, πολύ λιγότερο (αλλά πολύτιμο) μέλι . Η γεωμετρία της φωλιάς τους, πέρα από κάτι όμορφο να αντικρίσει κάποιος, αναδεικνύει όλων των ειδών τις συνδέσεις μεταξύ κάτι τόσο ταπεινού όπως ένα μικρό έντομο στην Αυστραλία και της απεραντότητας του κόσμου. Το γιγαντιαίο ηλιακό μας σύστημα -ο Ήλιος και οι οχτώ πλανήτες- είναι μόνο ένα σύστημα σε έναν αχανή γαλαξία. Κι όμως οι κανόνες που αφορούν τη διάταξη της ύλης στο χώρο -είτε είναι για μια μικρή κυψέλη σε μια αυλή στο Μπρισμπέϊν, είτε για πολύπλοκες διατάξεις των ηλιακών συστημάτων- παρουσιάζουν την ίδια οργανωτική δομή. Σε αυτή την περίπτωση, και η φωλιά και ο γαλαξίας είναι και οι δυο διατεταγμένοι σε σπείρα. Η γεωμετρία αυτής της φωλιάς είναι αρκετά κοσμική –συχνά αναφέρεται ως χρυσή τομή, μια γεωμετρία με ευχάριστες, αρμονικές αναλογίες. Το μυαλό μας αυτό το ερμηνεύει σαν Ομορφιά. Και αυτή η ομορφιά είναι παντού.

Photo by Sally Wilson

5. Το Μυστικιστικό Δόγμα του Μελιού

Κλείνοντας, ταξιδεύουμε στην Ινδική υποήπειρο και στον ινδουισμό. Μερικά είδη μελισσών είναι ενδημικά της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων της ασιατικής μέλισσας (A. cerana), της μέλισσας γίγαντα (A. dorsata) και της μέλισσας νάνα (A. florea). Το μέλι αυτών των μελισσών έχει πλούσια ιστορία από την εποχή των κυνηγών αλλά και αργότερα στις προσπάθειες εκτροφής από ανθρώπινες κοινότητες και είναι γνώριμη η εικόνα μιας ανοιχτής μελισσοφωλιάς κάτω από δέντρα, προεξοχές βράχων ακόμη και σε αστικά κτίρια. Δεν μας εκπλήσσει λοιπόν που η πολύπλοκη τάξη αυτών των συλλογικών και αρμονικών φωλιών και ο γλυκός θησαυρός που παράγουν – το μέλι – τράβηξε την προσοχή των πνευματικών γκουρού.

Στο βιβλίο Οι Βασικές Ουπανισάντ του Swami Nikhilananda (1963), εξηγείται η έννοια που είναι γνωστή ως το Μυστικό Δόγμα του Μελιού. Για να το θέσουμε απλά, σε αυτό το ιερό κείμενο το μέλι χρησιμοποιείται ως μεταφορά για τη συνδεσιμότητα της ζωής στη Γη και στο σύμπαν. Το μέλι περιγράφεται σαν το απολαυστικό αποτέλεσμα της δημιουργίας μέσα σε μια αποικία μελισσών –μια κυψέλη αποτελείται από δεκάδες χιλιάδες μελισσών και, παρομοίως, η σύνθεση της γης φανερώνει μια ποικιλομορφία πλασμάτων. Το μέλι χρησιμοποιείται μεταφορικά: οι ζωντανοί οργανισμοί είναι το μέλι (το ʻαποτέλεσμαʼ ή η ʻσυνέπειαʼ) αυτής της γης, αυτού του σύμπαντος.

Αλλά ίσως οι ίδιοι το εξηγούν καλύτερα:

«Αυτή η γη είναι το μέλι για όλα τα πλάσματα και όλα τα πλάσματα είναι το μέλι για αυτή τη γη».

«Αυτός ο ήλιος είναι το μέλι για όλα τα πλάσματα και όλα τα πλάσματα είναι το μέλι για αυτόν τον ήλιο».

πηγή: theplanthunter.com.au

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s