Η μελισσοκομία ανακουφίζει την υποβαθμισμένη απ’ την υπερβόσκηση, γη της Κιργιζίας

Για αιώνες, οι άνθρωποι που ζούσαν στα ψηλά απομακρυσμένα χωριά της τεράστιας οροσειράς του Παμίρ, στην Κιργιζία, στην κεντρική Ασία, βασίζονταν κυρίως στη βοσκή των ζώων. Το όνομα Παμίρ σημαίνει ορεινός λειμώνας και σε αυτό συναντώνται τα μεγαλύτερα ορεινά συγκροτήματα της Γης, του Τιεν-Σαν, του Καρακορούμ και Κουέν-Λουν προς ανατολάς, τα Ιμαλάια προς νότο και η οροσειρά του Χίντου Κους προς δυσμάς.

Εδώ υψώνονται βουνά που υπερβαίνουν τα 6000 μ. των οποίων μεγαλύτερες κορυφές είναι η του Ισμαήλ Σαμανί (7.500 μ.) και η κορυφή Λένιν (7.140 μ.). Η χλωρίδα στη περιοχή αυτή είναι πολύ φτωχή και γενικά χαρακτηρίζεται άδενδρος. Μικρή βλάστηση παρατηρείται μόνο στα δυτικά και σε χαμηλό ύψος. Αντίθετα στις κοιλάδες των ποταμών παρατηρείται πυκνή βλάστηση από ιτιές και λεύκες. Κυριότερα ζώα της περιοχής είναι το “Αρχάρ”, πρόβατο βουνού, και το “Κίικ” είδος αγριοκάτσικου.

Δεδομένου του έντονου κλίματος και των παγετώνων που υφίστανται στη περιοχή, το Παμίρ έχει αρκετά συχνά σεισμούς που προκαλούν κατολισθήσεις, κάνοντας τις ήδη δύσκολες συνθήκες διαβίωσης ακόμα δυσκολότερες. Η επί γενιές κακή διαχείριση των βοσκοτόπων έχει επιταχύνει την υποβάθμιση του περιβάλλοντος. «Το οικοσύστημα της ορεινής περιοχής του Παμίρ είναι αρκετά ευαίσθητο. Γι αυτό σε κάθε ανθρώπινη ή φυσική παρέμβαση το περιβάλλον αντιδρά άμεσα» σημειώνει ο Maksat Anarbaev, από το Εθνικό Κέντρο Ανάπτυξης Ορεινής Κιργιζίας. Για τον Anarbaev η υποβάθμιση της γης είναι συνυφασμένη με την φτώχεια και γι αυτό εργάζεται για μια αειφόρο διαχείριση των πόρων.

Στο χωριό Murdash της Κιργιζίας, ο Ulanbek Kasymov βίωσε από πρώτο χέρι τις επιπτώσεις της υποβάθμισης της γης στην περιοχή. Το σπίτι του, το οποίο βρισκόταν σε μια βουνοπλαγιά, καταστράφηκε από μια κατολίσθηση. Οι θείοι του είχαν προτείνει στους γείτονες τους να φυτέψουν δέντρα, καθώς αυτά προστατεύουν το έδαφος. Θα μπορούσαν να γεύονται και τους καρπούς τους, όμως οι γαιοκτήμονες της περιοχής αρνήθηκαν. Προτίμησαν την παραγωγή σανού και τα ζώα. Πλέον η περιοχή δε μπορεί να καλλιεργηθεί αλλά ούτε και να θρέψει τα ζώα.

Ο Anarbaev σήμερα, προσπαθεί να συμβάλει στην ανάκαμψη του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα στη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των κατοίκων. Πως; Ο ίδιος λέει «Με τις μέλισσες αλλά και τα ζώα.» Ως δάσκαλος χημείας και έπειτα από την καταστροφή του σπιτιού του, ο Kasymov μπορεί να κατανοήσει καλύτερα το μέγεθος της υποβάθμισης και προσπαθεί να βρει λύσεις για να βελτιώσει το βιοτικό του επίπεδο αλλά και το περιβάλλον του χωριού του.

Όταν άκουσε λοιπόν για ένα μικρό πρόγραμμα επιχορηγήσεων ξεκίνησε να οργανώνει μια ομάδα χωρικών ώστε να αναβιώσει μια παράδοση που αργοπέθαινε· την μελισσοκομία. «Έμαθα την τέχνη της μελισσοκομίας όταν βρισκόμουν στην όγδοη τάξη, από τον θείο και τον πατέρα μου, παρακολουθώντας πώς το έκαναν. Τους ακολουθούσαμε ως παιδιά και μεταφέραμε τα καπνιστήρια αλλά και τα ξύλινα πλαίσια.» θυμάται ο Kasymov.

Αλλά από την παιδική του ηλικία μέχρι σήμερα αυτή η τέχνη έχει σχεδόν χαθεί, ενώ παράλληλα τα νοικοκυριά στράφηκαν αποκλειστικά στην διαχείριση μεγάλων ζωικών κεφαλαίων. Ειδικά μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, το 1991, το κλείσιμο των συλλογικών εκμεταλλεύσεων και τον φόβο της ανεργίας. Ο ίδιος, ο Kasymov, όμως έγινε παράδειγμα στην κοινότητα, μειώνοντας το ζωικό του κεφάλαιο και αυξάνοντας τις κυψέλες του, αποδεικνύοντας ότι κάτι τέτοιο είναι βιώσιμο ως λύση. Έπειτα αρκετοί τον ακολούθησαν. Πλέον εργάζονται συλλογικά. Τα κέρδη από την πώληση του μελιού κατανέμονται μεταξύ των μελών της ομάδας.

Οι μέλισσες επικονιάζουν τα φυτά συμβάλλοντας στην ανάκαμψη του περιβάλλοντος. Βέβαια αυτή η περιοχή είναι τόσο σκληρή και απομακρυσμένη και λόγω της περιορισμένης εμβέλειας των σύγχρονων επικοινωνιών, η μεταφορά των γνώσεων του έργου στις κοινότητες αποτελεί πρόκληση. Οι άνθρωποι εδώ έχουν ραδιόφωνο και τηλεόραση αλλά όχι πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η γνώση μεταφέρεται μέσω συγγενών, αγροτών και φίλων. Απ’ την άλλη αυτό βοηθάει την κοινότητα να έρθει πιο κοντά και να δρα περισσότερο συλλογικά.

Όπως και οι μέλισσες δρουν συλλογικά έτσι και ο Kasymov και η ομάδα του ίσως αποδειχτούν το κλειδί για τη διατήρηση αυτού του απομακρυσμένου αλλά και μοναδικού οικοσυστήματος.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.