Τι περιέχει το μέλι της πόλης; Αναλύοντας το DNA του μελιού.

Όπως το κρασί και η μπύρα, έτσι και το μέλι μπορεί να αναδίδει γεύσεις και αρώματα τα οποία είναι δύσκολο να εντοπιστούν με έναν απλό οργανοληπτικό έλεγχο. Η γεύση του μελιού επηρεάζεται από το είδος του φυτού. Αλλά μέχρι πρόσφατα οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να πουν με ακρίβεια ποια φυτά επισκέπτονται οι μέλισσες.

Στο δημαρχείο του Σικάγο εγκατέστησαν κυψέλες οκτώ χρόνια πριν αυτό γίνει νόμιμο.

Οι χημικές αναλύσεις που γίνονταν, μέχρι σήμερα, σε δείγματα μελιού βασίζονταν στους κόκκους γύρης για να βρουν την βοτανική προέλευση, τώρα όμως επιστήμονες ισχυρίζονται ότι με τις νέες τεχνικές ανάλυσης του γενετικού υλικού στο μέλι, μπορούν να διακρίνουν την προέλευση όλων των φυτών που αυτό περιέχει. Ο Νόουα Ουίλσον-Ριτς (Noah Wilson-Rich) ιδρυτής της The Best Bees Company, μιας εταιρίας που αναλαμβάνει να παρακολουθεί μελίσσια που βρίσκονται σε αστικές περιοχές των ΗΠΑ, είναι ο επικεφαλής των αναλύσεων DNA στο μέλι. Τα δείγματα λαμβάνονται από κυψέλες στα κέντρα των πόλεων και μας αποκαλύπτουν ποια φυτά προτίμησαν να επισκεφτούν οι μέλισσες σε μια ακτίνα 3-4 χιλιομέτρων.

Νομιμοποιώντας την αστική μελισσοκομία
Στο Λος Άντζελες απαγορεύονταν οι κυψέλες από το 1879 λόγω του εσφαλμένου φόβου ότι οι μέλισσες επιτήθονταν σε καλλιέργειες φρούτων, αλλά το 2015 τις νομιμοποίησε μαζί με πολλές άλλες πόλεις των ΗΠΑ. Μελίσσια βέβαια βρίσκονταν πάντα, έστω και παράνομα. Σήμερα υπάρχουν κανονισμοί σχετικά με τις αποστάσεις που πρέπει να τηρούν οι μελισσοκόμοι.

Τι υπάρχει στα μέλια των πόλεων;
Όπως γίνεται αντιληπτό, μια μεγάλη ποικιλία φυτών προσφέρει νέκταρ και γύρη, βοηθώντας τις μέλισσες να επιβιώνουν μέσα στις πόλεις. Επίσης έντομα που παρασιτούν δέντρα και φυτά, όπως τα κωνοφόρα, εκκρίνουν μελίτωμα το οποίο συλλέγουν οι μέλισσες και το μετατρέπουν σε μέλι.

πηγή: National Geographic

Advertisements

Αγωνία μελισσοκόμων για την καταστροφή των πεύκων της Θάσου

Σε έξαρση βρίσκονται τον τελευταίο χρόνο φλοιοφάγα έντομα που προσβάλλουν το πεύκο στη Βόρεια Θάσο, σε Ραχώνι, Λιμένα, Παναγία, προκαλώντας ξηράνσεις. Η ξήρανση είναι αποτέλεσμα φυσικής επιλογής, αλλά, στην προκειμένη περίπτωση, προβληματίζει η αύξηση του πληθυσμού. Οι δασολόγοι εκτιμούν πως, όταν αυξηθεί ο φυσικός εχθρός των εντόμων, θα επέλθει ισορροπία.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Μελισσοκομικού Συνεταιρισμού Μαριών Θάσου, Θανάσης Κοπανούδης, μεταφέρει την αγωνία του. «Το δάσος, αντί να πρασινίζει, κιτρινίζει. Πολλά πεύκα είναι ξεραμένα και πολλά άρχισαν να κιτρινίζουν». Σημειώνει ότι ενώ υπήρξε κινητικότητα το φθινόπωρο και κόπηκαν πεύκα, τώρα παρατηρείται στασιμότητα. «Έκοψαν μέρος των πεύκων και τα υπόλοιπα έμειναν». Τα μελίσσια βρίσκονται τώρα σε θερμότερα κλίματα, γιατί το πεύκο δίνει μετά τις 15 Μαρτίου» εξηγεί.

Στη Βόρεια Θάσο, έγιναν καρπώσεις, ώστε να απομακρυνθούν τα προσβεβλημένα δέντρα και να αποτραπεί ο κίνδυνος πυρκαγιάς. Έχουν κοπεί 1.000 χωρικά κυβικά μέτρα καυσόξυλου από την περιοχή του Λιμένα και αναμένεται να κοπούν άλλα τόσα, καθώς οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη.

«Αν ξεραθούν τα πεύκα, δεν πλήττονται μόνο οι Έλληνες μελισσοκόμοι, καθώς στη Θάσο καταφθάνουν μελισσοσμήνη από όλη την Ελλάδα. Αν γίνει κίτρινο το δάσος, θα υπάρξουν συνέπειες στον τουρισμό, γιατί το νησί δεν θα είναι πλέον καταπράσινο. Πέρυσι, ήταν όλα πράσινα και τώρα βλέπουμε κίτρινες συστάδες», καταλήγει.

Ο δασολόγος στο Δασαρχείο Θάσου, Γιώργος Ράνης, εξηγεί ότι τα συμπτώματα εμφανίστηκαν πριν από δύο χρόνια και τα πράγματα χειροτέρεψαν το τελευταίο έτος. «Οι ξηράνσεις είναι αποτέλεσμα προσβολής του προηγούμενου έτους. Το έντομο μπαίνει εντός του ατόμου πεύκης και δημιουργεί στοές μέσα στο φυτό, με αποτέλεσμα να μη γίνεται σωστή κυκλοφορία στο δέντρο και να ξεραίνεται. Τα νέα έντομα που δημιουργούνται κάθε άνοιξη πετούν στα αμέσως επόμενα, γι’ αυτό στην απομάκρυνση περιλαμβάνεται και η κοπή των πρώτων ασυμπτωματικών στα τελευταία ξηρά». Από τον δήμο, όπου ανήκει το δάσος στη Βόρεια Θάσο, έγιναν καρπώσεις, ώστε να απομακρυνθούν τα προσβεβλημένα και να αποτραπεί ο κίνδυνος πυρκαγιάς. Σημειώνεται ότι έχουν κοπεί 1.000 χωρικά κυβικά μέτρα καυσόξυλου από την περιοχή του Λιμένα και αναμένεται να κοπούν άλλα τόσα, καθώς οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη.

πηγή: ypaithros.gr

Μια τριώροφη κυψέλη στο δάσος

Κρυμμένο μέσα στο δάσος στα όρια του Ντάρτμουρ στη νότια Αγγλία, βρίσκεται ένα πολύ ιδιαίτερο σπίτι. Μία κυψέλη, όχι για μέλισσες αλλά για ανθρώπους. Το Humble Bee όπως ονομάζεται είναι ένα κατάλυμα για όσους θέλουν να αποδράσουν από την πόλη.

Αποπνέει ζεστασιά, έχει στυλ, προσφέρει ιδιωτικότητα αλλά και άνεση. Θυμίζει κυψέλη, αλλά και δεντρόσπιτο. Έχει τρεις ορόφους με πολύ μικρά δωμάτια αλλά όλες τις ανέσεις. Το κόστος είναι 136 ευρώ τη βραδιά.

Η παρασιτική σφήκα που ελέγχει το μυαλό του ξενιστή της

Επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο είδος παρασιτικής σφήκας, της οποίας η συμπεριφορά, τους φάνηκε τόσο ακραία, που της έδωσαν το όνομα Σεθ, απ’ την θεότητα της αιγυπτιακής μυθολογίας που συμβόλιζε το κακό και το χάος.

Η σφήκα Σεθ (Crypt-keeper wasp) που μπορεί να ελέγξει το μυαλό του ξενιστή της.

Βρέθηκε στις νότιες Πολιτείες των ΗΠΑ και είναι γνωστή και ως Crypt-keeper wasp. Ζει παρασιτικά αλλά αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να ελέγξει τις κινήσεις και τις αποφάσεις του ξενιστή της. Γεννά τα αυγά της μέσα σε τρύπες που βρίσκει σε κορμούς δέντρων, που έχουν ανοιχτεί προηγουμένως από την σφήκα Bassettia pallida για να χρησιμοποιηθούν ως φωλιές.

Μόλις μια προνύμφη της σφήκας Σεθ εκκολαφτεί, εισέρχεται μέσα σε μια σφήκα Bassettia pallida, καταλαμβάνοντας το μυαλό της. Στην συνέχεια αναγκάζει τον ξενιστή της να ανοίξει τρύπες για να καταφέρει να αποδράσει από τον κορμό του δέντρου, καθώς η ίδια δεν έχει την δυνατότητα να σκάψει σε επιφάνεια ξύλου. Λίγο πριν το τέλος ωθεί τη σφήκα Bassettia pallida να ανοίξει μια μικρότερη τρύπα στην οποία την παγιδεύει.

Η σφήκα (Bassettia pallida) που σκάβει τις φωλιές της σε κορμούς βελανιδιάς στις νότιες Πολιτείες των ΗΠΑ.

Έχοντας ουσιαστικά βάλει τον ξενιστή της να σκάψει στην κυριολεξία το λάκκο του, αρχίζει να τον τρώει ζωντανό, μέχρι τελικά να βγει έξω στον κόσμο. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι και ο θεός Σεθ μπορούσε να ελέγχει άλλα ζώα όπως ύαινες και φίδια και είχε επίσης παγιδεύσει τον αδερφό του Όσιρι μέσα σε ένα κιβώτιο, το οποίο έριξε στο Νείλο, δολοφονώντας τον.

Ακόμα και η Kelly Weinersmith, παρασιτολόγος στο πανεπιστήμιο του Rice και επικεφαλής της νέας αυτής μελέτης, δηλώνει πως ανατριχιάζει στην ιδέα να βρίσκεται κανείς στριμωγμένος, χωρίς να μπορεί να κουνηθεί, μέσα σε ένα τούνελ, την ώρα που του τρώνε τα σωθικά. Θεωρεί όμως ακόμα πιο εκπληκτικό το γεγονός ότι μια παρασιτική σφήκα κατάφερε, μέσω φυσικής επιλογής, να χειραγωγήσει τον ξενιστή της με αυτό τον τρόπο.

πηγή: National Geographic

Η Σαουδική Αραβία απαγόρευσε τις εισαγωγές μελισσών για τα επόμενα 3 χρόνια

Την περασμένη εβδομάδα η Σαουδική Αραβία πήρε την απόφαση να απαγορεύσει τις εισαγωγές ξένων βασιλισσών μέχρι και το τέλος του 2020. Ο κυριότερος λόγος είναι γιατί έτσι δημιουργούνται υβρίδια μελισσών που είναι ευάλωτα σε ασθένειες.

Μελισσόπιτες σε λαϊκό παζάρι της επαρχίας Ασίρ στη Σαουδική Αραβία.
(photo: Michael Bou-Nacklie)

Οι επιστήμονες πάντα προειδοποιούσαν τους μελισσοκόμους να προτιμούν τις ντόπιες φυλές γιατί είναι καλύτερα προσαρμοσμένες στο περιβάλλον τους, όμως η ανεξέλεγκτη μετακίνηση βασιλισσών ανά τον κόσμο, έφερε τους μελισσοκόμους αντιμέτωπους με πολλά και σοβαρά προβλήματα. Πολλές από τις μέλισσες που εισήχθησαν μετέφεραν ασθένειες με τις οποίες οι ντόπιοι πληθυσμοί δεν είχαν έρθει σε επαφή ποτέ στο παρελθόν, γεγονός που οδήγησε σε ολέθριες συνέπειες.

Μελίσσια άρχισαν να καταρρέουν και αποικίες χάνονταν ξαφνικά. Επίσης βασίλισσες απόγονοι ξένων, διασταυρώθηκαν με ντόπιους κηφήνες, δημιουργώντας υβρίδια, τα οποία με τον καιρό αποδείχτηκαν πιο ευάλωτα σε ασθένειες. Οι ντόπιες φυλές είχαν προσαρμοστεί άριστα στις εκάστοτε κλιματολογικές συνθήκες καθώς ζουσαν εκεί για εκατομμύρια χρόνια. Όταν άρχισαν να εισρέουν Αγγλικές και Ιταλικές φυλές σε ξηρά περιβάλλοντα, όπως αυτό της Μέσης Ανατολής, δυσκολεύτηκαν πάρα πολύ.

Η μέλισσα της Σαουδικής Αραβίας Apis Mellifera Jemenitica

Η ντόπια φυλή μελισσών της Σαουδικής Αραβίας είναι η Apis Mellifera Jemenitica μια μικρότερη και λεπτότερη σε μέγεθος μέλισσα απ’ την Ευρωπαϊκή, η οποία έχει προσαρμοστεί απόλυτα στο ερημικό κλίμα, με τις ακραία υψηλές θερμοκρασίες. Με την παραγωγή να έχει πέσει και την τιμή του μελιού να ανεβαίνει συνεχώς, οι μελισσοκόμοι ενημέρωσαν τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Abdul Rahman Al-Fadli και μαζί πήραν την απόφαση αυτή.

 

Οι τελευταίοι μελισσοκόμοι του δάσους Αρέννα της Αιθιοπίας

Ο ήλιος έδυε όταν πλησίαζα το δάσος Αρέννα, στα όρη Μπέιλ της νοτιοανατολικής Αιθιοπίας. Ήμουν καθ ‘οδόν για να παρακολουθήσω μια σπάνια συγκομιδή μελιού που λαμβάνει χώρα σ’ αυτό το δάσος. Εδώ, στις νότιες πλαγιές του εθνικού πάρκου, οι ντόπιοι μελισσοκόμοι τοποθετούν τις χειροποίητες κυψέλες τους, ψηλά στα δέντρα. Η συγκομιδή είναι δύσκολη και συχνά επικίνδυνη.

Μαζί με τον ξεναγό μου τον Ζιάντ, ακολουθούσαμε τον Σαΐντ, έναν ντόπιο μελισσοκόμο. Το δάσος Αρέννα είναι βγαλμένο από την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων. Γιγάντια ρείκια και συκιές, επενδεδυμένα από σμαραγδένια βρύα, δημιουργούν έναν λαβύρινθο απ’ τον οποίο δύσκολα μπορείς να δραπετεύσεις. Στην περιοχή περιπλανιούνται τα σπάνια λιοντάρια της Αιθιοπίας με τη μαύρη χαίτη,  μπαμπουίνοι, ο φακόχοιρος αλλά και ο πίθηκος του Μπέιλ που απειλείται με εξαφάνιση.

Το πυκνό δάσος Αρέννα στα Όρη Μπέιλ στην Αιθιοπία

Αφού φτάσαμε, ο Σαΐντ ξεκίνησε την προετοιμασία. Συγκέντρωσε μια χούφτα βρύα και λειχήνες, τα έδεσε με σπάγκο και έφτιαξε μια δέσμη στην οποία έβαλε φωτιά ώστε να καπνίσει τις μέλισσες, ενώ ένας περίεργος ασπρόμαυρος πίθηκος μας παρακολουθούσε με απορία. Η κυψέλη του βρισκόταν πάνω σε μία Αγένια (Hagenia abyssinica), ένα ιθαγενές δέντρο της κεντρικής Αφρικής που ξεπερνάει τα 20 μέτρα ύψος. Τα άνθη του δέντρου αυτού είναι ανθελμινθικά και χρησιμοποιούνται στην ιατρική. Η κόμη του θυμίζει ομπρέλα και παρέχει προστασία στις μέλισσες.

Δέντρο Αγένια (Hagenia abyssinica) στα Όρη Μπέιλ της Αιθιοπίας

Ήταν ξυπόλητος και εξοπλισμένος με ένα μόνο σχοινί, μια πολυτέλεια που δεν έχουν όλοι οι μελισσοκόμοι της περιοχής. Η κυψέλη βρισκόταν 20 μέτρα περίπου πάνω από το έδαφος. Αφού σκαρφάλωσε από κλαδί σε κλαδί, προσέγγισε την μικροσκοπική είσοδο της κυψέλης και έστειλε μέσα λίγο καπνό ώστε να ηρεμήσει τις μέλισσες. Ο Σαΐντ παραμένει ένας απ’ τους τελευταίους μελισσοκόμους που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αυτήν την πανάρχαια μέθοδο.

Σε άλλες περιοχές της Αιθιοπίας οι μελισσοκόμοι έχουν υιοθετήσει πιο σύγχρονες μεθόδους εκμετάλλευσης με κυψέλες τοποθετημένες στο έδαφος, όμως οι τελευταίοι του δάσους της Αρέννα είναι απρόθυμοι να εγκαταλείψουν τις τεχνικές που έμαθαν από τους προγόνους τους. Οι κυψέλες τους είναι φτιαγμένες από παλαιούς κοίλους κορμούς νεκρών δένδρων, σκαλισμένες και χωρισμένες σε δύο κομμάτια που μοιάζουν με κανό και πλεγμένες εξωτερικά από μπαμπού.

Παραδοσιακή χειροποίητη κυψέλη στην Αιθιοπία, τοποθετημένη ψηλά σε δέντρο.

Πριν τις χρησιμοποιήσουν, τις καπνίζουν με κερί μέλισσας αναμεμιγμένο με βρύα ώστε να θυμίζει τις φερομόνες της βασίλισσας και να γίνει πιο οικείο για την αποικία. Χρειάζονται τρεις μέρες για να κατασκευαστεί μια τέτοια κυψέλη και δύο άνθρωποι για να την σηκώσουν ψηλά στο δέντρο. Αφού εγκατασταθεί εκεί μπορεί να αντέξει μέχρι και οχτώ χρόνια, αποδίδοντας 5 κιλά μέλι το χρόνο, συνήθως την περίοδο Ιουνίου – Δεκεμβρίου.

Αφού καπνίσουν τις μέλισσες και φτάσουν στο εσωτερικό τους, στύβουν τις κηρήθρες, συλλέγοντας το μέλι σε ειδικές δερμάτινες θήκες. Ο Σαΐντ αφού επιθεώρησε την κυψέλη άφησε ένα δυνατό γέλιο και επέστρεψε στο έδαφος. Ήταν πολύ νωρίς ακόμα. Ένα σχετικά δροσερό καλοκαίρι είχε καθυστερήσει την γέννα της βασίλισσας και οι μέλισσες δεν είχαν αναπτύξει ακόμη πληθυσμούς ικανούς να αποθηκεύσουν μέλι. Εκείνη τη στιγμή είδαμε τις μέλισσες πολύ θυμωμένες να κυνηγούν τον Σαΐντ αρκετά μέτρα μακριά με αποτέλεσμα να προσπαθήσει να προστατευτεί από τα τσιμπήματα με ένα κασκόλ.

«Ο συγχρονισμός είναι το παν» είπε ο Ζιάντ. «Όταν συμβαίνει αυτό πρέπει να περιμένεις και να επιστρέψεις την κατάλληλη στιγμή» πρόσθεσε ψύχραιμα, ενώ προσπαθούσε να αφαιρέσει με προσοχή τις μέλισσες από τα μαλλιά και τα ρούχα του Σαΐντ. «Είναι σύνηθες να εξαγριώνονται» πρόσθεσε ο μελισσοκόμος όμως αυτή τη φορά είχε δεχτεί επίθεση από τουλάχιστον 100 μέλισσες. Αυτό του είχε συμβεί μόλις δεύτερη φορά στα 10 χρόνια που κάνει αυτή τη δουλειά.

Με 70 κυψέλες συγκεντρωμένες σ’ αυτό το δάσος ο Σαΐντ προέρχεται από μια μελισσοκομική οικογένεια που έχει τις ρίζες της πίσω στον προηγούμενο αιώνα. Το μέλι είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εισοδήματος εδώ μετά τον καφέ. Εκτός από τη συνηθισμένη του μορφή στα βαζάκια, διατίθεται στις τοπικές αγορές και σαν υδρόμελι ένα είδος πανάρχαιου σπιτικού κρασιού. Κάθε οικογένεια έχει τη δική της συνταγή γι αυτό. Χρησιμοποιείται σε όλες τις εορταστικές εκδηλώσεις.

Όρη Μπέιλ, Αιθιοπία.

Αφήνοντας πίσω τον Σαΐντ στην καλύβα του, επιστρέψαμε στο Bale Mountain Lodge ένα συγκρότημα με καταλύματα που βρισκόταν στους καταπράσινους λόφους του εθνικού πάρκου των Ορέων του Μπέιλ. «Γενιές και γενιές συλλέγουν αυτό το μέλι» μας είπε ο Γκάι Λεβέν ο οποίος συντηρεί το καταφύγιο εδώ μαζί με τη σύζυγο του Υβόν. Διοργανώνουν εκδρομές ώστε να δει ο κόσμος πως γίνεται η συλλογή του μελιού και προσπαθούν να βοηθήσουν τους μελισσοκόμους να κερδίσουν περισσότερα χρήματα προωθώντας τα προϊόντα τους.

Το Bale Mountain Lodge στην Αιθιοπία

Ο Λεβέν ψάχνει ακόμη τρόπους να εξάγει το εξαιρετικά αυτό αρωματικό μέλι, ενώ αρκετές εταιρίες από την Ευρώπη συνεργάζονται με μελισσοκόμους της Αιθιοπίας, παρέχοντας τους σύγχρονες κυψέλες και εξοπλισμό. Οι μελισσοκόμοι του δάσους Αρέννα όμως δεν θέλουν να εγκαταλείψουν αυτή την παράδοση ανεξάρτητα από το πόσο αποδίδει ή επικίνδυνη είναι.

Όσο τρελή κι αν φαντάζει αυτή η εμμονή τους, υπάρχουν αρκετοί λόγοι που καθιστούν αυτήν την τεχνική λογική. Η τοποθέτηση των κυψελών ψηλά στα δέντρα βοηθά τις μέλισσες να προσανατολίζονται καλύτερα μέσα στο πυκνό δάσος ενώ το ύψος τους προσφέρει ασφάλεια από πλάσματα που μπορεί να διαταράξουν την ησυχία του μελισσιού. Αλλά δεν είναι μόνο θέμα πρακτικότητας ή απόδοσης. Στην Αιθιοπία η παραγωγή μελιού έχει βαθύτατες πολιτισμικές και θρησκευτικές ρίζες. Υπάρχουν τοιχογραφίες του 4ου αιώνα που δείχνουν αυτά τα κοντόχοντρα φλασκιά με τα οποία σερβίρουν παραδοσιακά το υδρόμελι.

Επίσης σύμφωνα με το μύθο, ο Βασιλιάς Λαλιμπέλα ήταν περιστοιχισμένος από σμήνος μελισσών όταν γεννιόταν, αλλά τα κατάφερε χωρίς να δεχτεί ούτε ένα τσίμπημα, με αποτέλεσμα η μητέρα του να του δώσει αυτό το όνομα που σημαίνει ότι οι μέλισσες τον αναγνώρισαν ως ηγεμόνα. Το μέλι εδώ χρησιμοποιείται και ως θεραπεία, ακόμα και πνευματική. Πίσω στο 488 π.Χ. οι Ναοί έδιναν το Ιερό Μέλι ή Mar που προορίζονται μόνο για θεραπεία. Εφαρμόζονταν τοπικά για τη θεραπεία των δερματικών παθήσεων, αλλά και για εσωτερικές ασθένειες.

Τα Όρη Μπέιλ την περίοδο που οι Αγένιες είναι ανθισμένες

Στα Όρη Μπέιλ της Αιθιοπίας το μέλι δεν είναι απλώς μέρος της καθημερινότητας αλλά καθορίζει και το κοινωνικό στάτους. Οι οικογένειες που διατηρούν μεγάλο αριθμό κυψελών είναι αρκετά ευκατάστατες. Η κατοχή κυψελών θεωρείται ιερή και οι κλοπές μελιού ή κυψελών εδώ είναι πολύ σπάνιες.

Οι ντόπιοι προτείνουν το μέλι να καταναλώνεται το πρωί σε μικρές κουταλιές καθώς πιστεύουν ότι έχει αντιβιοτικές ιδιότητες και ότι αποτρέπει τις ασθένειες και καταπραΰνει την ψυχή. Οι μέλισσες συλλέγουν από τουλάχιστον 20 διαφορετικά φυτά, με αποτέλεσμα ένα πολύπλοκα αρωματικό μέλι. Το νέκταρ από τα κοκκινωπά άνθη της Αγένιας προσδίδουν ακόμη μεγαλύτερη θεραπευτική αξία.

Από τα άνθη της Αγένιας, που έχουν ανθελμινθικές ιδιότητες, παρασκευάζεται ένα τσάι που καταπολεμά τα εντερικά παράσιτα.

Την επόμενη μέρα ο Ζιάντ με οδήγησε στο χωριό του που λέγεται Ρίρα και βρισκόταν σχετικά κοντά. Καθίσαμε σε κάτι πλαστικές καρέκλες ενώ πίσω μας βρίσκονταν οι λιγοστές πήλινες καλύβες του χωριού που εξωτερικά ήταν υφασμένες με άχυρο, όταν ο Ζιάντ βγήκε απ’ την κουζίνα με έναν δίσκο στο χέρι. Πήρα να δοκιμάσω το κεχριμπαρένιο μέλι με την κρεμώδη υφή και το φρουτώδες και λουλουδάτο άρωμα με μία ανεπαίσθητη αίσθηση καπνού.

Παιδιά κάθονταν μαζί μας τρώγοντας κι αυτά το ίδιο. «Το μέλι με το ψωμί είναι ένα πολύ πλούσιο σνακ για μετά το σχολείο» εξήγησε ο Ζιάντ. Όσο ψωμί μένει, ψιλοκόβεται, αναμιγνύεται με μέλι και σερβίρεται σε κούπες για πρωινό. «Πάντα ήταν έτσι» πρόσθεσε.

πηγή: BBC / της Ella Buchan / επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης

 

Πως τα αγγειόσπερμα φυτά κατέκτησαν τον κόσμο

Επιστήμονες πιστεύουν ότι έχουν πλέον την απάντηση σε ένα παζλ που δυσκόλεψε ακόμα και τον μεγάλο φυσιοδίφη, Κάρολο Δαρβίνο και είχε να κάνει με το πως τα αγγειόσπερμα εξελίχθηκαν και εξαπλώθηκαν ώστε να γίνουν τα κυρίαρχα φυτά στη Γη.

Τα αγγειόσπερμα φυτά αποτελούν το 85% όλων των ζωντανών φυτικών ειδών που υπάρχουν σήμερα στον πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων και των περισσότερων καλλιεργειών. Τα παλαιότερα απολιθώματα που έχουν βρεθεί τοποθετούνται ανάμεσα στην Ιουρασική και την Κρητιδική περίοδο, δηλαδή 140 με 190εκ. χρόνια πριν. Υπολογίζεται όμως ότι υπήρχαν ήδη πριν από 250εκ. χρόνια. Στο διάστημα αυτό τα γυμνόσπερμα κυριαρχούσαν στη Γη, με αποτέλεσμα να έχουμε κυρίως δάση με κωνοφόρα και φτέρες.

Στην πορεία όμως και φτάνοντας στα 50 εκατομμύρια χρόνια πριν, τα αγγειόσπερμα άρχισαν να πολλαπλασιάζονται με ταχείς ρυθμούς και ο αριθμός των γυμνόσπερμων να μειώνεται. Έτσι επικράτησαν στο φυτικό βασίλειο. Οι θεωρίες για την καταγωγή τους και την εξάπλωσή τους είναι πολλές. Γεγονός είναι ότι τα αγγειόσπερμα φυτά άλλαξαν την εικόνα του πλανήτη. Η ανάπτυξή τους επέδρασε στην ανάπτυξη των ζώων και ιδιαίτερα των θηλαστικών και των εντόμων.

Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο στην Καλιφόρνια, δείχνει ότι καθοριστικό ρόλο σ’ αυτό έπαιξε η μείωση του μεγέθους του γονιδιώματος των φυτών αυτών. Ο ίδιος ο Δαρβίνος το αποκαλούσε «αποτρόπαιο μυστήριο», φοβούμενος ότι αυτό το εμφανές ξαφνικό άλμα θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη θεωρία του για την εξέλιξη. Ο Kevin Simonin από το Σαν Φρανσίσκο και ο Adam Roddy, του Πανεπιστημίου του Γέιλ αναρωτήθηκαν αν το μέγεθος του γονιδιώματος μπορεί να είναι σημαντικό.

Οι βιολόγοι ανέλυσαν δεδομένα εκατοντάδων φυτών (αγγειόσπερμων & γυμνόσπερμων), που διατηρούσαν οι Βασιλικοί Βοτανικοί Κήποι και στη συνέχεια συνέκριναν το μέγεθος του γονιδιώματος. Με τη συρρίκνωση του μεγέθους του γονιδιώματος τα φυτά μπορούν να κατασκευάσουν μικρότερα κύτταρα. Αυτό το γεγονός με τη σειρά του επιτρέπει μεγαλύτερη πρόσληψη διοξειδίου του άνθρακα, άρα και καλύτερη φωτοσύνθεση.

Τα αγγειόσπερμα μπορούν και φωτοσυνθέτουν καλύτερα στα φύλλα τους, μεγιστοποιώντας την παραγωγικότητά τους. Οι ερευνητές λένε ότι η μείωση του γονιδιώματος συνέβη μόνο στα αγγειόσπερμα και αυτό ήταν η «απαραίτητη προϋπόθεση για την ταχεία ανάπτυξη αυτών των φυτών στη γη».

Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PLOS Biology δίνει σημαντικές απαντήσεις σε ένα «σκοτεινό», μέχρι σήμερα, κομμάτι της εξέλιξης, όμως εγείρει νέες ερωτήσεις σχετικά με τα φυτά. Για παράδειγμα, γιατί τα ανθοφόρα φυτά ήταν ικανά να συρρικνώσουν τα γονιδιώματά ενώ τα υπόλοιπα όχι; Και γιατί, ενώ συνέβη αυτό, εξακολουθούν να υπάρχουν φτέρες και κωνοφόρα;

πηγές από: BBC, PLOS Biology, Wikipedia