Τσίμπημα από σφήκα, μέλισσα, σκορπιό: Τι πρέπει να κάνετε

Η συχνή επαφή με τη φύση αυξάνει τις πιθανότητες τσιμπήματος από έντομο ή σκορπιό. Στην Ελλάδα συναντά κανείς τη μέλισσα που παράγει το μέλι, την κοινή σφήκα με κιτρινόμαυρες ραβδώσεις που κάνει φωλιές στο χώμα, κάτω από πέτρες ή στις γωνίες των σπιτιών και τη μεγάλη σφήκα (vespa orientalis) που είναι καφέ χρώματος και ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή λέγεται και σκούργος ή σερσένι ή σερσέκι.

sfika-melissa-skorpios

Τα έντομα αυτά αφήνουν το κεντρί τους μέσα στο δέρμα και προκαλούν αντιδράσεις που μπορεί να είναι ακόμη και απειλητικές για τη ζωή. Αν το άτομο είναι αλλεργικό στο δηλητήριο του εντόμου, μπορούν να εμφανιστούν διαφορετικής βαρύτητας αντιδράσεις που κυμαίνονται από την μεγάλη τοπική αντίδραση μέχρι τη βαριά συστηματική αναφυλαξία (αλλεργικό σοκ).

Τι κάνετε αν σας τσιμπήσει σφήκα ή μέλισσα
-Προσπαθήστε να είστε ψύχραιμοι και να αφαιρέσετε το κεντρί (ξύνοντας με ένα αιχμηρό αντικείμενο και όχι πιέζοντας) γρήγορα γιατί όσο παραμένει απελευθερώνεται δηλητήριο που επιτείνει την αντίδραση.
-Βάλτε τοπικά επιθέματα πάγου.
-Χρησιμοποιείστε αντιισταμινικά για τον κνησμό.
-Αν εμφανίσετε μεγάλη τοπική ή ήπια συστηματική αναφυλαξία, κάνετε όλα τα παραπάνω και χρησιμοποιείτε τοπικά και από το στόμα κορτικοειδή (κορτιζόνη).
-Επισκεφθείτε αλλεργιολόγο, ο οποίος θα κρίνει αν πρέπει να κάνετε δερματικές δοκιμασίες ή και εξετάσεις αίματος.

Τσίμπημα σκορπιού
Σε περίπτωση τσιμπήματος από σκορπιό, επιβάλλεται να παρασχεθεί αμέσως ιατρική βοήθεια στο θύμα, καθώς υπάρχει κίνδυνος να υποστεί σοκ.

Συμπτώματα:
-Οξύς πόνος που διαρκεί.
-Πληγή με έντονο κόκκινο χρώμα.
-Σοκ (μπορεί να εκδηλωθούν τα εξής συμπτώματα: παγωμένα άκρα που μελανιάζουν, ταχυκαρδία, δύσπνοια, ναυτία εμετός).
-Οίδημα.
-Διάρροια.
-Εμετός.
-Έντονη εφίδρωση.

Πρώτες βοήθειες
-Βοηθήστε το θύμα να διατηρήσει την ηρεμία του, προκειμένου να περιορίσετε τον κίνδυνο του σοκ.
-Βοηθήστε το θύμα να ξαπλώσει, φροντίζοντας το μέλος όπου βρίσκεται το τσίμπημα να είναι τοποθετημένο χαμηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς.
-Πάρτε μια λωρίδα καθαρού υφάσματος, τοποθετήστε τη και δέστε τη 10 εκ. πάνω από το τσίμπημα προς τη μεριά της καρδιάς του θύματος. Aν μεσολαβεί άρθρωση, φροντίστε να δέσετε το ύφασμα πάνω από την άρθρωση. Tο ύφασμα πρέπει να είναι δεμένο τόσο σφιχτά, ώστε να χωράει ίσα-ίσα με κάποια δυσκολία να περάσει από κάτω το δάχτυλο του χεριού σας.
-Αν έχει προκληθεί οίδημα από το τσίμπημα, παρακολουθείτε το διαρκώς. Αν φθάσει μέχρι το σημείο που έχετε δέσει το ύφασμα, κάντε ένα καινούργιο δέσιμο 5-10 εκατοστά ψηλότερα. Έπειτα, αφαιρέστε το πρώτο δέσιμο.
-Πάρτε ένα ύφασμα ή μια πετσέτα, τυλίξτε μέσα τους πάγο και τοποθετήστε τον στην περιοχή με το δάγκωμα.
-Μεταφέρετε επειγόντως το θύμα στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

πηγή: melissokomianet.gr

Αλλεργία στα υμενόπτερα (μέλισσα- σφήκα)

Η αλλεργία στα υμενόπτερα (μέλισσα και σφήκα) αποτελεί μια από τις σοβαρότερες μορφές αλλεργίας λόγω της δυνητικά θανατηφόρου έκβασής της. Η αλλεργία στα υμενόπτερα οφείλεται στο δηλητήριο των εντόμων αυτών, που απελευθερώνεται στο δέρμα του “θύματός” τους μετά από κάθε νυγμό (τσίμπημα). Αρχικά προκαλείται η ευαισθητοποίηση, δηλαδή η δημιουργία αντισωμάτων από τον οργανισμό εναντίον του δηλητηρίου. Την επόμενη φορά που θα συμβεί νυγμός, τα αντισώματα θα ενωθούν με το δηλητήριο και θα προκαλέσουν αλλεργία.

tumblr_ntsra7yF4e1riijaro1_1280

Ο επιπολασμός αυτοαναφερόμενης αναφυλακτικής αντίδρασης από υμενόπτερα στο γενικό πληθυσμό ανέρχεται σε 0.3% έως 7.5%. Μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν αλλεργία σε μέλισσα ή σφήκα είναι οι ασθενείς που υφίστανται συχνά τσιμπήματα από τα έντομα αυτά, όπως για παράδειγμα όσοι ασχολούνται με τη μελισσοκομία, όσοι διαβιούν στο ύπαιθρο κ.α. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε οτι ο επιπολασμός της αναφυλαξίας από νυγμό (τσίμπημα) υμενοπτέρου σε μελισσοκόμους είναι πολύ μεγαλύτερος, από 14% έως 43%. Αντίθετα, μικρότερο κίνδυνο διατρέχουν τα παιδιά (επιπολασμός 0.15- 0.3%).

Η επίπτωση των θανατηφόρων αναφυλακτικών αντιδράσεων σε νυγμό μέλισσας ή σφήκας ανέρχεται σε 0.03 ως 0.48 θανάτους ανά εκατομμύριο πληθυσμού ανά έτος. Κάθε ασθενής με οποιασδήποτε βαρύτητας αντίδραση μετά από τσίμπημα υμενοπτέρου πρέπει να εξετασθεί από ειδικό αλλεργιολόγο, ο οποίος, αφού διευκρινίσει το είδος του υπεύθυνου εντόμου, θα αποφασίσει αν ο ασθενής είναι κατάλληλος για θεραπεία απευαισθητοποίησης (ανοσοθεραπεία).

Περιγραφή των υμενοπτέρων της Ελλάδας
Το είδος του εντόμου που είναι υπεύθυνο για μια αντίδραση δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωρισθεί. Οι ασθενείς συχνά, λόγω φόβου και άγχους από το τσίμπημα, δεν είναι σε θέση να ανακαλέσουν τα χαρακτηριστικά του υμενοπτέρου από το οποίο δέχθηκαν νυγμό, ώστε να βοηθήσουν τον ειδικό αλλεργιολόγο στη διάγνωση. Αυτό μπορεί να ακούγεται περίεργο: είναι δυνατόν σήμερα, με τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα που διαθέτουμε, να μην μπορούμε να διαγνώσουμε με ασφάλεια το υπεύθυνο έντομο? Η απάντηση έχει να κάνει με την σύνθεση του δηλητηρίου των υμενοπτέρων: η μέλισσα και η σφήκα έχουν κοινά συστατικά (πρωτεϊνες) στο δηλητήριό τους, με αποτέλεσμα ορισμένες φορές τόσο η εξέταση αίματος όσο και οι δερματικές δοκιμασίες που χρησιμοποιούμε για τη διάγνωση, να μην αποκαλύπτουν με βεβαιότητα το υπεύθυνο έντομο. Τα είδη των υμενοπτέρων που προκαλούν αλλεργία στον ελληνικό χώρο είναι τα εξής:

bee

Μέλισσα
Η μέλισσα (Apis melifera, Honey bee) είναι έντομο με καφέ χρώμα και είναι μέτρια τριχωτή. Οι μέλισσες έχουν την τάση να τσιμπάνε μόνο όταν απειληθούν ή όταν ο άνθρωπος υπερβεί μια ελάχιστη απόσταση ασφαλείας από τη φωλιά τους. Το κεντρί της μέλισσας παραμένει στο ανθρώπινο δέρμα μετά από ένα νυγμό και αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο για τη διάκριση του υπεύθυνου εντόμου που μπορεί να μεταφέρει ο ασθενής στον αλλεργιολόγο. Τα μέλη μιας κυψέλης (μελίσσι) συνήθως επιβιώνουν το χειμώνα με αποτέλεσμα τις ζεστές μέρες του χειμώνα και την άνοιξη να συμβαίνουν επεισόδια νυγμού σε ανθρώπους. Στις σφήκες αντίθετα, μόνο οι βασίλισσες επιβιώνουν το χειμώνα, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός τους να μειώνεται σημαντικά. Τα περισσότερα τσιμπήματα από σφήκα συμβαίνουν το καλοκαίρι.

 

bumblebee

Βομβίνος
Ο βομβίνος είναι ένα είδος αγριομέλισσας, μεγαλύτερης από την μέλισσα (Apis melifera), πολύ θορυβώδης όταν πετάει και πολύ περισσότερο τριχωτή. Έχει κίτρινες ή λευκές λωρίδες στην κοιλιά της. Όπως και οι μέλισσες, οι αγριομέλισσες δεν είναι ιδιαίτερα επιθετικές και τσιμπάνε μόνο όταν απειληθούν. Μάλιστα οι βομβίνοι είναι ακόμα πιο ήρεμοι απ’ τις μέλισσες (Apis melifera). Η χρήση τους αυξάνεται διαρκώς στα θερμοκήπια όπου χρησιμοποιούνται για τη γονιμοποίηση συγκεκριμένων ειδών φυτών, γι’ αυτό και τα τσιμπήματα αγριομέλισσας συμβαίνουν περισσότερο σε επαγγελματίες που εργάζονται σε θερμοκήπια. Η αγριομέλισσα, σε αντίθεση με τη μέλισσα, δεν καταλείπει κεντρί μετά το νυγμό. Τόσο οι μέλισσες όσο και οι αγριομέλισσες έλκονται από γλυκά εδέσματα και ποτά.

commonwasp

Κοινή σφήκα
Η κοινή σφήκα (vespula spp, common wasp) αναγνωρίζεται εύκολα από τις χαρακτηριστικές μαύρες και κίτρινες ρίγες στην κοιλιά και από το γεγονός ότι στερείται τριχών. Οι πιο παρατηρητικοί θα προσέξουν ότι η σύνδεση του θώρακα με την κοιλιά του εντόμου έχει χαρακτηριστικό “κοφτό” σχήμα. Χτίζουν τις φωλιές τους κάτω από το έδαφος, σε σοφίτες και σε κοιλώματα που προσφέρουν κάλυψη. Είναι έντομα επιθετικά και μπορεί να τσιμπήσουν ακόμα και αν δεν προκληθούν. Τα περισσότερα τσιμπήματα συμβαίνουν το καλοκαίρι και τις αρχές του φθινοπώρου γιατί το χειμώνα επιβιώνουν μόνο οι βασίλισσες και συνεπώς ο πληθυσμός τους μειώνεται. Έλκονται πάρα πολύ από μυρωδιές φαγητών και ποτών.

Συγγενικά έντομα με την κοινή σφήκα είναι και οι ευρωπαϊκές δολιχοβέσπουλες (Dolichovespula media, saxonica, sylvestris). Χτίζουν τις φωλιές τους κάτω από τις οροφές σπιτιών ή σε κλαδιά δέντρων απ’ όπου κρέμονται σαν τσαμπιά. Τα τσιμπήματα από τα έντομα αυτά είναι σπάνια και σχεδόν πάντα συμβαίνουν σε κοντινή απόσταση από τη φωλιά τους.

Vespa-crabro

Σκούρκος
Ο σκούρκος ή σερσέκι ή μπεμπίκι (Vespa crabro) στερείται τριχών και εμφανίζει και αυτός τις χαρακτηριστικές μαυροκίτρινες ρίγες στην κοιλιά και την “κοφτή” σύνδεση θώρακα- κοιλιάς. Χτίζει τη φωλιά του σε κοιλώματα δένδρων ή σε εγκαταλελειμένες φωλιές πουλιών. Είναι μεγαλύτερος σε μέγεθος από την κοινή σφήκα και τσιμπάει συνήθως σε κοντινή απόσταση από τη φωλιά του.

European_wasp_white_bg

Ευρωπαϊκή χάρτινη σφήκα
Η ευρωπαϊκή χάρτινη σφήκα (european paper wasp, European polisteseuropean polistes) εμφανίζει έλλειψη τριχών, διαθέτει μαύρες και κίτρινες ρίγες αλλά έχει πιο ωοειδές σχήμα. Οι χάρτινες φωλιές τους κρέμονται από κλαδιά δέντρων ή στέγες, περιέχουν μία μόνο θαλάμη και είναι ολιγομελείς.Όλες οι σφήκες και η αγριομέλισσα δεν αφήνουν συνήθως κεντρί στο ανθρώπινο δέρμα.Στη μεσογειακή λεκάνη τα τσιμπήματα από σφήκες (ειδικά από κοινή σφήκα και χάρτινη σφήκα) είναι συχνότερα από τα τσιμπήματα μέλισσας.

Είδη αντιδράσεων μετά από νυγμό υμενοπτέρου

1. Αναμενόμενη τοπική αντίδραση: περιλαμβάνει πόνο, ερυθρότητα και οίδημα (πρήξιμο) στο σημείο νυγμού. Συνήθως υποχωρεί εντός 24 ωρών.

2. Μεγάλη τοπική αντίδραση: περιλαμβάνει πόνο και ερυθρότητα όπως και η αναμενόμενη αντίδραση, αλλά το οίδημα είναι μεγαλύτερο από 10 εκατοστά σε διάμετρο και διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες. Ορισμένες φορές συνοδεύεται από πυρετό, ρίγη, κεφαλαλγία και διόγκωση των λεμφαδένων κοντά στο σημείο νυγμού.

3. Συστηματική αναφυλακτική αντίδραση: αυτή είναι η αντίδραση που προκαλείται από την αλλεργία στα υμενόπτερα. Μπορεί να περιλαμβάνει διάφορους βαθμούς βαρύτητας αντίδρασης, από γενικευμένη κνίδωση (δηλαδή πετάλες ή καντήλες σε όλο το σώμα), μέχρι συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα (ναυτία, εμέτους, κοιλιακό άλγος, διάρροια), το αναπνευστικό (δύσπνοια, σφίξιμο στο στήθος) και το κυκλοφορικό σύστημα (πτώση αρτηριακής πίεσης και λιποθυμία) η συμμετοχή του οποίου αποτελεί τη βαρύτερη μορφή εκδήλωσης.

4. Τοξική αντίδραση: η αντίδραση αυτή οφείλεται στην τοξική δράση που έχει το δηλητήριο των υμενοπτέρων για τους ανθρώπινους ιστούς. Τέτοιες αντιδράσεις προκύπτουν μετά από νυγμό από πολύ μεγάλο αριθμό εντόμων (συνήθως άνω των 50 νυγμών) και είναι δοσοεξαρτώμενες (όσο περισσότερα τσιμπήματα, τόσο βαρύτερη η αντίδραση). Περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων οξεία νεφρική ανεπάρκεια, βλάβη του καρδιακού μυός και ηπατική βλάβη.

5. Ασυνήθιστες αντιδράσεις: πρόκειται για σπάνιες αντιδράσεις που περιλαμβάνουν την αντίδραση τύπου ορονοσίας, αγγειίτιδα, σπειραματονεφρίτιδα, αιμολυτική αναιμία κ.α.

beekeeper-mentor

Παράγοντες κινδύνου για αλλεργία στα υμενόπτερα

1. Παράγοντες που προδιαθέτουν σε συχνούς νυγμούς: επαγγέλματα όπως κηπουροί, μελισσοκόμοι, αγρότες κ.α. εμφανίζουν, λόγω έκθεσης, μεγαλύτερο κίνδυνο να δεχθούν τσιμπήματα υμενοπτέρων. Επίσης κατά τους θερινούς μήνες του χρόνου ο κίνδυνος αυξάνει γιατί τα έντομα είναι περισσότερα, οι δραστηριότητες των ανθρώπων γίνονται σε ανοιχτό χώρο και μεγαλύτερη επιφάνεια σώματος είναι ακάλυπτη (λόγω ζέστης) και άρα εκτεθειμένη σε νυγμούς.

2. Παράγοντες κινδύνου που επηρεάζουν τη βαρύτητα της αλλεργίας: όσο πιο συχνά είναι τα τσιμπήματα και όσο μικρότερος χρόνος μεσολαβεί μεταξύ δύο τσιμπημάτων, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος να αναπτυχθεί αλλεργία. Εξαίρεση στον κανόνα αυτό αποτελεί η περίπτωση ανθρώπων που δέχονται περισσότερα από 200 τσιμπήματα το χρόνο και οι οποίοι προστατεύονται από την ανάπτυξη αλλεργίας. Επίσης η ηλικία του ασθενούς παίζει ρόλο στη βαρύτητα της αντίδρασης: συνήθως οι ενήλικες και περισσότερο οι ηλικιωμένοι έχουν βαρύτερες αντιδράσεις σε σχέση με τα παιδιά. Σε βαρύτερες αντιδράσεις προδιαθέτει και η συνύπαρξη άλλων νοσημάτων όπως οι καρδιακές παθήσεις, οι παθήσεις του αναπνευστικού και η μαστοκυττάρωση, μια πάθηση κατά την οποία υπάρχει υπερβολική ανάπτυξη και πολλαπλασιασμός κάποιων ειδικών κυττάρων του σώματος που ονομάζονται μαστοκύτταρα. Τέλος, το δηλητήριο της σφήκας φαίνεται οτι ευθύνεται για βαρύτερες αντιδράσεις σε σχέση με της μέλισσας. Ειδικά για το χώρο της Μεσογείου, ο κίνδυνος συστηματικής αντίδρασης μετά από νυγμό από σκούρκο (Vespa crabro) είναι 3 φορές υψηλότερος σε σχέση με το νυγμό από κοινή σφήκα ή μέλισσα.

Διάγνωση της αλλεργίας στα υμενόπτερα
Η διάγνωση της αλλεργίας στα υμενόπτερα θα γίνει από τον ειδικό αλλεργιολόγο με βάση το ιστορικό της αντίδρασης, τις εξετάσεις αίματος για την ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων έναντι δηλητηρίου υμενοπτέρων και τις δερματικές δοκιμασίες.

sting

1. Ιστορικό: είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τη διάγνωση και με τη λήψη του αναζητούμε στοιχεία από το παρελθόν του ασθενούς, όπως η ύπαρξη παλαιότερων νυγμών που δεν προκάλεσαν αντίδραση, τις συνθήκες του νυγμού και τη λεπτομερή περιγραφή της αντίδρασης, αν έμεινε κεντρί στο δέρμα κ.α. Είναι πολύ σημαντικό- αν και όχι πάντα δυνατό- να αναγνωρισθεί το υπεύθυνο έντομο, αν δηλαδή πρόκειται για μέλισσα ή σφήκα.

2. Εξετάσεις αίματος: είναι μια επιπλέον ένδειξη που βοηθά στην αναγνώριση του υπεύθυνου εντόμου. Πρέπει όμως να τονίσουμε το γεγονός οτι μια εξέταση αίματος από μόνη της δεν είναι απόλυτη απόδειξη ύπαρξης αλλεργίας. Πολλές φορές η ανίχνευση των ειδικών αντισωμάτων υποδεικνύει απλή ευαισθητοποίηση που δεν συνοδεύεται και από κλινική αντιδραστικότητα (= αλλεργία). Για το λόγο αυτό η εξέταση αίματος για αλλεργία στη μέλισσα και τη σφήκα πρέπει να γίνεται μόνο αν έχει προηγηθεί αντίδραση μετά από νυγμό από τα έντομα αυτά και όχι σε ασθενείς που δεν έχουν τσιμπηθεί ποτέ στο παρελθόν.

3. Δερματικές δοκιμασίες: γίνονται με το δηλητήριο της μέλισσας και της σφήκας αραιωμένο κατά 10.000 φορές από τη φυσική συγκέντρωσή στην οποία βρίσκεται στο κεντρί των εντόμων. Χρησιμοποιείται η μέθοδος της ενδοδερμικής (intradermal) έγχυσης στην έσω επιφάνεια του αντιβραχίου του ασθενούς. Είναι μια μέθοδος ασφαλής και πολύ αποτελεσματική στην αναγνώριση του υπεύθυνου εντόμου.

TB

Φυσική πορεία και θεραπεία της αλλεργίας στα υμενόπτερα

Όσο πιο σοβαρή είναι μια αντίδραση μετά από νυγμό υμενοπτέρου τόσο αυξάνει η πιθανότητα σε επόμενο νυγμό να προκύψει ξανά αντίδραση της ίδιας ή μεγαλύτερης βαρύτητας. Ενήλικες και παιδιά που εμφάνισαν μεγάλη τοπική αντίδραση έχουν 5- 15% πιθανότητα να εμφανίσουν συστηματική αναφυλακτική αντίδραση σε επόμενο νυγμό. Ενήλικες που εμφάνισαν ήπιας βαρύτητας συστηματική αναφυλακτική αντίδραση έχουν 20% πιθανότητα να εμφανίσουν ξανά αναφυλακτική σε επόμενο νυγμό. Τέλος, ενήλικες με πρόσφατο ιστορικό σοβαρής αναφυλακτικής παρουσιάζουν 40- 60% πιθανότητα να εμφανίσουν αναφυλακτική αντίδραση.

Οι ασθενείς με μέτρια- σοβαρή συστηματική αναφυλακτική αντίδραση διατρέχουν τον κίνδυνο, αν δεχθούν νέο νυγμό, να αντιδράσουν ακόμη και 15- 20 χρόνια μετά την πρώτη αντίδραση, ακόμη και αν δεν μεσολάβησε άλλος νυγμός μεταξύ των αντιδράσεων. Δηλαδή, η ευαισθησία του αλλεργικού ασθενούς στο δηλητήριο υμενοπτέρων μειώνεται μεν, αλλά με αργό ρυθμό και με υψηλό κίνδυνο υποτροπής.

Κάθε προηγούμενη ήπια συστηματική αντίδραση προκαλεί ένα φαινόμενο “αναμνηστικής” δόσης, παρόμοιο με αυτό που συμβαίνει με τον εμβολιασμό έναντι ιών ή μικροβίων, και προδιαθέτει τον ασθενή για ακόμη βαρύτερη μελλοντική αντίδραση.

o-BEE-STING-TREATMENT-facebook

Η θεραπεία της αλλεργίας στα υμενόπτερα γίνεται με ανά τακτά χρονικά διαστήματα υποδόρια χορήγηση ειδικών εμβολίων που περιέχουν δηλητήριο μέλισσας ή σφήκας (ειδική ανοσοθεραπεία). Η θεραπεία ξεκινά με τη φάση αύξησης της δόσης και σύντομα περνάει στη φάση συντήρησης κατά την οποία χορηγείται μία δόση από το εμβόλιο κάθε μήνα για τον πρώτο χρόνο. Τον δεύτερο και τρίτο χρόνο το μεσοδιάστημα χορήγησης του εμβολίου μπορεί να αυξηθεί σε 6 εβδομάδες και 2 μήνες αντίστοιχα, ώστε η θεραπεία να είναι λιγότερο χρονοβόρα για τον ασθενή. Η συνολική διάρκεια είναι τουλάχιστον 5 έτη ή και περισσότερο ανάλογα με τη συνύπαρξη παραγόντων κινδύνου. Μετά από κάθε χορήγηση δόσης ο ασθενής τίθεται υπό παρακολούθηση για τουλάχιστον 1 ώρα, χρονικό διάστημα κατά το οποίο αναμένεται να εμφανιστεί κάποια παρενέργεια.

Η ανοσοθεραπεία στα υμενόπτερα είναι μια θεραπεία ασφαλής, αρκεί να γίνεται από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό και σε χώρους με τον κατάλληλο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση πιθανών αλλεργικών αντιδράσεων. Η συχνότερα παρατηρούμενη παρενέργεια είναι οι τοπικές αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης. Ο κίνδυνος να εμφανιστεί μια συστηματική αντίδραση είναι σχετικά μικρός, αφορά χρονικό διάστημα 1 ώρας μετά τη χορήγηση του εμβολίου και αντιμετωπίζεται άμεσα με την κατάλληλη αγωγή από τον ειδικό αλλεργιολόγο.

Τέλος, η ανοσοθεραπεία στα υμενόπτερα είναι μια θεραπεία αποτελεσματική, αφού προφυλάσσει από την ανάπτυξη συστηματικής αντίδρασης σε ποσοστό 75- 95% των ασθενών όταν δεχθούν νυγμό από έντομο.

Του Γεώργιου Σ. Σταυρουλάκη
Ειδικού Αλλεργιολόγου παίδων & ενηλίκων
Διπλωματούχου Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας & Κλινικής Ανοσολογίας
Υποψήφιου Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
πηγή: myallergy.gr

Ανοιξη και αλλεργικές αντιδράσεις

Οι στίχοι του ποιητή Δ. Σολωμού (Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Σχεδίασμα Γ, Ο Πειρασμός, 6) αποδίδουν όχι μόνον μία από τις ωραιότερες περιγραφές για την άνοιξη, αλλά και… τα πιθανότερα αίτια για αλλεργικές αντιδράσεις, πολύ συχνές κατά την άνοιξη. Τόσο οι γύρεις όσο και τα έντομα είναι αίτια αλλεργικών αντιδράσεων.

pollen0

Τα υμενόπτερα έντομα (μέλισσες και σφήκες) μεταφέρουν τις διάφορες γύρεις από λουλούδι σε λουλούδι, τρέφονται με το νέκταρ των ανθέων και παράγουν το μέλι. Ομως, εκτός από το γλυκύτατο προϊόν τους, οι μέλισσες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότατες αντιδράσεις. Οι αντιδράσεις από τα τσιμπήματα των εντόμων, πρέπει να τονιστεί, έχουν πολύ ευρύ φάσμα εκδηλώσεων. Κυμαίνονται από τις πιο αθώες ελαφρές τοπικές αντιδράσεις μέχρι τις πλέον επικίνδυνες. Είναι δυνατόν η αντίδραση να οδηγήσει σε αναφυλαξία, με θανατηφόρα (στις ακραίες μορφές της) έκβαση, όπου απαιτείται επείγουσα θεραπευτική αντιμετώπιση με αδρεναλίνη.

Οι γύρεις δεν μεταφέρονται μόνον με τα έντομα. Είναι και ο άνεμος. Ετσι μεταφέρονται οι γύρεις, καμιά φορά, και σε πολύ μακρινές αποστάσεις. Ειδικά οι αερομεταφερόμενες γύρεις ενοχοποιούνται για την ενοχλητική συμπτωματολογία, από την οποία υποφέρει το 20 με 25% του γενικού πληθυσμού! Με την εισπνοή των αεροαλλεργιογόνων, όχι όλοι οι άνθρωποι, αλλά αλλεργικά, μόνον, άτομα θα παρουσιάσουν τα διάφορα συμπτώματα αλλεργίας. Η ανοιξιάτικη αλλεργία, από τα εισπνεόμενα, εκδηλώνεται συνήθως ως αλλεργική ρινίτιδα, με ή χωρίς συνοδό επιπεφυκίτιδα ή και αλλεργικό άσθμα.

pollen1

Τα τυπικά συμπτώματα από τις γύρεις είναι τα πολλαπλά πρωινά φτερνίσματα (χαρακτηριστικά), ο κνησμός (φαγούρα) στη μύτη ή τα μάτια, με ή χωρίς εποχικό αλλεργικό βρογχικό άσθμα. Τα συμπτώματα και η βαρύτητά τους ποικίλλουν από άτομο σε άτομο. Αυτό οφείλεται στον διαφορετικό βαθμό ευαισθητοποίησης στα διάφορα αλλεργιογόνα από άτομο σε άτομο. Αλλά και η συμπτωματολογία είναι διαφορετική με βάση την αιτιολογία της αλλεργίας. Η εαρινή ρινίτιδα, για παράδειγμα, έχει τα χαρακτηριστικά παροξυσμικά πρωινά φτερνίσματα κάθε άνοιξη. Αντίθετα, στη ρινίτιδα από τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, το σύνηθες ενόχλημα είναι η μπουκωμένη μύτη, για κάποιες ώρες το πρωί, σχεδόν όλο το χρόνο.

Επομένως, με βάση τα προηγούμενα, όποιο άτομο παραπονιέται για συμπτώματα που θυμίζουν «κρυολόγημα κάθε άνοιξη», πρέπει να αποταθεί στο γιατρό του, ώστε να προχωρήσει σε αλλεργιολογικό έλεγχο. Συνεπώς, επιβάλλεται ο περαιτέρω έλεγχος ασθενούς που παρουσιάζει οποιοδήποτε από τα παρακάτω χαρακτηριστικά συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας:

Pollen2

* παροξυσμικά πολλαπλά πρωινά φτερνίσματα, κνησμό-φαγούρα, συχνό τρίψιμο της μύτης, χαρακτηριστική χειρονομία (αλλεργικός χαιρετισμός), για την ανακούφιση από την τόσο ενοχλητική φαγούρα, μπουκωμένη μύτη, συνάχι,

* βήχα, ο κνησμός μπορεί να επεκτείνεται στην υπερώα, στον φάρυγγα ή στα αυτιά, «μαύρους κύκλους» κάτω από τα μάτια, εγκάρσια γραμμή στην επιφάνεια της μύτης.

Διάγνωση

Η διάγνωση των αλλεργιών θα βασιστεί, κυρίως, στην εικόνα του αρρώστου. Ο ειδικός έλεγχος αποσκοπεί στην αποκάλυψη του ένοχου αντιγόνου (π.χ. γύρη ελιάς). Ετσι, μπορεί να συσταθεί η κατά το δυνατόν αιτιολογική αντιμετώπιση. Αιτιολογική αντιμετώπιση των αλλεργιών σημαίνει αποφυγή. Η αποφυγή, όμως, άλλοτε είναι εφικτή κι άλλοτε σχεδόν αδύνατον να εφαρμοστεί. Οσο και να μένει κανείς κλεισμένος την άνοιξη, ο αέρας θα φέρει τις γύρεις (ακόμα και από χιλιόμετρα μακριά!) μέσα στο σπίτι.

Η φαρμακευτική θεραπεία, σήμερα, είναι πολύ χρήσιμη, διότι μειώνει τα ενοχλητικά συμπτώματα της αλλεργίας. Είναι, επίσης, πολύ αποτελεσματική με ελάχιστες έως καθόλου παρενέργειες. Υπάρχει και θεραπεία απευαισθητοποίησης, με στόχο τη ριζική απαλλαγή του αρρώστου από την αλλεργία.

Η ειδική αυτή θεραπεία με τα εμβόλια (ενέσεις ή από στόματος) επιτυγχάνει τελικά την «εκπαίδευση» του ανοσολογικού συστήματος. Επειδή το αίτιο της αλλεργίας χορηγείται κατά ελεγχόμενο τρόπο, ό,τι ο οργανισμός θεωρούσε ως ξένο το αναγνωρίζει πλέον ως γνωστό, με αποτέλεσμα να μη δημιουργείται αλλεργική αντίδραση.

Του

πηγή: Ελευθεροτυπία