Όταν μας τσιμπούν οι μέλισσες

Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί όταν μας τσιμπάει η μέλισσα πρήζεται το χέρι μας; Γνωρίζετε ότι οι μελισσοκόμοι σπάνια πάσχουν από την πάθηση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας; Σήμερα θα μπούμε στον μαγικό κόσμο των μελισσών και θα δώσουμε πληροφορίες για το ενδιαφέρον όπλο που διαθέτουν.

Η  μέλισσα παράγει δηλητήριο από έναν ειδικό αδένα και το αποθηκεύει σε μια κύστη για να το χρησιμοποιήσει εναντίον των εχθρών της μέσω του κεντριού της. Η παραγωγή ξεκινά με  την εκκόλαψη της εργάτριας μέλισσας και η ποσότητα αυξάνει σταδιακά κάθε μέρα μέχρι τη μέγιστη ποσότητα (0,3 mg), όταν γίνει 20 περίπου ημερών. Η ηλικιωμένη μέλισσα δεν μπορεί να ανανεώσει το δηλητήριο, αν τύχει και το χρησιμοποιήσει.

Όταν η εργάτρια κεντρίσει εξαπολύοντας το δηλητήριο της, συνήθως χάνει το κεντρί της και μετά από λίγο πεθαίνει. Το κεντρί παραμένει στον ιστό του θύματος και συνεχίζει να διοχετεύει δηλητήριο για 30-60 δευτερόλεπτα καθώς οι περιβάλλοντες μύες εξακολουθούν να συσπώνται.  Όταν μας τσιμπάει λοιπόν μια μέλισσα, είναι κρίσιμο να αφαιρέσουμε άμεσα το κεντρί για να μειώσουμε την ποσότητα του δηλητηρίου που εισέρχεται στο δέρμα μας. Αν και η θανατηφόρος δόση για τον άνθρωπο είναι εκατοντάδες τσιμπήματα, εντούτοις, οι θάνατοι από ένα ή περισσότερα τσιμπήματα μέλισσας οφείλονται σε αλλεργικές αντιδράσεις που καταλήγουν σε ανακοπή ή πνιγμό εξαιτίας οιδήματος στον λαιμό ή το στόμα.

Το δηλητήριο της μέλισσας είναι μια σύνθετη ουσία με υψηλό ποσοστό υγρασίας (πάνω από 80%), πικρή γεύση, όξινη αντίδραση και χαρακτηριστικό άρωμα. Το κυριότερο συστατικό του δηλητηρίου είναι το πεμπτίδιο μελιτίνη, που όταν εισαχθεί μέσα στο ζωικό ιστό ελευθερώνει ισταμίνη από τα μαστικά κύτταρα  και αιμολύει (σπάζει) τα ερυθρά αιμοσφαίρια, προκαλώντας πόνο και πρήξιμο. Το δηλητήριο περιέχει αρκετές ουσίες που είναι ενδιαφέρουσες από βιοχημικής και φαρμακολογικής σκοπιάς. Οι κυριότερες ουσίες είναι οι: μελιτίνη, απαμίνη, ισταμίνη, ντοπαμίνη, φωσφολιπάση Α, υαλουρπνιδάση.

Μέχρι σήμερα, το δηλητήριο μελισσών είναι αποδεκτό και νόμιμο ιατρικά στον δυτικό κόσμο για την απευαισθητοποίηση ατόμων που είναι υπερευαίσθητα (αλλεργικά) στο τσίμπημα των μελισσών. Όμως το δηλητήριο χρησιμοποιείται και σε διάφορα σκευάσματα για την αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και άλλων ασθενειών. Η ιδέα για τη  θεραπεία της ρευματοειδούς  αρθρίτιδας είναι πολύ παλιά και βασίζεται κατά ένα μέρος στο γεγονός ότι οι μελισσοκόμοι οι οποίοι δέχονται αρκετά τσιμπήματα σπάνια πάσχουν από την πάθηση αυτή.

Για την παραγωγή δηλητηρίου από τις μέλισσες αξιοποιείται η χρήση μικρής τάσης ηλεκτρικού ρεύματος καθώς προκαλείται στις εργάτριες μέλισσες η διάθεση να κεντρίσουν. Συγκεκριμένα, σε κυψέλες με βαθύ πυθμένα τοποθετείται ένα συρμάτινο πλέγμα που καλύπτεται με νάιλον και μπορούμε με αυτό να προκαλέσουμε ηλεκτρικό σοκ. Οι ερεθισμένες εργάτριες κεντρίζουν το νάιλον, που επενδύει τη συσκευή και αφήνουν το δηλητήριο τους, χωρίς να χάνουν το κεντρί τους. Το δηλητήριο μαζεύεται σε κρυσταλλική μορφή επάνω σε γυάλινη πλάκα, που βρίσκεται κάτω από το νάιλον. Μέσα σε πέντε λεπτά της ώρας είναι απαραίτητο να μεταφερθεί η συσκευή στο πυθμένα άλλη κυψέλης. Με τη μέθοδο αυτή μπορεί να συλλεχθεί 1 g ξηρού δηλητηρίου από 20 περίπου μελίσσια.

πηγή: bostanistas.gr (του Κώστα Λιονουδάκη)

Τα προϊόντα που προέρχονται από μέλισσες πιθανόν να καταστέλλουν τα καρκινικά κύτταρα

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία, έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

bier_vedstade

Οι ιδιότητες του μελιού και του βασιλικού πολτού είναι γνωστές από την αρχαιότητα ακόμα. Στους νεότερους χρόνους οι επιστήμονες έβαλαν κατά καιρούς στο μικροσκόπιο το μέλι και το βασιλικό πολτό ώστε να διαπιστώσουν αν αυτές οι ιδιότητες είναι ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό και σε ποιες περιπτώσεις.

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

Οι επιστήμονες μελέτησαν αναλυτικά τη δράση των προϊόντων της μέλισσας, σε σχέση με τα καρκινικά κύτταρα του μαστού και του ινοσαρκώματος, προκαλώντας τεχνητά τις δύο αυτές μορφές καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα. Οι απαντήσεις που έλαβαν σημειώθηκαν ως πολύ ενδιαφέρουσες, καθώς διαπίστωσαν ότι η δράση των προϊόντων της μέλισσας ήταν εξαιρετικά σημαντική. Για παράδειγμα, το καφεϊκό οξύ (WSDP) τα οποίο εμπεριέχεται στην πρόπολη, όταν χορηγήθηκε στα πειραματόζωα από το στόμα, λειτουργούσε κατασταλτικά σε μεγάλο βαθμό ως προς την ανάπτυξη καρκίνων, ενώ έδινε παράταση ζωής στο πειραματόζωο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέλι είχε μια ισχυρή δράση εναντίον των μεταστάσεων, όταν δινόταν πριν από την εμφύτευση καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα, ενώ και ο βασιλικός πολτός, ο οποίος χορηγούνταν ενδοφλεβίως ταυτόχρονα με τη χορήγηση των καρκινικών κυττάρων, δρούσε κατασταλτικά σε σημαντικό βαθμό, ως προς το σχηματισμό πιθανών μεταστάσεων.
Επιπροσθέτως, το δηλητήριο που βγάζει η μέλισσα, χορηγήθηκε από τους ερευνητές ενέσιμα μέσα στους όγκους και όπως παρατήρησαν το μέγεθός τους άρχισε να μειώνεται σημαντικά.

Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όταν λαμβάνονται από το στόμα ή ενδοφλέβια, πιθανόν να συμβάλλουν στον έλεγχο της ανάπτυξης των καρκίνων και των μεταστάσεων τους. Οι ενδείξεις αυτές ωστόσο είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και, όπως είπαν, επιβάλλεται να γίνουν πιο αναλυτικές μελέτες επί του θέματος, καθώς ο τρόπος δράσης των προϊόντων αυτών κατά των καρκινικών κυττάρων δεν είναι ακόμα σαφής.

πηγή: Ναυτεμπορική

Όπλο ενάντια στο AIDS το κεντρί της μέλισσας

Νανοσωματίδια που περιέχουν μια ισχυρή τοξίνη από το δηλητήριο της μέλισσας, μπορεί να είναι το ισχυρό όπλο ενάντια στον ιό HIV που προκαλεί το AIDS. Όπως ανακοίνωσαν ερευνητές από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, η τοξίνη «μελιττίνη» που ανιχνεύεται στο δηλητήριο της μέλισσας μπορεί να καταστρέψει τον HIV χωρίς να βλάψει τα περιβάλλοντα υγιή κύτταρα. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι το εύρημά τους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός τζελ που μπορεί να αποτρέψει την εξάπλωση του ιού HIV.

bee-venom-toxin1

Όπως εξηγούν, η μελιττίνη καταστρέφει κακοήθη κύτταρα και ορισμένους ιούς. Τελευταία, βρέθηκε ότι η τοξίνη αυτή καταστρέφει το εξωτερικό περίβλημα του HIV, αλλά και άλλων ιών, «σαν να ανοίγει κανείς τρύπες σε ένα σακί». Η χορήγηση μελιττίνης σε αρκετά μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει εξαιρετικά σημαντική βλάβη σε τέτοιους ιούς.

Σύμφωνα με τον Samuel A. Wickline, καθηγητή Βιοϊατρικών Επιστημών, «γνωρίζαμε ότι τα νανοσωματίδια, φορτωμένα με μελιττίνη, έχουν αντικαρκινικές ιδιότητες, καθώς έχουν την ικανότητα να σκοτώνουν τα καρκινικά κύτταρα. Η σύνδεση αντικαρκινικών θεραπειών με το δηλητήριο της μέλισσας δεν είναι κάτι καινούργιο. Από το 2004 υπάρχουν επίσημες αναφορές ότι θα μπορούσε να έχει εφαρμογές στη θεραπεία και την πρόληψη του καρκίνου».

Αυτό που φαίνεται να αποδεικνύεται τώρα είναι ότι η τοξίνη μελιττίνη χτυπά καίρια και τον HIV. Μάλιστα, τα υγιή, φυσιολογικά κύτταρα παραμένουν ανέπαφα. Οι επιστήμονες απέδειξαν ότι τα νανοσωματίδια που είναι φορτωμένα με μελιττίνη δεν βλάπτουν τα κύτταρα αυτά αλλά στοχεύουν στον HIV. Προκειμένου, μάλιστα, να αυξήσουν τα επίπεδα ασφαλούς χορήγησης της τοξίνης, οι ερευνητές προσέθεσαν στην επιφάνεια των νανοσωματιδίων «προφυλακτήρες» έτσι ώστε όταν έρχονται σε επαφή με τα φυσιολογικά κύτταρα , τα νανοσωματίδια να αναπηδούν αντί να προσκολλώνται.

Αντίθετα, πιθανόν λόγω του μικρού μεγέθους του ιού HIV, οι προφυλακτήρες των νανοσωματιδίων δεν είναι λειτουργικοί. Όταν λοιπόν, ένα νανοσωματίδιο που είναι επικαλυμμένο με την τοξίνη της μέλισσας έρχεται σε επαφή με την επιφάνεια του HIV, την καταστρέφει.

Ενώ τα περισσότερα φάρμακα ενάντια στον HIV λειτουργούν αναστέλλοντας την ικανότητα του ιού να πολλαπλασιάζεται, τα νανοσωματίδια μελιττίνης επιτίθενται σε ένα ζωτικό μέρος της δομής του.

πηγή: healthpress.gr

Τα «χημικά όπλα» των εντόμων

Σφήκες, μέλισσες, κόκκινα μυρμήγκια είναι όλα τους μέλη της τάξης των υμενοπτέρων και είναι οι συνήθεις δράστες των επώδυνων τσιμπημάτων, που νιώθει κάθε άνθρωπος στη ζωή του κατά μέσο όρο 3 με 4 φορές. Μόνο τα θηλυκά αυτών των ειδών εντόμων τσιμπάνε και το φύλο, ή μάλλον μια ιδιομορφία της αναπαραγωγικής τους διαδικασίας, είναι η αιτία που τους έδωσε τη δυνατότητα να τσιμπάνε.

sting

Ολα άρχισαν την Ιουρασική Περίοδο, με ένα άγνωστο είδος παρασιτικής σφήκας. Αυτές οι σφήκες χρησιμοποιούν μια αιχμηρή προέκταση της κοιλιάς τους για να τοποθετούν τα αυγά τους σε ζωντανές κάμπιες, προνύμφες σκαθαριών και άλλα κακότυχα θύματα. Συνήθως τοποθετούν ένα αυγό σε κάθε κάμπια. Μερικά είδη έχουν μια αγκαθωτή λόγχη στην άκρη του ωοαποθετήρα για να μπορούν να πριονίζουν τη σάρκα και να εναποθέτουν το αυγό μέσα στο σώμα. Το αυγό της σφήκας εκκολάπτεται και η προνύμφη αρχίζει να τρέφεται από το ζωντανό ξενιστή μέχρι να τον ξεζουμίσει στην κυριολεξία, ή στην περίπτωση της προνύμφης μέσα στο θύμα, μέχρι να μεγαλώσει αρκετά, ώστε να διαρρήξει το δέρμα του ξενιστή και να βγει (όπως στο γνωστό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας «Alien»).

Ο υποψήφιος ξενιστής προφανώς δε θέλει τη μαμά σφήκα να τον περιτριγυρίζει και συνήθως αντιδρά με μια φρενίτιδα αντίστασης. Αλλά σε κάποιο στάδιο της αρχέγονης διαπάλης, ένα είδος σφήκας απέκτησε τη δυνατότητα να παραλύει τα θύματά του. Αυτό έκανε απείρως πιο εύκολη τη ζωή της μαμάς σφήκας και από εκείνη τη στιγμή τα δηλητήρια εξελίχθηκαν έτσι που να είναι κατάλληλα σε μια πλειάδα περιπτώσεων, ενώ παράλληλα οι ωοαποθετήρες εξελίχτηκαν σε κεντριά. Σ’ αυτή την εξελικτική πορεία εμφανίστηκαν οι μέλισσες, τα κόκκινα μυρμήγκια και τα άλλα 60.000 είδη υμενοπτέρων, που διαθέτουν κάποιου είδους κεντρί. Απολιθώματα σφήκας από τη Ρωσία δείχνουν ότι αυτή η άνθηση κεντριών και δηλητηρίων ήταν ήδη σε εξέλιξη τουλάχιστον πριν 120 εκατομμύρια χρόνια.

Ακόμα και σήμερα, η μεγάλη πλειοψηφία των εντόμων που τσιμπάνε χρησιμοποιούν το δηλητήριό τους κυρίως για να παραλύουν τα σκουλήκια της ντοματιάς, του λάχανου και διάφορων άλλων καλλιεργειών. Το τσίμπημα των εντόμων είναι λοιπόν περισσότερο ευχή παρά κατάρα για την ανθρωπότητα. Αν οι θηλυκές παρασιτικές σφήκες δε σκότωναν καθημερινά με ζήλο μερικά αγροτικά παράσιτα, οι σοδειές θα ήταν πολύ μικρότερες.

Αλλά αυτό μπορεί εύκολα να το ξεχάσει κάποιος σε μια στιγμή αφόρητου πόνου. Για τους ανθρώπους το τσίμπημα σημαίνει συνήθως μια άσχημη συνάντηση με μέλισσες και άλλα «κοινωνικά» έντομα που έχουν απολέσει πλήρως τον παρασιτικό τρόπο αναπαραγωγής. Τώρα τσιμπούν αποκλειστικά για να προστατεύσουν την κυψέλη τους και το κάνουν με μεγάλη επιτυχία. Σε μια τετραβάθμια κλίμακα πόνου από τσιμπήματα εντόμων, οι μέλισσες βαθμολογούνται με 2. Το τσίμπημά τους παρομοιάζεται σαν ένα κεφάλι σπίρτου που σπάει και καίγεται πάνω στο δέρμα. Αλλα έντομα με δείκτη πόνου 3 τσιμπούν σαν τιρμπουσόν που βιδώνεται στη σάρκα…

Πάντως, επειδή από το δηλητήριο των εντόμων και των ζώων που τσιμπούν μπορούν να προκύψουν φάρμακα για διάφορες ασθένειες, τα δηλητήρια αυτά είναι τα «χημικά όπλα» που έχουν εξεταστεί πιο διεξοδικά από τους επιστήμονες. Ηδη βρίσκονται σε εξέλιξη δοκιμές σε ανθρώπους ενός φαρμάκου για την αντιμετώπιση εγκεφαλικών όγκων, το οποίο προέρχεται από συστατικά του δηλητηρίου του σκορπιού, ενώ μια τοξίνη θαλάσσιου σαλιγκαριού ίσως δώσει ένα ισχυρό αναλγητικό για τους πόνους της σπονδυλικής στήλης.

Επιμέλεια:
Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ
Πηγή: «Discover»

Βελονισμός με δηλητήριο μέλισσας κατά του Πάρκινσον;

Ο βελονισμός καθώς και ο βελονισμός με δηλητήριο μέλισσας βελτίωσαν τα συμπτώματα ασθενών με νόσο του Πάρκινσον, έδειξε μικρή έρευνα. Πρόκειται για μια από τις πρώτες έρευνες που εξετάζουν αν ο βελονισμός και ο βελονισμός με δηλητήριο μέλισσας μπορούν να βοηθήσουν στη νόσο Πάρκινσον.

aa

Ο ερευνητής Seong-Uk Park, του Kyung Hee University Hospital, στη Σεούλ, δήλωσε ότι ο βελονισμός μπορεί ενδεχομένως να βοηθήσει, αυξάνοντας τα επίπεδα ντοπαμίνης. Επίσης, μπορεί ενδεχομένως να ενισχύσει την επίδραση του φαρμάκου Λεβοντόπα και να μειώσει τις παρενέργειές του. Τα ευρήματα είναι σημαντικά, καθώς το 70% των ανθρώπων σε ορισμένες χώρες χρησιμοποιούν συμπληρωματικές θεραπείες για την αντιμετώπιση της νόσου του Πάρκινσον, δήλωσε ο Louis Tan, που δεν έλαβε μέρος στην έρευνα.

Η έρευνα παρουσιάστηκε στο 18ο συνέδριο για τη νόσο Πάρκινσον. Η αγωγή αφορά την έγχυση δηλητηρίου μέλισσας υποδόρια σε σημείο βελονισμού. Εκτιμάται ότι μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση και παράταση της επίδρασης της διέγερσης των σημείων του βελονισμού. Ο Park δήλωσε ότι οι μηχανισμοί του βελονισμού με δηλητήριο μέλισσας μπορεί ενδεχομένως να είναι παρόμοιοι με αυτούς του βελονισμού. ‘Η μπορεί να υπάρχει άλλη επίδραση που να οφείλεται στο δηλητήριο μέλισσας.

Ο Tan υπέδειξε ότι το δηλητήριο μέλισσας μπορεί ενδεχομένως να δρα ως βοτουλινική τοξίνη, προκαλώντας προσωρινή παράλυση των μυών. Ορισμένα συμπτώματα του Πάρκινσον περιλαμβάνουν μυϊκούς σπασμούς, που μπορούν να προκαλέσουν πόνο και δυσκολία στην κίνηση. Το δηλητήριο της μέλισσας μπορεί ενδεχομένως να βοηθά στη χαλάρωση των συγκεκριμένων μυών.

Στην έρευνα, 35 ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον, που λάμβαναν σταθερή δόση φαρμάκου για τουλάχιστον 1 μήνα τοποθετήθηκαν τυχαία σε 3 ομάδες.

Μια ομάδα υποβλήθηκε σε βελονισμό, άλλη σε βελονισμό με δηλητήριο μέλισσας και η τρίτη ομάδα σε τίποτα από τα δυο. Η αγωγή επαναλαμβανόταν 2 φορές την εβδομάδα για 8 εβδομάδες.

Τα συμπτώματα βελτιώθηκαν σε όσους υποβλήθηκαν σε βελονισμό ή σε βελονισμό με δηλητήριο μέλισσας. Δεν παρατηρήθηκαν σοβαρές παρενέργειες στους συμμετέχοντες. Ένας συμμετέχων στην ομάδα του βελονισμού με δηλητήριο μέλισσας παραπονέθηκε για φαγούρα. Όσοι δεν υποβλήθηκαν σε αγωγή δεν εμφάνισαν αλλαγή στα συμπτώματα.

Τα ευρήματα είναι υποσχόμενα, αλλά χρειάζεται νέα έρευνα πριν εξαχθούν σταθερά συμπεράσματα, δήλωσε ο Park. Πρόσθεσε ότι πραγματοποιείται δεύτερη έρευνα και αναμένεται να ολοκληρωθεί αργότερα, φέτος.

πηγή: iatronet.gr / Ξένος τύπος