Να πιω ένα smoothie ή ένα χυμό;

Οι φρουτοχυμοί και τα smoothie είναι η νέα τάση υγιεινών ροφημάτων. Και τα δύο είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα κυρίως στους νέους. Ποιο από τα δύο όμως είναι η πιο καλή επιλογή για κατανάλωση; Η κατανάλωση φρούτων και τα λαχανικών, όπως γνωρίζουμε όλοι και βέβαια είναι και επιστημονικά αποδεδειγμένο, σχετίζεται με μειωμένη πιθανότητας εμφάνισης παθήσεων που σχετίζονται με την διατροφή, όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, τα εγκεφαλικά επεισόδια και κάποιες μορφές καρκίνου.

smoothieorjuice

Ο στόχος κατανάλωσης 5 μερίδων φρούτων και λαχανικών ημερησίως, δεν έχει επιτευχθεί ακόμα. Η κατανάλωση χυμού φρούτων και smoothie μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου. Αυτά τα δύο ροφήματα είναι δύο διαφορετικά μείγματα. Συγκεκριμένα στο φυσικό χυμό φρούτων, τα φρούτα στύβονται και το υγρό μέρος του φρούτου είναι έτοιμο προς κατανάλωση. Αντιθέτως στο smoothie χρησιμοποιείται ατόφιο το φρούτο ή / και το λαχανικό. Συχνά προστίθεται και πρωτεΐνη, όπως γιαούρτι ή γάλα. Σε κάποιες περιπτώσεις προστίθεται και λίγο μέλι.

Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, αντιοξειδωτικές ουσίες και φυτοχημικές ουσίες ευεργετικές για τον οργανισμό. Ο ρόλος των φυτικών ινών, εκτός από την γνωστή τους ιδιότητα για την καλή λειτουργία του εντέρου, συμβάλλουν στο χαμηλό ποσοστό εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ο χυμός φρούτων δεν περιέχει αδιάλυτες φυτικές ίνες, αλλά μόνο το υγρό μέρος του φρούτου. Αντίθετα το smoothie είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, καθότι το φρούτο και το λαχανικό, δεν στύβονται αλλά πολτοποιούνται. Επιπλέον τα smoothies, λόγω της σύστασης τους έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, που συμβάλλει στον γλυκαιμικό έλεγχο σε άτομα με διαβήτη.

Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες τα smoothie αποτελούν πλούσια πηγή πολυφαινολών και συγκεκριμένα ανθοκυανών ουσιών, αντιοξειδωτικές ουσιών ευεργετικών για τον ανθρώπινο οργανισμό. Συγκεκριμένα τα βατόμουρα, τα μήλα, τα σταφύλια είναι φρούτα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε ανθοκυανίνες.

smoothieorjuice2

Και τα δύο ροφήματα αποτελούν καλή εναλλακτική πηγή τροφίμου σε άτομα που δεν τους αρέσει να τρώνε φρούτα. Φαινόμενο που δυστυχώς τα παρατηρούμε συχνά στα παιδιά. Γι’ αυτό και αποτελούν μία ιδιαίτερα καλή επιλογή κρύου ροφήματος, ειδικά την περίοδο του καλοκαιριού, καθώς ενυδατώνουν. Για τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα αφυδάτωσης, ο φρέσκος χυμός φρούτων αποτελεί μία ιδιαίτερα καλή επιλογή, γιατί η περιεκτικότητα του σε νερό αρκετά υψηλή. Εκτός από τα παιδιά, μεγάλη ανάγκη σε υγρά έχουν οι αθλητές (ιδίως αυτά που κάνουν αερόβια άσκηση), οι εγκυμονούσες και άτομα τρίτης ηλικίας. Βέβαια προτιμότερη είναι η κατανάλωση ενός φρέσκου χυμού φρούτων και όχι παστεριωμένου, έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη πρόσληψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων, ενώ καλό είναι να αποφεύγονται οι χυμοί στους οποίους έχει προστεθεί ζάχαρη ή συμπυκνωμένος χυμός, που προσδίδουν επιπλέον.

Τα smoothies από την άλλη πλευρά αποτελούν μία καλή εναλλακτική λύση ελαφριού γεύματος. Περιέχουν ποικιλία τροφίμων όπως φρούτα (π.χ. πορτοκάλι, βατόμουρο, μπανάνα, μήλο, ακτινίδιο, φράουλα, γιαούρτι), λαχανικά (πχ. παντζάρι, καρότο, σπανάκι, αβοκάντο), γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι) αλλά και υδατάνθρακες (όπως κουάκερ, λιναρόσπορο). Συχνά προστίθεται στο μείγμα και μέλι ή ταχίνι προσδίδοντας στο ρόφημα μία ιδιαίτερη γεύση. Τα smoothie αποτελούν μία ιδιαίτερα υγιεινή επιλογή για ένα υγιεινό πρωινό ή ενδιάμεσο γεύμα, αλλά απαιτείται προσοχή στο θερμιδικό περιεχόμενο του μείγματος! Για τον έλεγχο της θερμιδικής πρόσληψης κατά την κατανάλωση του γεύματος καλό είναι να δίνεται προσοχή στο λίπος των γαλακτοκομικών προϊόντων, και στην ποσότητα των υδατανθράκων και άλλων συστατικών που προστίθενται στο ρόφημα. Για παράδειγμα ένα smoothie το οποίο περιέχει γάλα και γιαούρτι χαμηλών λιπαρών, ελεγχόμενη ποσότητα φρούτων, και μικρή ποσότητα σε μέλι ή ταχίνι αποτελεί μία πάρα πολύ καλή επιλογή για ένα γεύμα το οποίο θα συμβάλλει στην διατήρηση ή/ και στην απώλεια σωματικού βάρους. Καλό θα είναι πριν φτιάξετε ένα smoothie αλλά και ένα χυμό φρούτων να συμβουλευτείτε το site του medNutrition που παρουσιάζει το συνιστώμενο μέγεθος μερίδα τροφίμων: www.megethosmeridas.gr

Όποιο ρόφημα και να επιλέξετε, καλώς να το απολαύσετε!

Της Μαρίας Φίλια Παρασκευά, Διαιτολόγου – Διατροφολόγου, M.Sc. Πηγή: mednutrition.gr

Χρησιμοποιείτε γλυκαντικές ύλες; Ποιες;

Ειρήνη Κοντοπίδου: Τις γλυκαντικές ύλες τις χρησιμοποιώ κυρίως στα ροφήματα καφέ. Προτιμώ και προτείνω τις φυσικές γλυκαντικές ύλες, όπως η στέβια. Αν (περιστασιακά) καταναλώσω κάποιο αναψυκτικό, θα προτιμήσω πάλι κάποιο που να περιέχει στέβια για να απολαύσω τη γλυκιά γεύση χωρίς να «φορτώσω» τον οργανισμό μου με κενές θερμίδες. Στα σπιτικά γλυκίσματα, αντί για ζάχαρη προσθέτω μέλι, πετιμέζι ή χαρουπόμελο.

sugar

Κωνσταντίνα Αποστολοπούλου: Προσωπικά, προτιμώ την καστανή ζάχαρη. Αν και οι θερμίδες που δίνουν η λευκή και η καστανή ζάχαρη είναι περίπου ίδιες, η καστανή ζάχαρη περιέχει κάποια ιχνοστοιχεία και βιταμίνες κυρίως του συμπλέγματος Β, ενώ η λευκή ζάχαρη δεν περιέχει θρεπτικά συστατικά– μας δίνει μόνο κενές θερμίδες. Επειδή όμως η ποσότητα της καστανής ζάχαρης που καταναλώνουμε είναι συνήθως μικρή, μην περιμένετε ότι θα καλυφτεί μεγάλο ποσοστό αυτών των θρεπτικών συστατικών. Θα συμβούλευα όσους επιθυμούν να μειώσουν ή να ελέγξουν τις θερμίδες που προσλαμβάνουν, αλλά και τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη, να καταφεύγουν σε ολιγοθερμιδικές γλυκαντικές ύλες χωρίς ανησυχία, αφού οι Διεθνείς Οργανισμοί έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλείς για κατανάλωση εντός των τιμών Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης (ADI) από όλες τις ομάδες πληθυσμού.

Ιωάννα Κατσαρόλη: Δεν χρησιμοποιώ γλυκαντικές ύλες, γιατί γενικά δεν χρησιμοποιώ ζάχαρη. Θα προσθέσω μόνο λίγη μαύρη ζάχαρη στον καφέ μου και επειδή πλέον δεν πίνω καφέ κάθε μέρα, δεν υπάρχει λόγος να περιορίσω το θερμιδικό του περιεχόμενο. Ωστόσο, όταν θα καταναλώσω ροφήματα, αναψυκτικά ή γλυκά, θα επιλέξω εκείνα που περιέχουν στέβια.

Νικολέτα Ντορζή: Ναι, συνήθως όταν φτιάχνω γλυκά χρησιμοποιώ στέβια, που είναι φυσική και περιέχει ελάχιστες θερμίδες. Προσπαθώ επίσης να βάζω διάφορα αρωματικά, όπως μαστίχα, βανίλια, κανέλα για γλυκά με πλούσια γεύση και για να μην επηρεάζει τη γεύση του γλυκού η λίγη πικράδα που βγάζει η στέβια στο τέλος.

Κατερίνα Φαντούση: Δεν χρησιμοποιώ γλυκαντικές ύλες στον καφέ μου- προτιμώ να τον πίνω σκέτο αν είμαι σε διαδικασία ρύθμισης βάρους. Καταναλώνω όμως γλυκαντικές ουσίες σε ροφήματα – αναψυκτικά του εμπορίου όταν θέλω να πιω κάτι χωρίς να επιβαρυνθώ με θερμίδες.

της Νεκταρίας Καρακώστα: mednutrition.gr

Το πολύτιμο μέλι

Μέλι. Ένα υπέροχο ιξώδες γλυκαντικό, που παράγεται από τις μέλισσες για δική τους τροφή αρχικά. Με πολυποίκιλη γεύση και υφή, ανάλογη του τύπου των λουλουδιών από τα οποία έχει προέλθει . Η πιο ευρέως διαδεδομένη του μορφή παρασκευάζεται από τριφύλλι, φίλυρες και τα άνθη της ακακίας, το θυμάρι και την λεβάντα. Τα χρώματά του ποικίλλουν επίσης, λευκό, πορτοκαλί, κόκκινο και σε κάποιες περιπτώσεις, σχεδόν μαύρο, και αποτελούν τον βασικό παράγοντα κρίσης της ποιότητας του μελιού.

honey2

Με ιστορία που χάνεται στον χρόνο…
Από τον άνθρωπο, χρησιμοποιείται τα τελευταία 2.500 χρόνια, όχι μόνο ως τρόφιμο, αλλά και ως φάρμακο, λόγω των ιδιοτήτων του, οι οποίες θα αναφερθούν εκτενέστερα παρακάτω. Για  πολλούς αιώνες, σε πολλούς πολιτισμούς, θεωρείτο ιερό, λόγω των γλυκών του ιδιοτήτων και της σπανιότητάς του. Χρησιμοποιείτο ευρέως για ποικιλία φαρμακευτικών και καλλυντικών  σκοπών, και επειδή επιπλέον, ήταν ένα πολύ ακριβό αγαθό, για ένα μεγάλο διάστημα χρησιμοποιείτο μόνο από τους πλούσιους.

honey3

Μόνο ή με… παρέα
Εκείνο που αναμφίβολα κάνει το μέλι ένα τόσο δημοφιλές και αγαπημένο στο ευρύ κοινό προϊόν, είναι η ευκολία με την οποία μπορεί αυτό να καταναλωθεί με όλους τους πιθανούς τρόπους.  Τρώγεται μόνο του είτε ανακατεύεται με χυμό, ή με ζεστό νερό σαν ηδύποτο, ή ρόφημα. Συνοδεύει, επίσης, αρτοσκευάσματα σαν επάλειψη μαζί με φυτική μαργαρίνη τύπου soft ή μόνο του ενώ μπορεί να συνδυάζεται με άλλα βότανα και φρούτα σε διάφορες συνταγές μαγειρικής ή ζαχαροπλαστικής.

honey4

Αντί ζάχαρης
Αποτελεί μια εξαιρετική γλυκαντική ουσία, η οποία μπορεί σε πολλές περιπτώσεις τροφίμων και ποτών, να αντικαταστήσει την ζάχαρη, καθώς εμπεριέχει στο 69% της σύνθεσής του, γλυκόζη και φρουκτόζη. Ως γνωστόν, ο ποσοτικά ιδανικός ανεφοδιασμός του ήπατος με γλυκόζη, είναι πολύ σημαντικός για τον καλύτερο δυνατό μεταβολισμό της γλυκόζης κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το μέλι, αποτελεί ιδανικό καύσιμο για το συκώτι, γιατί η αναλογία του σε γλυκόζη και φρουκτόζη ακουμπάει το ιδανικό πηλίκο 1 προς 1. Η φρουκτόζη, επιπλέον, βοηθάει στη μετατροπή και ενσωμάτωση της γλυκόζης, στην αποθηκεύσιμη μορφή της στο ήπαρ και τα μυϊκά κύτταρα, το γλυκογόνο. Επιπρόσθετα, η επαρκής αποθήκευση γλυκογόνου στο ήπαρ,  καθίσταται απαραίτητη για τροφοδότηση του εγκεφάλου με καύσιμο κατά την διάρκεια του ύπνου και της παρατεταμένης άσκησης.

Μέλι διά πάσαν νόσον;
Κλινικές μελέτες καταδεικνύουν ότι η κατανάλωση μελιού, μπορεί να βελτιστοποιήσει σημαντικά τον έλεγχο του σακχάρου και την ευαισθησία στην ινσουλίνη, σε σχέση με άλλες  γλυκαντικές ουσίες. Επιπλέον, έχει αναφερθεί μια αποδεδειγμένα ευεργετικότερη επίδραση του μελιού, στους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1. Το μέλι επιβραδύνει επίσης την οξείδωση της κακής LDL-c χοληστερίνης, η οποία είναι η πρωταρχική υπαίτιος της εμφάνισης αθηροσκλήρυνσης.

honey5

Όπλο στη στοματική υγεία
Παρουσιάζει έντονη αντιμικροβιακή δράση ενάντια στην πλειοψηφία των γνωστών βακτηρίων της οδοντικής πλάκας. Και οδηγεί σε δραστική μείωση παραγωγής οξέων, σκοτώνοντας ή  αδρανοποιώντας βακτήρια που θεωρούνται απολύτως υπεύθυνα για εμφάνιση τερηδόνας. Αναστέλλει επίσης την ανάπτυξη λοιπών στοματικών βακτηρίων.

Παχαίνει το μέλι;
Είναι σημαντικότατη πηγή ενέργειας και υδατανθράκων στον οργανισμό, καθώς παρέχει 64 θερμίδες ανά κουταλιά της σούπας. Αναφέρεται χαρακτηριστικά, πως η γλυκόζη που περιέχεται  στο μέλι , είναι μια από τις πιο εύκολα απορροφήσιμες από τον οργανισμό. Όπως διαπιστώθηκε από έρευνες του τμήματος Exercise & Athlete Nutrition, του Memphis University, το μέλι είναι  μια από τις πιο αποτελεσματικές μορφές υδατάνθρακα, για την απαραίτητη “φόρτιση” του ασκουμένου, πριν από την προπόνηση, όχι μόνο επειδή είναι εύπεπτο και απελευθερώνεται με  σταθερό ρυθμό στο μυϊκό σύστημα, αλλά κι επειδή αυξάνει την αντοχή των μυών και εξουδετερώνει το αίσθημα της κόπωσης. Η κατανάλωσή του με ζεστό νερό πριν την προπόνηση, οδηγεί σε  αφομοίωση του σωματικού λίπους και διαφορετική αποθήκευσή του στο σώμα. Άρα, κατ’ επέκταση, σε μείωση του σωματικού βάρους.

honey6

Βιταμίνες και μέταλλα
Αποτελεί πλούσια πηγή βιταμινών και ανόργανων συστατικών. Περιέχει βιταμίνη C, ποικιλία από τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Α, D, και Ε. Σημαντικά ιχνοστοιχεία, όπως σίδηρο,  φώσφορο, θείο, μαγγάνιο, μαγνήσιο, νάτριο, ασβέστιο, ιώδιο, χλώριο και ψευδάργυρο. Συνιστά εξαιρετικό τονωτικό του εντερικού σωλήνα, λόγω της χολίνης που περιέχει, με συνακόλουθο, να χρησιμοποιείται συχνά πυκνά, στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Έχει έντονη αντιοξειδωτική ικανότητα, λόγω των αμινοξέων που περιέχει: λυσίνη, τρυπτοφάνη, κυστεΐνη, ιστιδίνη,  τυροσίνη, είναι μόνο μερικά από αυτά.

honey7

Η θεραπευτική του δράση
Έχει έντονη χρήση, βάσει τελευταίων κλινικών ερευνών και στη θεραπεία και επούλωση πληγών. Με τεκμηριωμένα λοιπόν στοιχεία, φαίνονται ότι το μέλι: Καταπραΰνει τοπικά τον πόνο. Λόγω της οσμωτικότητάς του, ξηραίνει τα βακτήρια και τα αναχαιτίζει, λόγω του υδρογονικού υπεροξειδίου που παράγει.

  1. Ενεργοποιεί πιο άμεσα την ανοσολογική απάντηση του οργανισμού, από την παροχή γλυκόζης στα λευκά αιμοσφαίρια.
  2. Μειώνει τη φλεγμονή και διεγείρει την ανάπτυξη νέων κυττάρων, ενώ βοηθά στην αποβολή των νεκρών ιστών.
  3. Συνιστά
    ισχυρή πηγή αντιοξειδωτικών. Βελτιώνει την ανοσία του σώματος,
    καταπολεμώντας τις ελεύθερες ρίζες και επιβραδύνοντας τη γήρανση.
  4. Καλλωπισμός και περιποίηση δέρματος.

honey8

Φαρμακευτική χρήση
Penn State College of Medicine – Απαλύνει τις φωνητικές χορδές. Ανακουφίζει τον λαιμό από τον βήχα και συντελεί σε καταπολέμηση κάποιων ιώσεων. Lund University, Sweden – H  κατανάλωση μελιού βοηθάει στην πέψη και στην αύξηση της ενέργειας και είναι η αποτελεσματικότερη αγωγή, σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο φαρμακευτικό αντιβιοτικό προς τη θεραπεία  του έλκους στομάχου, της γάγγραινας και των λοιμώξεων χειρουργικών τομών. Christie Hospital, Dipsbury, Manchester – Σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν το μέλι για την ταχύτερη αποκατάσταση ασθενών με καρκίνο, μετά από επεμβάσεις αφαίρεσης καρκινώματος.

Του Γιώργου Χαραλαμπίδη, Διαιτολόγου-Διατροφολόγου (mednutrition.gr)

Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ ενέκρινε το πρώτο γενετικά τροποποιημένο μήλο που δεν μαυρίζει.

Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ έδωσε το πράσινο φως για την γενετική τροποποίηση των μήλων ώστε να καθυστερεί το μαύρισμα. Η κίνηση αυτή ανοίγει το δρόμο για τους καλλιεργητές των ΗΠΑ να παράγουν και να πωλούν αυτού του είδους τα μήλα στο εμπόριο…

arctic-granny-regular-granny

Η απόφαση όμως αυτή εξόργισε πολλούς παραγωγούς μήλων που υποστηρίζουν ότι οι γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες πρέπει να επισημαίνονται ως τέτοιες. Πολλοί καλλιεργητές φοβούνται ότι οι καταναλωτές θα σταματήσουν να τρώνε μήλα απ’ τη στιγμή που δεν θα μπορούν να τα διακρίνουν.

Τα γενετικά τροποποιημένα μήλα που δεν μαυρίζουν αναπτύχθηκαν από την Καναδική Okanagan Specialty Fruits. Περιέχουν γονίδια από άλλα μήλα που παράγουν μικρές ποσότητες πολυφαινολοξειδάσης, το ένζυμο που προκαλεί το χαρακτηριστικό μαύρισμα στο μήλο. Τα γονίδια αυτά “απενεργοποιήθηκαν” με μια διαδικασία που ονομάζεται γονιδιακή σίγηση, ή παρεμβολή RNA, έτσι ώστε η παραγωγή της πολυφαινολοξειδάσης να είναι πολύ χαμηλή.

Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα γενετικά τροποποιημένα μήλα είναι απίθανο να αποτελέσουν κίνδυνο για άλλα φυτά στις ΗΠΑ ή στο περιβάλλον. Όμως καταναλωτικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις εγείρουν ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των καταναλωτών, κάτι που δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων. Οι καλλιεργητές μπορούν να φυτεύουν και να πωλούν τα μήλα χωρίς την έγκριση του FDA.

«Το μόνο που έχουμε κάνει είναι να περιορίσουμε ένα ένζυμο. Δεν έχουμε προσθέσει τίποτα και η διατροφική αξία των μήλων αυτών είναι η ισοδύναμη με των συμβατικών» δήλωσε ο Neal Carter, πρόεδρος και ιδρυτής της Okanagan. Το πως θα συμπεριφερθούν οι καταναλωτές, αν θα τα προτιμήσουν ή όχι, αλλά και τις επιπτώσεις θα τις δούμε στο μέλλον.

Chemical & Engineering News

Νέες συστάσεις για την πρόσληψη σακχάρων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέδωσε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές αναφορικά με την ημερήσια πρόσληψη σακχάρων από παιδιά και ενήλικες με σκοπό να αποτελέσουν πολύτιμο «εργαλείο» για τις κυβερνητικές αρχές που θέλουν να αξιολογήσουν την πρόσληψη σακχάρων στους πληθυσμούς τους και να διαμορφώσουν κατάλληλες και αποτελεσματικές διατροφικές συστάσεις.

sakxara

Ποιες είναι οι νέες συστάσεις για την πρόσληψη σακχάρων;
Βάσει των νέων συστάσεων που εξέδωσε ο ΠΟΥ, τα σάκχαρα που λαμβάνουν καθημερινά τόσο παιδιά όσο και ενήλικες, πρέπει να μην υπερβαίνουν το 10% της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων, σύσταση η οποία είναι κοινή με προηγούμενη σύσταση του ΠΟΥ για τα σάκχαρα (που είχε ανακοινωθεί το 2002) και προκύπτει από μέσης ποιότητας στοιχεία ερευνών παρατήρησης που διεξήχθησαν για τη σχέση κατανάλωσης σακχάρων με το σωματικό βάρος και την τερηδόνα.

Επιπλέον, ο ΠΟΥ προτείνει περαιτέρω μείωση της πρόσληψης σακχάρων στο 5% των ημερήσιων θερμίδων «υπό προϋποθέσεις» σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού, που σημαίνει ότι υπάρχει κάποια αβεβαιότητα για την ισορροπία οφέλους-ζημίας από την εφαρμογή της τελευταίας σύστασης καθώς στηρίζεται σε χαμηλής ποιότητας δεδομένα που προέρχονται από λίγες σε αριθμό οικολογικές μελέτες σχετικά με τη σχέση της κατανάλωσής τους και της στοματικής υγείας.

Οι νέες συστάσεις θα είναι χρήσιμες για χώρες στις οποίες έχει παρατηρηθεί υπερβολική πρόσληψη σακχάρων, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία (16-17% των ημερήσιων θερμίδων για τους ενήλικες) και η Πορτογαλία (25% των ημερήσιων θερμίδων στα παιδιά).

Σε ποια σάκχαρα αναφέρεται ο ΠΟΥ;
Ο ΠΟΥ αναφέρεται στα «ελεύθερα» σάκχαρα τα οποία περιλαμβάνουν μονοσακχαρίτες (π.χ. γλυκόζη, φρουκτόζη) και δισακχαρίτες (π.χ. σακχαρόζη) που είτε προστίθενται σε τρόφιμα και ροφήματα από τη βιομηχανία τροφίμων, τους παραγωγούς, τους μάγειρες και τους καταναλωτές είτε περιέχονται φυσικά σε τρόφιμα όπως σε φυσικούς χυμούς φρούτων, φυσικά συμπυκνώματα αυτών, στο μέλι και στα σιρόπια, όπως η μελάσα. Τα σάκχαρα που περιέχονται φυσικά σε φρούτα, λαχανικά και το γάλα δεν περιλαμβάνονται στα ελεύθερα σάκχαρα που αναφέρει ο ΠΟΥ.

Τελικά πόση ζάχαρη μπορούμε να καταναλώνουμε;
Αν και οι παραπάνω συστάσεις δεν αποτελούν εξατομικευμένες οδηγίες για την πρόσληψη σακχάρων, καθώς η ακριβής ποσότητα που μπορεί να καταναλώσει κανείς καθημερινά εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες όπως το φύλο, το βάρος, η ηλικία και η σωματική δραστηριότητα, δίνοντας ένα παράδειγμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι για μία μέση δίαιτα 2000 θερμίδων, το 10% που καταλαμβάνουν τα σάκχαρα στην ημερήσια πρόσληψη μεταφράζεται σε 200 θερμίδες, οι οποίες με τη σειρά τους μεταφράζονται σε 50 γραμμάρια σακχάρων, όπως είναι η επιτραπέζια ζάχαρη (που αποδίδει 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, όπως κι όλοι οι υδατάνθρακες). Το νούμερο αυτό από μόνο του δεν μας λέει πολλά, αλλά με την κατάλληλη διατροφική εκπαίδευση και ενημέρωση θα μπορούμε να γνωρίζουμε ποια τρόφιμα και ροφήματα περιέχουν ελεύθερα σάκχαρα (π.χ. μέλι, σπιτικά γλυκίσματα, σνακ εμπορίου, φυσικοί χυμοί, σπιτικά ροφήματα, έτοιμα ροφήματα με ζάχαρη, είδη ζαχαροπλαστείου, κ.λπ.,) αλλά και τις ενδεχόμενες «γλυκές» εναλλακτικές που έχουμε ώστε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τη γλυκύτητα που ενστικτωδώς αποζητούμε. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι τα ολιγοθερμιδικά γλυκαντικά που αποτελούν ασφαλή συστατικά που προσδίδουν γλυκύτητα χωρίς θερμίδες και που δεν συνδέονται με την τερηδόνα.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλοι οι καταναλωτές μπορούμε να εντάξουμε ασφαλώς τα σάκχαρα στη διατροφή μας και πάντοτε στα πλαίσια μίας ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού και δραστήριου τρόπου ζωής, χωρίς να χρειάζεται να στερηθούμε τη γλυκιά γεύση, εφόσον την απολαμβάνουμε με μέτρο.

Ωστόσο, όπως αναφέραμε και στην αρχή, οι συστάσεις αυτές αποσκοπούν κυρίως στο να χρησιμοποιηθούν κατάλληλα από τους επιστήμονες και τις κυβερνήσεις ώστε να διατυπωθούν πρακτικές διατροφικές οδηγίες σε τοπικό επίπεδο για κάθε χώρα.

Τι λέει ο ΠΟΥ για τη σημασία διατήρησης του ενεργειακού ισοζυγίου:
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ελέγχοντας την ποσότητα σακχάρων που προσλαμβάνουμε, μπορούμε να επιτύχουμε τη διατήρηση ενεργειακού ισοζυγίου που αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους. Εξάλλου, ούτε η ζάχαρη ούτε τα λιπαρά ή άλλα συστατικά οδηγούν απευθείας σε αύξηση βάρους, εφόσον δεν υπερκαταναλώνονται και δεν γίνεται κατάχρησή τους. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως καθημερινά καταναλώνουμε ποικιλία τροφίμων και ροφημάτων που πέρα από ζάχαρη περιέχουν και άλλα συστατικά που πρέπει επίσης να προσμετρούμε στο σύνολο των θερμίδων που προσλαμβάνουμε. Μπορούμε λοιπόν να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε σάκχαρα, όπως η ζάχαρη και το μέλι, χωρίς να διαταράσσουμε το βάρος μας ή να επηρεάζουμε την υγεία μας, αλλά πάντοτε με μέτρο, ανάλογα με τις ανάγκες μας σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά και τον τρόπο ζωής μας, φροντίζοντας πάντοτε να διατηρούμε μία ισορροπημένη διατροφή και έναν δραστήριο τρόπο ζωής.

της Μαρίας Ζερβού Διαιτολόγου – Διατροφολόγου, πηγή: mednutrition.gr

Η διατροφική αξία του πρωινού σας

Όλοι λίγο πολύ αναγνωρίζουμε τη διατροφική αξία του πρωινού στην καθημερινότητά μας, τουλάχιστον θεωρητικά. Στην πράξη ωστόσο, λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων φαίνεται να έχει φτάσει σε σημείο να μην καταναλώνει πρωινό γεύμα. Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε, το 50% των Ελλήνων παραλείπει το πρωινό γεύμα, είτε γιατί υποτιμούν την αξία του, είτε για να «εξοικονομήσουν» θερμίδες. Πόσοι από εσάς έχετε καταφέρει να εντάξετε το πρωινό γεύμα σταθερά στο πρόγραμμά σας;

breakfast

Η σημασία του πρωινού
Έχετε σκεφτεί ποτέ την αγγλική μετάφραση του πρωινού «breakfast»; Προέρχεται συνθέτοντας τις λέξεις «break» + «fast», που σημαίνουν τη διακοπή της νηστείας του οργανισμού. Το σώμα μας, κατά τη διάρκεια του ύπνου, συνεχίζει να «δουλεύει», αλλά «νηστεύει». Επομένως, με τη χρήση του πρωινού γεύματος ο οργανισμός μας επαναπροσλαμβάνει την κατάλληλη ενέργεια για να ξεκινήσει την ημέρα του και να μπορέσει να ανταποκριθεί στις δυσκολίες της.

Έρευνες έχουν δείξει ότι το πρωινό γεύμα μας βοηθάει να μην επαναφέρουμε το χαμένο μας βάρος με την πάροδο του χρόνου, μετά από δίαιτα, ενώ η σημαντική αυτή διατροφική συνήθεια μειώνει τις πιθανότητες να οδηγηθούμε σε παχυσαρκία. Επιπλέον, καταναλώνοντας τακτικά πρωινό όπως και τα υπόλοιπα βασικά γεύματα είναι πιο πιθανό να καταναλώσουμε τελικά λιγότερες θερμίδες συνολικά μέσα στη μέρα, σε σύγκριση με το αν τρώγαμε 2 συνολικά βασικά γεύματα.

Θυμηθείτε το εαυτό σας όταν φάγατε ένα πλήρες και ωραίο πρωινό; Πεινάσατε σύντομα; Νομίζω πως όχι! Όταν το πρωινό μας γεύμα είναι πλήρες και γευστικό, ο οργανισμός μας χορταίνει καλύτερα, με αποτέλεσμα να μην οδηγούμαστε στην υπερβολική κατανάλωση θερμίδων και ποσοτήτων στο επόμενο γεύμα.

Το πρωινό κάνει καλό και στην καρδιά! Πιο συγκεκριμένα, έχει βρεθεί σε μελέτη, ότι οι άνδρες που δεν καταναλώνουν πρωινό έχουν 27% μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και στεφανιαίας νόσου σε σύγκριση με τα άτομα που καταναλώνουν συστηματικά πρωινό. Τα άτομα, επίσης, που δεν καταναλώνουν πρωινό γεύμα νιώθουν περισσότερο το αίσθημα της πείνας μέσα στη μέρα τους και καταναλώνουν περισσότερη ποσότητα φαγητού στο βραδινό τους γεύμα.

Από τι αποτελείται ένα πλήρες και θρεπτικό πρωινό;
Το πρωινό μας γεύμα πρέπει να αποτελεί το 25-30% των ημερήσιων θερμίδων που καταναλώνουμε ημερησίως. Είναι σημαντικό η ενέργεια αυτή να προέρχεται από όλες τις ομάδες των θρεπτικών συστατικών, όπως υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λιπαρά αλλά και να είναι πλούσιο από βιταμίνες και ιχνοστοιχεία που δεν έχουν θερμίδες αλλά είναι απαραίτητες για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού.

Tip: Βάλτε φαντασία στο πρωινό σας και θα χορτάσετε περισσότερο!

Μερικές ενδεικτικές επιλογές θρεπτικού πρωινού είναι:

  • Δημητριακά πρωινού ολική άλεσης με πρωτεΐνη μαζί με γάλα ή γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά και λίγα αποξηραμένα ή φρέσκα φρούτα. Τα δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης προσδίδουν στον οργανισμό μας σημαντική ποσότητα φυτικών ινών, μαγνησίου, σιδήρου και βιταμινών του συμπλέγματος Β που μαζί με την πρωτεΐνη, μας χορταίνουν καλύτερα. Με το γάλα και το γιαούρτι παραλαμβάνουμε την κατάλληλη ποσότητα ασβεστίου για δυνατά οστά, ενώ τα φρούτα μας εφοδιάζουν με σημαντικές ποσότητες επιπλέον βιταμινών και αντιοξειδωτικών.
  • Ψωμί ολικής άλεσης με μέλι και ταχίνι. Ένας δυνατός συνδυασμός φυτικών ινών, βιταμινών και «καλών» λιπαρών για τον οργανισμό μας. Ένα φρέσκο φρούτο θα μπορούσε και εδώ να προσθέσει μερικές «φρέσκιες» βιταμίνες και φυτοθρεπτικά συστατικά στο γεύμα σας.
  • Τοστ με τυρί χαμηλό σε λιπαρά και φρούτο εποχής. Ένα εύκολο και γευστικό γεύμα για μικρούς και μεγάλους για να μην έχουν την δικαιολογία ότι καθυστερούν το πρωί! Δοκιμάστε να προσθέσετε στο τόστ κάποιο λαχανικό της αρεσκείας σας (ντομάτα, μαρούλι, αγγούρι), έχει σημασία να απολαμβάνετε το γεύμα σας.
  • Φρυγανιές ολικής άλεσης με φυτική μαργαρίνη και μέλι ή μαρμελάδα φρούτων. Ένας συνδυασμός ενέργειας και θρεπτικών συστατικών από τον οποίο παραλαμβάνουμε φυτικές ίνες για κορεσμό, «καλά» λιπαρά για την καλή νοητική λειτουργία και υδατάνθρακες για ενέργεια.

Πρωινό στο σπίτι
Οι διαιτολόγοι συχνά επιμένουμε «να απολαμβάνεις το κάθε σου γεύμα». Το πρωινό δεν εξαιρείται από αυτό. Είναι σημαντικό να μπορούμε να απολαύσουμε το κάθε μας γεύμα με ηρεμία. Προτιμείστε, λοιπόν να ξυπνήσετε 15 λεπτά πιο νωρίς, να ετοιμάσετε το πρωινό σας γεύμα και να το απολαύσετε με ηρεμία. Ακόμα περισσότερο, αν έχετε παιδί προτείνετε να φτιάχνετε μαζί το πρωινό του, στα αγαπημένα του μαγειρικά σκεύη, δείχνοντάς του την αξία και τη σημασία αυτού του γεύματος. Κι αν πάλι δεν προλαβαίνετε; Η σωστή διαχείριση και ο προγραμματισμός είναι η λύση. Φτιάξτε, για παράδειγμα ένα τοστ από το βράδυ και πάρτε το μαζί σας ή μια μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης μαζί με ένα ποτήρι γάλα χαμηλό σε λιπαρά. Η δική σας σπιτική σπανακόπιτα θα μπορούσε, επίσης να είναι μια εύκολη λύση πρωινού.

koulouri-thessalonikis-prwino

Πρωινό «στο χέρι»
Είναι φυσικό κάποια μέρα να μην προλάβετε να καταναλώσετε το πρωινό σας στο σπίτι. Επιλέξτε τότε μια από τις υγιεινές επιλογές που μπορεί να έχει ο συνοικιακός σας φούρνος, όπως για παράδειγμα ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης με λίγο τυρί χαμηλό σε λιπαρά ή κάποια μπάρα δημητριακών ολικής άλεσης μαζί με κάποιο φυσικό χυμό φρούτων εποχής.

Είναι σημαντικό να προσέξετε τις μικρές παγίδες εδεσμάτων που κυκλοφορούν στους φούρνους. Μυρωδάτα κρουασάν, γευστικές τυρόπιτες, πίτσες και άλλα πολλά, που δεν ξέρετε όμως το τρόπο παρασκευής τους. Σίγουρα δεν θα περιέχουν το μετρημένο παρθένο ελαιόλαδο που θα βάζατε οι ίδιοι! Προτιμείστε σε τέτοιες περιπτώσεις να τα φτιάξετε μόνοι σας από το σπίτι και να κεράσετε και τους συναδέλφους στη δουλειά!

Συμφωνείτε λοιπόν ότι το πρωινό είναι το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας; Αν καταφέρετε να εντάξετε το πρωινό στην καθημερινότητά σας, θα δείτε πολύ σύντομα τα οφέλη αυτού στον οργανισμό σας. Ακόμα, περισσότερα είναι τα οφέλη στους μικρούς μας φίλους, καθώς μελέτες έχουν δείξει ότι η υιοθέτηση της κατανάλωσης ενός θρεπτικού πρωινού έχει θετικά αποτελέσματα στην επίδοσή τους στο σχολείο.

πηγή: mednutrition.gr
των Πάρη Παπαχρήστου και Ελένης Τσαχάκη, διαιτολόγων – διατροφολόγων.

Βιβλιογραφία:
Rampersaud GC, Pereira MA, Girard BL, Adams J, Metzl JD. Breakfast habits, nutritional status, body weight, and academic performance in children and adolescents. J Am Diet Assoc. 2005 May;105(5):743-60; quiz 761-2.
Harvard School of Public Health. A healthy breakfast essential to losing weight (https://www.hsph.harvard.edu/news/hsph-in-the-news/a-healthy-breakfast-essential-to-losing-weight/)
Harvard School of Public Health. Skipping breakfast may increase coronary heart disease risk (https://www.hsph.harvard.edu/news/features/skipping-breakfast-may-increase-coronary-heart-disease-risk/)
Harvard School of Public Health. Food and Diet: Beyond Willpower: Diet Quality and Quantity Matter (https://www.hsph.harvard.edu/obesity-prevention-source/obesity-causes/diet-and-weight/)
Katie Adolphus, Clare L. Lawton, and Louise Dye. The effects of breakfast on behavior and academic performance in children and adolescents. Front Hum Neurosci. 2013; 7: 425. Published online 2013 Aug 8. Prepublished online 2013 Jun 25

Μέλι, το πολύτιμο!

Ο Χάρης Δημοσθενόπουλος, Κλινικός Διαιτολόγος & Βιολόγος, βρέθηκε στο studio της ΕΡΤ για να μιλήσει για το μέλι και τη διατροφική αξία του. Αναφέρθηκε στη χρήση του μελιού τόσο ως τρόφιμο όσο και ως θεραπευτικό που ξεκινά ήδη από την αρχαιότητα αφού το μέλι είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων για τις διαιτητικές, βιολογικές και φαρμακευτικές του ιδιότητες.

honey

Έκανε εκτενή αναφορά στη θερμιδική, αντιβακτηριδιακή αλλά και στην αντιοξειδωτική του δράση που το κατατάσσει σε μια από τις σημαντικότερες γλυκαντικές ουσίες που φαίνεται να έχουν θετική επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό. Σε ερώτηση σχετικά με τη διατροφική του αξία και τις θετικές επιπτώσεις του στην υγεία, επισήμανε ότι πέρα από μία σημαντική πηγή ενέργειας, λόγω των σακχάρων που περιέχει το τρόφιμο είναι ένα τρόφιμο που χρησιμοποιείται και για την αντιμετώπιση πολλών ασθενειών λόγω του ότι έχει αντιμικροβιακή και πρεβιοτική δράση, λόγω του ότι σχετίζεται με χρόνια νοσήματα όπως τα καρδιαγγειακά και ο διαβήτης, ότι βοηθάει στη δυσκοιλιότητα, έχει αντιφλεγμονώδη δράση, βοηθάει στις κολίτιδες.

Επίσης αναφέρθηκε στην επουλωτική του δράση αφού ως επίθεμα βοηθάει σε πληγές και σε εγκαύματα ενώ παίζει ρόλο στη μείωση του πόνου, στη μείωση μεγέθους ουλών, μειώνει τη διάρκεια διάρροιας σε ασθενείς με βακτηριακή γαστρεντερίτιδα και προσφέρει προστασία από ελεύθερες ρίζες λόγω παρουσίας φαινολικών οξέων. Τέλος σε ερώτηση σχετικά με την κατανάλωση του μελιού από άτομα με διαβήτη ανέφερε ότι η φρουκτόζη του μελιού απορροφάται στο αίμα με ενεργητική απορρόφηση, ενώ αντίθετα η απορρόφηση της κοινής ζάχαρης μετά την πέψη της γίνεται μέσω ώσμωσης. Έτσι η γλυκόζη της ζάχαρης εισέρχεται με μεγαλύτερη ταχύτητα και οδηγεί σε υψηλή συγκέντρωση της στο αίμα, προκαλώντας έτσι την άμεση παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας.

Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε το απόσπασμα από την εκπομπή των δημοσιογράφων Ελένης Χρονά και Ανδρέα Ροδίτη.

πηγή: mednutrition.gr