Καταρρέει η μελισσοκομία στην Υεμένη λόγω του πολέμου

Το βραβευμένο μέλι της Υεμένης αποτελούσε για χρόνια ένα απ’ τα σημαντικότερα εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας, όμως ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος είχε πολύ αρνητικές επιπτώσεις. Η Υεμένη είναι από τις φτωχότερες αραβικές χώρες με ποσοστό ανεργίας 40% και ταχύτατη αύξηση του πληθυσμού.

Η οικονομία εξαρτάται κυρίως από τα μικρά αποθέματα πετρελαίου που όμως έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Στην παραλιακή ζώνη Τιχάμα καλλιεργείται σησάμι, βαμβάκι, καπνός, φοινικόδεντρα και ρύζι. Στις δυτικές πλαγιές της οροσειράς και μέχρι ύψους 2.000 μ., καλλιεργείται καφές, στις οάσεις δε των κοιλάδων και την εσωτερική χώρα, σιτηρά, οπωροφόρα, συκιές και αμπέλια. Από διάφορα δε αυτοφυή φυτά εξάγεται το αραβικό κόμμι, βάλσαμο και λιβάνι.

Το σπουδαιότερο από τα προϊόντα της Υεμένης είναι ο καφές, που παράγεται σε πολύ καλή ποιότητα και καλλιεργείται στην παραλιακή περιοχή της Μόκας, μέχρι τις ψηλές οροσειρές. Από το λιμάνι της Μόκας γίνεται και η εξαγωγή του περίφημου καφέ και των άλλων προϊόντων της χώρας. Η Υεμένη παράγει και λουλάκι (ινδικόν). Στην Ερυθρά θάλασσα αλιεύονται και μαργαριτάρια.

Ας μείνουμε όμως στο μέλι. Το πιο γνωστό (και κατά πολλούς το καλύτερο) μέλι της Υεμένης είναι το Sidr. Ένα παχύρρευστο και σκουρόχρωμο μέλι που παράγεται από το αρχαίο ακανθώδες δέντρο με τη λατινική ονομασία Ziziphus spina-christi (Sidr tree) που στα ελληνικά είναι γνωστό με το εκπληκτικό Ακανθώδης τζιτζιφιά του Χριστού. Λένε ότι τα τζίτζιφα, οι καρποί του δέντρου, ήταν το πρώτο φρούτο που έφαγε ο προφήτης Αδάμ όταν κατέβηκε στη Γη. Το ξύλο του δέντρου χρησιμοποιήθηκε από τον Σολομώντα αλλά και από αρκετούς Φαραώ για να χτίσουν παλάτια και ναούς.

Το μέλι μαζεύεται δύο φορές τον χρόνο στα απομακρυσμένα βουνά Hadramaut, στα νοτιοδυτικά και κεντρικά υψίπεδα όπου το κλίμα είναι πολύ πιο ευχάριστο. Στα ανατολικά βρίσκεται τμήμα της τεράστιας ερήμου “Ρουμπ αλ Χάλι” που κατοικείται από Βεδουίνους νομάδες και το περιβάλλον εκεί δεν είναι φιλόξενο για τις μέλισσες.

Ο πρόεδρος Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί παραιτήθηκε έπειτα από την κατάληψη της πρωτεύουσας από τους Σιίτες αντάρτες Χούτι τον Ιανουάριο του 2015. Έκτοτε, στη χώρα μαίνεται εμφύλιος πόλεμος… Μια «θυγατρική» της Αλ Κάιντα περιπλανιέται στην περιοχή τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ο πόλεμος άφησε πίσω του 10.000 νεκρούς ενώ εκτόπισε περίπου 3 εκατομμύρια ανθρώπους, σπρώχνοντας την Υεμένη στο χείλος της πείνας και της καταστροφής. Και σα να μην έφταναν αυτά, ένα ξέσπασμα χολέρας σκότωσε άλλους 2.000 ανθρώπους.

Η μελισσοκομία της χώρας όπως ήταν φυσικό, παρουσίασε μείωση της τάξης του 70% στην παραγωγή. Αρκετοί μελισσοκόμοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν, ενώ και όσοι έμειναν αποκόπηκαν απ’ τις μέχρι τότε επικερδείς εξαγωγές. Τα έξοδα αποστολής έχουν αυξηθεί από τότε που άρχισε ο πόλεμος και μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι καταφέρνει να περάσει από τις χερσαίες διαβάσεις στη Σαουδική Αραβία.

Το μέλι πουλιόνταν στο εξωτερικό σε πολλαπλάσια τιμή απ’ ότι εντός της χώρας, οπότε ο αποκλεισμός των εξαγωγών έπληξε πολύ τους παραγωγούς. Ή τιμή του μελιού Sidr μπορεί να φτάσει τα 120 δολάρια για 500 γραμμάρια (ένα απ’ τα ακριβότερα του κόσμου) ενώ στο εσωτερικό της Υεμένης το ίδιο βάζο πωλείται για $10. “Υποφέρουμε πολύ” λέει ο Fares al-Houry ο οποίος διαχειρίζεται ένα κατάστημα με μέλια στη Σαναά, πρωτεύουσα της Υεμένης.

Σ’ αυτήν τη φωτογραφία, που τραβήχτηκε στις 22 Αυγούστου 2017, ένας μελισσοκόμος της Υεμένης επιθεωρεί τα μελίσσια του, σε ένα αγρόκτημα που βρίσκεται στα περίχωρα της Σαναά. Οι μέλισσές του παράγουν έναν υγρό χρυσό, που όμως ο πόλεμος δεν τον αφήνει να γευτεί.

του Hani Mohammed (Associated Press)
επιμέλεια: Στράτος Σαραντουλάκης
έχουν προστεθεί στοιχεία από: yemensidrhoney.com, Wikipedia

Advertisements

Ανακαλύπτοντας το Αιθιοπικό μέλι

Το μέλι κατέχει ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της Αιθιοπικής κουλτούρας και διατροφής. Η Αιθιοπία είναι η κορυφαία χώρα παραγωγής μελιού στην Αφρική καθώς παράγει το 1/4 της συνολικής παραγωγής της ηπείρου. Παρ’ όλα αυτά οι ποσότητες που παράγει δεν επαρκούν για να καλύψουν τη ζήτηση.

Χρησιμοποιείται συχνά για την παρασκευή του ποτού Tej, ενός είδους κρασιού με μέλι, αρωματισμένο με λυκίσκο. Καμία τελετή ή οικογενειακό τραπέζι, δεν πραγματοποιείται χωρίς την παρουσία του TejΣε ορισμένες περιοχές, χρησιμοποιείται επίσης ως φάρμακο για τη θεραπεία πολλών παθήσεων λόγω των αντιβιοτικών ιδιοτήτων του.

Η γεύση και η υφή του Αιθιοπικού μελιού ποικίλλουν από περιοχή σε περιοχή λόγω της εξαιρετικά ποικίλης χλωρίδας και πανίδας της χώρας. Κάθε περιοχή παράγει ένα μοναδικό είδος μελιού. Για παράδειγμα, στο Τιγκράι, στα βόρεια της Αιθιοπίας, το μέλι έχει ένα χαρακτηριστικό λευκό χρώμα και κοκκώδη υφή. Παράγεται από ένα είδος φασκόμηλου, το οποίο του δίνει αυτό το ασυνήθιστο χρώμα και θεωρείται ως το πιο εμπορικό. Στον κρατήρα Wenchi που βρίσκεται περίπου 120 χιλιόμετρα ανατολικά της Αντίς Αμπέμπα, παράγεται ένα κεχριμπαρένιο φίνο μέλι από μια ποικιλία ερείκης που φύεται στην ηφαιστειογενή αυτή περιοχή. Έχει μια πλούσια υφή και λεπτή γεύση που το κάνει να ξεχωρίζει απ’ τα υπόλοιπα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Αιθιοπική μελισσοκομία είναι οι ξεπερασμένες τεχνικές και η χρησιμοποίηση παλιών κυψελών, που ως αποτέλεσμα έχουν να μην παράγουν όσο θα μπορούσαν.

Μελισσοκόμος από τη Γαλλία εκπαίδευσε τις μέλισσες του να συλλέγουν μέλι από κάνναβη

Το μέλι και η κάνναβη είναι δύο από τις πιο γνωστές φυσικές επουλωτικές ουσίες γνωστές στον άνθρωπο. Ενώ το μέλι είναι διαθέσιμο σχεδόν σε όλο τον κόσμο, η κάνναβη εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενη και ως επί το πλείστον παράνομη.

Εμπνευσμένος από την προσωπική του διαδρομή με την ιατρική μαριχουάνα, ένας Γάλλος μελισσοκόμος συνδύασε αυτά τα δύο για να δημιουργήσει ένα νέο φαρμακευτικό προϊόν που ο ίδιος αποκαλεί «κανναβόμελο». Ο Nicholas, ο οποίος είναι επίσης καλλιτέχνης και κλειδαράς, λέει ότι εκπαίδευσε τις μέλισσες του στη συλλογή ρητίνης από τα φυτά κάνναβης του. Ο μελισσοκόμος εξηγεί ότι οι μέλισσες συγκεντρώνουν τη ρητίνη και την φέρνουν πίσω στην κυψέλη τους.

«Έχω εκπαιδεύσει τις μέλισσες να κάνουν πολλά πράγματα, όπως η συλλογή ζάχαρης από φρούτα, χωρίς να χρησιμοποιήσω λουλούδια», δήλωσε ο Nicholas. «Το να καταφέρω να κάνω τις μέλισσες να συλλέξουν αυτή τη ρητίνη, ήταν μια πρόκληση».

Οι μέλισσες του καθώς συλλέγουν από φυτό κάνναβης:

Παρά το γεγονός, ότι το «κανναβόμελο» δεν έχει ελεγχθεί στα εργαστήρια, ο Nicholas υποστηρίζει πως είναι δυνατό προϊόν και συγκεντρώνει τα οφέλη και των δύο, μελιού και κάνναβης. Ο Nicholas στράφηκε στην κάνναβη μετά από προβλήματα υπερκινητικότητας που αντιμετώπιζε από την παιδική του ηλικία. Σκόνταψε πάνω σε ιστοσελίδες που πρότειναν τη χρήση της μαριχουάνας για τον έλεγχο της κατάστασης και αποφάσισε να δοκιμάσει.

Στο Nicholas όμως έχει ασκηθεί και κριτική. Πολλοί αμφισβητούν τα θεραπευτικά οφέλη του μελιού, ενώ άλλοι ανησυχούν και για την καλή διαβίωση των μελισσών. «Οι μέλισσες που παράγουν το «κανναβόμελο» δεν επηρεάζονται από τα κανναβινοειδή, επειδή δεν έχουν ενδοκανναβινοειδές σύστημα» επιμένει. Του πήρε γύρω στα δύο χρόνια, να τελειοποιήσει το προϊόν και να αποδείξει πως οι μέθοδοι του δεν βλάπτουν τις μέλισσες. Τώρα, λέει ότι μπορεί να φτιάξει προϊόντα με σχεδόν οποιοδήποτε στέλεχος της κάνναβης, συμπεριλαμβανομένων και ποικιλιών φιλικών προς τα παιδιά.

Αν και υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος μέχρι τα οφέλη των προϊόντων του Nicholas να ελεγχθούν εργαστηριακά και να διατεθεί το μέλι του σε μεγάλη κλίμακα, το μέλλον διαγράφεται λαμπρό τόσο για τον ίδιο όσο και για τις πολυάσχολες μέλισσες του.

Ένας μελισσοκόμος από τη Ρουάντα

Ο Σιλβέστρ είναι αυτοδίδακτος μελισσοκόμος με πάνω από 75 παραδοσιακές κυψέλες, φτιαγμένες από τον κορμό του φυτού της μπανάνας. Κατασκευάζει νέες κυψέλες τις οποίες αλείφει με χυμό μπανάνας ώστε να προσελκύσουν νέα σμήνη.

sylvestre

Ο Σιλβέστρ γεννήθηκε στη Ρουάντα πριν από 73 χρόνια και εργάζεται με τις μέλισσες τα τελευταία 23. Εκτός από τη μελισσοκομία, ο ίδιος καλλιεργεί και παράγει μπανάνα αντιλλών, κασάβα, γλυκοπατάτες και φασόλια τα οποία εμπορεύεται μόνος του. Η ετήσια παραγωγή του σε μέλι κυμαίνεται στα 300 κιλά, ενώ η συγκομιδή γίνεται, κατά κύριο λόγο σε δύο περιόδους, μία τον Μάρτιο και μία τον Αύγουστο.

Πουλάει το μέλι τοπικά για 3000 Φράγκα της Ρουάντα, δηλαδή περίπου 3,5€ το κιλό. Η μελισσοκομία είναι η κύρια πηγή εισοδήματος της οικογένειάς του. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο ίδιος «Οι μέλισσες είναι σημαντικές επειδή δίνουν την δυνατότητα στην οικογένειά μου να ζήσει αξιοπρεπώς

Μια μελισσοκομική επιχείρηση που ξεκίνησε από το μηδέν και σήμερα κοστολογείται στα 3 εκ. ευρώ!

Ο Scott Davies, ένας πρώην παίκτης του ράγκμπι ξεκίνησε μια μελισσοκομική επιχείρηση με την επωνυμία Hilltop Honey, από το μηδέν και μέσα σε πέντε χρόνια έφτασε να γίνει μια απ’ τις μεγαλύτερες εταιρίες μελιού στην Μεγάλη Βρετανία με αξία που αγγίζει τα 3 εκατομμύρια ευρώ!

hilltop-honey-15

«Ήμουν 21 όταν χτύπησα την πλάτη μου και αναγκάστηκα να σταματήσω το ράγκμπι. Έπρεπε να βρω κάτι να κάνω στη ζωή μου. Κάποια μέρα περπατώντας σε μία φάρμα, ως μέρος της φυσιοθεραπείας μου, συνάντησα ένα μελίσσι και μαγεύτηκα. Πάντα ήθελα να στήσω την δική μου επιχείρηση και μου άρεσε η ιδέα του να εργάζομαι έξω στη φύση, έτσι σκέφτηκα ότι θα ήταν καλό να αγοράσω κάποια μελίσσια. Κατέθεσα στην τράπεζα ένα επιχειρηματικό σχέδιο 12 σελίδων για να πάρω δάνειο, αλλά ο διευθυντής της τράπεζας μου είπε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να πουλήσω όλο αυτό μέλι. Εγώ είπα θα προσπαθήσω! Ξεκίνησα στήνοντας μια μικρή επιχείρηση, ενώ παράλληλα άρχισα να παρακολουθώ μαθήματα μελισσοκομίας αλλά και μάρκετινγκ. Βοηθήθηκα από μία επιχορήγηση της Ουαλικής κυβέρνησης η οποία περιελάμβανε την ευκαιρία να εκθέσω τα προϊόντα μου για 1 ημέρα σε μια μεγάλη εμπορική έκθεση. Τα Holland & Barrett ήρθαν στο σταντ μου, συζητήσαμε και έναν χρόνο αργότερα έγινα προμηθευτής τους, τροφοδοτώντας τους με 18.000 βάζα. Στη συνέχεια ακολούθησαν τα Tesco, Sainsbury, Wholefoods και Co-0p με αποτέλεσμα σήμερα να έχω μια επιχείρηση η οποία κοστολογείται στα 2,8 εκατομμύρια ευρώ.»

Στα Coop το Hilltop Honey έχει υπογράψει μια σύμβαση για την προμήθεια 500 καταστημάτων σε όλη τη Βρετανία. Με τη βοήθεια της Ουαλικής κυβέρνησης ο Davies έφυγε από το μικρό χωριό Caersws για το Newtown, όπου φιλοδοξεί να αυξήσει το εργατικό δυναμικό της επιχείρησής του σε πάνω από 30 άτομα τα επόμενα τρία χρόνια. Πιστεύει ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια ανάπτυξης ακόμα.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο παράγει μόλις το 10% του μελιού που καταναλώνει. Ξεκίνησα με 45 κυψέλες, δικές μου και τώρα έχω περισσότερους από 30 προμηθευτές από την Αγγλία αλλά και την Ανατολική Ευρώπη. Η αποστολή μου είναι να παρέχω ποιοτικό μέλι, σε διάφορες ποικιλίες και γεύσεις, όπως είναι το Σκοτσέζικο μέλι ερείκης, το Αγγλικό μέλι από αγριολούλουδα και το βιολογικό μέλι της Ανατολικής Ευρώπης.»

Το μέλι του Davies κέρδισε το βραβείο Χρυσό Πιρούνι στα Great Taste Awards και το Επιχειρηματικό Βραβείο Micro στα Powys Business Awards το 2016. Ο Simon Dryell, διευθυντής στα καταστήματα τροφίμων της Co-op στην Ουαλία, είπε: «Το Hilltop Honey είναι μια ουαλική ιστορία επιτυχίας γεμάτη πάθος για εξαιρετική ποιότητα προϊόντων, αλλά και αποφασιστικότητα να ξεπεραστούν οι όποιες αντιξοότητες»

πηγή: businessnewswales

Το βιολογικό μέλι της Κούβας

Πολύ πριν από το εμπάργκο των ΗΠΑ και πριν από τους αδελφούς Κάστρο, η Κούβα ήταν ένας παράδεισος για τους μελισσοκόμους της Βόρειας Αμερικής, τους γκρίνγκο όπως τους αποκαλούσαν οι ντόπιοι, οι οποίοι είχαν υπό τον έλεγχο τους τα αγροκτήματα. Η Κούβα ήταν υπό ισπανική κυριαρχία για σχεδόν 400 χρόνια, μέχρι που οι ΗΠΑ έπειτα από τον Ισπανο-Αμερικανικό Πόλεμο, το 1898, πήραν ουσιαστικά το νησί ως τρόπαιο.

cuban-honey03

Τα επόμενα χρόνια, κατά την κηδεμονία των ΗΠΑ, πολλοί Αμερικανοί δημιούργησαν επιχειρήσεις εκεί. Τα περισσότερα χρήματα ήταν στο ρούμι, τα καζίνο, τα τουριστικά θέρετρα, αλλά και η μελισσοκομία δεν ήταν άσχημη επένδυση. Μελισσοκόμοι από τη Νέα Υόρκη και τις μεσοδυτικές πολιτείες δημιούργησαν μεγάλα αγροκτήματα. Ήταν μια εποχή μεγάλης άνθησης για τη μελισσοκομία του νησιού.

Σήμερα η μελισσοκομία της Κούβας παρουσιάζει και πάλι σπουδαία άνοδο. Η παραγωγή μελιού κυμαίνεται στους 7.000 τόνους τον χρόνο, το οποίο μεταφράζεται σε 23.000.000 $. Το μέλι είναι το τέταρτο πιο πολύτιμο εξαγώγιμο προϊόν της Κούβας, αφήνοντας πίσω την διάσημη ζάχαρη και τον καφέ. Υπάρχει κάτι όμως που δίνει στο μέλι της Κούβας το πλεονέκτημα στις αγορές. Και αυτό είναι ότι θεωρείται βιολογικό άμα τη εμφανίσει.

cuban-honey02

Με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης το 1989, οι ΗΠΑ αυστηροποίησαν το εμπάργκο, όμως αυτό, πέρα απ’ τα τεράστια προβλήματα που δημιούργησε είχε και κάποια θετικά. Η Κούβα ήταν ουσιαστικά αποκλεισμένη από τα χημικά φυτοφάρμακα. Η κυβέρνηση της Κούβας τότε έκανε μια τεράστια στροφή, θέλοντας και μη, περνώντας από την συμβατική παραγωγή μεγάλης κλίμακας και συστήματα μονοκαλλιέργειας σε μικρότερης κλίμακας φάρμες, οργανικά και ημι-οργανικά συστήματα βιολογικής γεωργίας.

Με τα δηλητήρια της Bayer και της Monsanto έξω και χωρίς γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, τα λιβάδια της Κούβας παρέμειναν παρθένα, όντας ένας παράδεισος για τις μέλισσες. Θεωρείται επίσης πιθανό, ότι λόγω του εμπάργκο σταμάτησαν και οι εισαγωγές μελισσών, με αποτέλεσμα να μην εισέλθει και η βαρρόα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα υγιέστερες μέλισσες. Όντας οικονομικά απομονωμένη, η χώρα έχει κάποια οικολογικά πλεονεκτήματα.

cuban-honey01

Μετά την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, την επίσκεψη του Πάπα και του Ομπάμα, είναι θέμα χρόνου να δούμε τους Αμερικανούς επιχειρηματίες να επιστρέφουν στο νησί. Τι θα συμβεί τότε; Όσον αφορά τη μελισσοκομία νέα τεχνολογία θα εισέλθει αλλά μαζί με αυτήν τα σύνορα θα ανοίξουν και για τα παράσιτα αλλά και για τα μοντέρνα φυτοφάρμακα. Σαφώς και κάτι τέτοιο θα αυξήσει τη θνησιμότητα των μελισσών, όμως έχει σημασία και κατά πόσο θα αλλάξει ο τρόπος που θα διατίθεται το μέλι.

Σήμερα οι μελισσοκόμοι της Κούβας πουλάνε την παραγωγή τους στο κράτος το οποίο πληρώνει ανάλογα με την τιμή της παγκόσμιας αγοράς και στη συνέχεια είναι υπεύθυνο για την εμπορία του προϊόντος στο εξωτερικό. Με τους Αμερικανούς επιχειρηματίες όμως να προσανατολίζονται προς ένα μοντέλο ελεύθερης αγοράς, τα έσοδα από το μέλι θα ρέουν προς τα έξω ενώ τα φυτοφάρμακα προς τα μέσα. Είναι μια κρίσιμη απόφαση που πρέπει να πάρουν οι Κουβανοί…