Απαγορέψτε το Glyphosate!

Η ΕΕ θέλει να επιτρέψει τη συνέχιση της κυκλοφορίας και της χρήσης της ύποπτης για καρκίνο χημικής ουσίας. Κάποιες χώρες αντιτίθενται. Τι ψηφίζει η Ελλάδα;

Οι καταναλωτές δεν πρέπει να έχουν μεγάλη ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων, λένε για μας επανειλημμένα, η βιομηχανία τροφίμων, οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί της εξουσίας. Γιατί “ποτέ δεν ήταν η τροφή μας τόσο ασφαλής όσο είναι σήμερα». Το κράτος μας προστατεύει από τα επιβλαβή χημικά.

Αλλά στην περίπτωση του πιο ευρέως χρησιμοποιούμενου φυτοφάρμακου glyphosate, αποδεικνύεται το αντίθετο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει να επιτραπεί η χημική αυτή ουσία για άλλα 15 χρόνια στην Ευρώπη. Τις μέρες αυτές, τα κράτη μέλη συζητούν πάνω στην πρόταση της Κομισιόν για να αποφασίσουν αν θα δώσουν πράσινο φως στη Μονσάντο και θα της κάνουν δώρο τη συνέχιση της κυκλοφορίας του προϊόντος της.

Η ΕΕ το προτείνει αυτό, παρόλο που ξέρει ότι υπάρχει τουλάχιστον επιστημονική αβεβαιότητα για το αν είναι ή όχι καρκινογόνο το glyphosate. Έτσι στρέφεται ενάντια στην αρχή της προφύλαξης που έχει η ίδια την νομοθετήσει όσον αφορά την αδειοδότηση για την κυκλοφορία των διατροφικών προϊόντων. Δεν μπορεί να κυκλοφορεί ένα προϊόν προτού αποδειχθεί ακίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία από τον αιτούντα την κυκλοφορία του. Και για το προϊόν της Μονσάντο υπάρχει η επιστημονική μελέτη του κέντρου ογκολογίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που το χαρακτηρίζει σαν «πιθανά καρκινογόνο» . Η μελέτη στηρίζεται κυρίως σε πειράματα σε ζώα, στα οποία το δραστικό συστατικό προκάλεσε όγκους.

Παρά το γεγονός αυτό όμως, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕFSA) έχει ταξινομήσει το ζιζανιοκτόνο ως ασφαλές με βάση τη γνωμοδότηση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Αξιολόγησης Κινδύνων. Αλλά το Ινστιτούτο αυτό κατέληξε σε αυτό το αποτέλεσμα γιατί ερμήνευσε – κάποιοι λένε αυθαίρετα – με διαφορετικό τρόπο τα αποτελέσματα της έρευνας του οργανισμού υγείας του ΟΗΕ. Πράγματι, περίπου 100 επιστήμονες από τα πανεπιστήμια και κρατικούς φορείς, για παράδειγμα, στη Γερμανία, τη Γαλλία ή στις Ηνωμένες Πολιτείες , κατηγόρησαν το γερμανικό Ινστιτούτο ότι η απόφασή του δεν ήταν αξιόπιστη. Μεταξύ αυτών ήταν και πολλοί επιφανείς ερευνητές. Αλλά ακόμη και ο Σουηδικός  Οργανισμός Χημικών Προϊόντων επέκρινε την φιλική για το glyphosate έκθεση του γερμανικού Ινστιτούτου και το κατατάσσει τουλάχιστον στην κατηγορία «ύποπτο για καρκινογόνο δράση».

Μετά από μια τόση μεγάλη επιστημονική έρευνα για την επικινδυνότητα του glyphosate και μετά από τόσο μεγάλη αμφιβολία ενός πολύ μεγάλου μέρους επιφανών επιστημόνων για την ασφάλειά του, η ΕΕ θα έπρεπε να δράσει σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και να το απαγορεύσει.

Ήρθε η ώρα για τη μεταρρύθμιση του συστήματος αδειοδότησης.

Το ότι η ΕΕ δεν το κάνει, οφείλεται στο γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές αρχές ελέγχου όπως η ΕFSA βρίσκονται πολύ κοντά με τη βιομηχανία-οι περισσότεροι ελεγκτές είναι συνήθως πρώην στελέχη της βιομηχανίας-αλλά και στη διαδικασία αξιολόγησης. Αυτή για την αδειοδότηση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων βασίζεται -σύμφωνα με τον κανονισμό της ΕΕ σε μελέτες του κατασκευαστή. Οι υπηρεσίες δεν μπορούν ακόμα και να δημοσιεύουν αυτές τις μελέτες των κατασκευαστών, έτσι ώστε να μπορούν να ελεγχθούν εύκολα και από ανεξάρτητους ερευνητές. Τα στοιχεία που λαμβάνουν υπόψη οι υπάλληλοι είναι σχεδόν ένα προς ένα αυτά που ισχυρίζεται η βιομηχανία. Αυτό θα ήταν αδιανόητο για τον Διεθνή Οργανισμό Ερευνών Καρκίνου.

Επιπλέον, οι ουσίες με τις οποίες τα δραστικά συστατικά αναμιγνύονται στα εμπορικά φυτοφάρμακα και τα μίγματα που προκύπτουν ελέγχονται ακόμα χειρότερα. Δεν υπάρχουν καθόλου προδιαγραφές για τα μείγματα, παρόλο που μελέτες δείχνουν ότι οι επιβλαβείς δράσεις των επιμέρους ουσιών στα φυτοφάρμακα είναι προσθετικές, και μερικές φορές μάλιστα ενισχύονται πολλαπλασιαστικά-εκθετικά. Οι κίνδυνοι λοιπόν από τα φυτοφάρμακα αξιολογούνται τόσο άσχημα, μάλλον τόσο φιλικά για τη βιομηχανία, από τις ευρωπαϊκές ή κρατικές υπηρεσίες, που θα ήταν αυτοκτονικό να στηριζόμαστε σαν  καταναλωτές στην «προστασία» τους. Είναι φανερό λοιπόν ότι πρέπει να αλλάξει και η ίδια η διαδικασία αδειοδότησης, ώστε να εφαρμόζεται σωστά η αρχή της προφύλαξης.

Τέτοιες αρχές που  εφαρμόζουν τόσο φιλικούς προς τη βιομηχανία νόμους, θα πρέπει οι καταναλωτές να μην εμπιστεύονται καθόλου. Αντ ‘αυτού, οι καταναλωτές πρέπει να αναλάβουν μέρος της ευθύνης για την ασφάλεια των ίδιων των συμβατικών τροφίμων του. Οι έλεγχοι κινδύνων από τα φυτοφάρμακα είναι τόσο ελλιπείς που το μόνο που μπορεί κανείς να συστήσει είναι να τρώτε τροφές από βιολογικές ή φυσικές καλλιέργειες. Επειδή έτσι παράγονται προϊόντα χωρίς συνθετικά χημικά φυτοφάρμακα, όπως το glyphosate. Καλύτερα ακόμα, όποιος έχει τη δυνατότητα-ακόμα και στην ταράτσα ή κάποιο οικόπεδο στις πόλεις ή σε κάποιο χωράφι στην επαρχία-να καλλιεργεί οπωσδήποτε μέρος τουλάχιστον της τροφής του, γιατί θα ξέρει τι τρώει.

Μια μικρή νίκη;

Πριν λίγο καιρό, θεωρήθηκε πολύ πιθανό ότι η ψηφοφορία των μελών κρατών για μια 15ετή παράταση της  έγκρισης του glyphosate, θα απέβαινε ευνοϊκή για τη Μονσάντο. Ωστόσο, μετά την κινητοποίηση των διάφορων καταναλωτικών-υγειονομικών-οικολογικών κ.λπ. οργανώσεων, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Ιταλία και η Σουηδία έχουν εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους. Αυτό προκάλεσε προφανώς αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες, γιατί για να περάσει η πρόταση χρειάζεται ειδική πλειοψηφία. “Αν δεν υπάρχει ειδική πλειοψηφία, τότε αμφιβάλλω ότι θα ψηφιστεί,” είπε ένας αξιωματούχος της ΕΕ στη βρετανική εφημερίδα The Guardian. Στην κρατική γερμανική τηλεόραση, την Τρίτη το πρωί ανακοινώθηκε ότι η γερμανική κυβέρνηση θα απέχει. Αυτό σημαίνει ότι η ψηφοφορία μάλλον θα αναβληθεί, προς το παρόν. Υπάρχει λοιπόν μια μικρή προς το παρόν νίκη του κινήματος για την απαγόρευση του glyphosate. Αυτό όμως χρειάζεται να δυναμώσει ακόμα περισσότερο τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχει την οριστική απαγόρευση αυτού του επικίνδυνου αλλά κερδοφόρου παρασκευάσματος της Μονσάντο. Το ελληνικό αντίστοιχο κίνημα ενάντια στα Μεταλλαγμένα, τις διατλαντικές συμφωνίες και το Ράουντ-απ, θα χρειασθεί να πιέσει από τη μεριά του την ελληνική κυβέρνηση να ψηφίσει κατά της παράτασης της άδειας κυκλοφορίας του στην Ευρώπη και στη χώρα.

πηγή: Τοπικοποίηση

Σχόλιο από Ορεινό Μέλι:
Στην φετινή συνέλευση της Ένωσης Επαγγελματιών Μελισσοκόμων Ευρώπης (EPBA), που έλαβε χώρα στην Πιατσέντζα της Ιταλίας, η Γερμανική αντιπροσωπία ενημέρωσε ότι ανιχνεύτηκε η ουσία γλυφοσάτης (glyphosate) από το γνωστό ζιζανιοκτόνο Ραουντάπ, αρχικά στη μπύρα και μετέπειτα στο μέλι σε ποσοστό 10% επί των δειγμάτων και πάνω απ’ τα επιτρεπτά όρια. Ενώ δήλωσαν ότι στο παρελθόν δεν συμπεριλαμβανόταν στις αναλύσεις που ζητούσαν οι τυποποιητές. Οι Γερμανοί μελισσοκόμοι συνεργάζονται με εργαστήρια προκειμένου να γίνει γνωστή η έκταση του προβλήματος.

Η Ανταρκτική αρχίζει σιγά σιγά να πρασινίζει λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη…

Σύμφωνα με μία νέα μελέτη τα βρύα στην Ανταρκτική παρουσιάζουν σταθερή αύξηση τα τελευταία 50 χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ανόδου της θερμοκρασίας.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Current Biology, δείχνει ότι αν συνεχίσουν έτσι τα πράγματα, η Ανταρκτική θα είναι πολύ πιο πράσινη στο μέλλον. Η συνεχιζόμενη υποχώρηση των πάγων θα καταστήσει την χερσόνησο της Ανταρκτικής πιο «φιλική» για τα βρυόφυτα, μιας και θερμαίνεται με ταχύτερο ρυθμό από την υπόλοιπη ήπειρο.

«Είναι ένα σαφές σημάδι ότι η βιολογική αντίδραση στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη είναι διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο» δήλωσε ο επικεφαλής Matt Amesbury, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Exeter στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Η χερσόνησος της Ανταρκτικής θεωρείται συχνά ως πολύ απομακρυσμένη και ίσως ακόμη και άθικτη, αλλά αυτό δείχνει σαφώς ότι οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος γίνονται αισθητές και εδώ». Ο Amesbury και οι συνεργάτες του εργάστηκαν πάνω σε δεδομένα 150 ετών και βρήκαν σημαντικές αλλαγές τα τελευταία 50 χρόνια, κατά τα οποία περιοχές της Ανταρκτικής καλύφθηκαν με βρύα.

Και όλο αυτό έρχεται ύστερα από μία άλλη έρευνα η οποία δημοσιεύτηκε επίσης μέσα στο έτος και η οποία δείχνει αύξηση των φυτών και στην Αρκτική. Οι επιστήμονες κάποτε πίστευαν ότι το φυτοπλαγκτόν δεν θα μπορούσε να ευδοκιμήσει κάτω από τον θαλάσσιο πάγο στον ψυχρό ωκεανό της Αρκτικής. Αλλά η μείωση των πάγων έφερε τα πάνω κάτω. Το λεπτότερο στρώμα πάγου επιτρέπει στην ηλιακή ακτινοβολία να περνά σε σημεία που προηγουμένως έμεναν σκοτεινά, γεγονός που επιτρέπει στο πλαγκτόν να αναπτυχθεί.

Τα τελευταία χρόνια, η Αρκτική έχει καταγράψει εκπληκτικά ρεκόρ θερμοκρασίας που ως αποτέλεσμα είχαν χαμηλά επίπεδα κάλυψης από πάγο. Στην Ανταρκτική, απ’ την άλλη, η παρατηρούμενη αλλαγή ήταν λιγότερο δραματική. Οι υψηλές θερμοκρασίες όμως συνεχίζουν να επηρεάζουν και τους δύο πόλους. Ο Απρίλιος που μας πέρασε ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ!

πηγή: scientificamerican

5 Πράγματα που κάνουμε καθημερινά και βλάπτουν τις μέλισσες

Δεν είναι μυστικό ότι οι μέλισσες υποφέρουν. Η διαταραχή κατάρρευσης αποικιών (CCD), μαστίζει τους μελισσοκόμους τα τελευταία 10 χρόνια. Ενώ η διαταραχή είναι σε μικρή πτώση, σχεδόν το ένα τέταρτο των κυψελών δεν θα βγάλει το χειμώνα του τρέχοντος έτους. Οι ερευνητές ακόμη δεν έχουν καταλήξει στο τι προκαλεί τη CCD, αλλά γενικά πιστεύεται πως είναι ένας συνδυασμός από θανατηφόρους παράγοντες όπως η αλόγιστη χρήση παρασιτοκτόνων στις καλλιέργειες, ακάρεα που ταλαιπωρούν τις μέλισσες, στρες και απώλεια φυσικού περιβάλλοντος. Αυτό θα πρέπει να μας ανησυχήσει όλους γιατί η επάρκεια τροφής θα μειωθεί δραστικά χωρίς τις μέλισσες να επικονιάζουν τις καλλιέργειες. Ποιες είναι όμως αυτές οι καθημερινές συνήθειες που συμβάλλουν στη μείωση των μελισσών;

Το μέλι που χρησιμοποιούμε δεν είναι ντόπιο
Το να επιλέξουμε το καλύτερο μέλι μοιάζει περίπλοκο. Υπάρχουν δεκάδες μάρκες, χρώματα, γεύσεις αλλά ο μόνος κανόνας που πρέπει πραγματικά να ακολουθήσουμε κατά την αγορά του μελιού είναι να το πάρουμε από ένα αξιόπιστο τοπικό μελισσοκομείο. Εξαιτίας της CCD, οι συγκυρίες είναι σκληρές για να είσαι μελισσοκόμος και τα μελισσοκομεία χρειάζονται τη στήριξη μας προκειμένου να αντικαθιστούν τις χαμένες αποικίες και να διατηρούν τα μελίσσια υγιή. Ακόμη, με την αγορά ντόπιου μελιού στηρίζουμε τους ντόπιους αγρότες που βασίζονται σε αυτές τις μέλισσες για να επικονιάσουν τις καλλιέργειες τους. Ναι, το μέλι από ένα τοπικό μελισσοκομείο μπορεί να είναι πιο ακριβό από κάποιας φίρμας που μπορούμε να βρούμε στο super market αλλά πληρώνουμε για ένα προϊόν ποιότητας και επιπλέον στηρίζουμε έναν ζωτικό κλάδο της περιοχής μας.

Δεν αγοράζουμε βιολογικά προϊόντα
Μέχρι τώρα, δεν είναι μυστικό ότι τα φυτοφάρμακα είναι ο χειρότερος εχθρός μιας μέλισσας. Οι μέλισσες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε μια συγκεκριμένη κατηγορία φυτοφαρμάκων που ονομάζεται νεονικοτινοειδή. Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (EPA) δήλωσε πρόσφατα ότι τα νεονικοτινοειδή είναι μια μακροπρόθεσμη απειλή για τις μέλισσες. Πιο πρόσφατα, ερευνητές στη Γερμανία, διαπίστωσαν επίσης ότι τα νεονικοτινοειδή είναι πιθανόν ένας βασικός παράγοντας για την εκτεταμένη θνησιμότητα των μελισσών. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα, διότι εξακολουθούμε να βασιζόμαστε στις μέλισσες για την επικονίαση των τροφίμων μας, όπως τα αμύγδαλα, τα ροδάκινα, τις κολοκύθες, για να αναφέρουμε μερικά, καθώς και ορισμένες καλλιέργειες ζωοτροφών για την κτηνοτροφία, όπως η μηδική. Όταν χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα, που είναι θανατηφόρα για τις μέλισσες, στις καλλιέργειες που καλούνται να γονιμοποιήσουν, απειλούμε την επάρκεια τροφής. Η αγορά βιολογικών τροφίμων είναι καλή και για τις μέλισσες και τους ανθρώπους, και στέλνει ένα μήνυμα προς τους παραγωγούς για το τι εκτιμούμε ως καταναλωτές.

Αγνοούμε την οικονομική επίπτωση του φαινομένου της μείωσης των μελισσών
Η διαταραχή κατάρρευσης αποικιών (CCD) επηρεάζει το πορτοφόλι μας με πολύ απτούς τρόπους. Όλοι μας βασίζουμε το δείπνο μας στις μέλισσες, καθώς χωρίς αυτές τα αποθέματα τροφίμων κινδυνεύουν και κάθε μπουκιά θα στοιχίζει περισσότερο. Σύμφωνα με την εκτίμηση του Λευκού Οίκου οι μέλισσες συμβάλλουν περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια στην οικονομία των ΗΠΑ ετησίως. Οι καλλιεργητές νοικιάζουν μελίσσια από μελισσοκόμους για να επικονιάσουν τις καλλιέργειες τους. Πριν την CCD πλήρωναν περίπου 50 δολάρια την κυψέλη, τώρα τους στοιχίζει 175 ή και παραπάνω. Η αύξηση αυτή της τιμής μετακυλίεται στην τιμή των τροφίμων και θα μπορούσε να είναι και χειρότερα. Το BBC News αναφέρει ότι χωρίς τις μέλισσες, ο μόνος τρόπος για να γονιμοποιηθούν αυτές οι βασικές καλλιέργειες θα ήταν να προσλάβουμε ανθρώπους να διαδώσουν τη γύρη των φυτών με ξεσκονιστήρια από φτερά, κάτι που ήδη συμβαίνει σε ορισμένες περιοχές της Κίνας. Οι εκτιμήσεις από το Πανεπιστήμιο του Reading στην Αγγλία δείχνουν πως αυτό θα μπορούσε να υπερδιπλασιάσει την τιμή των τροφίμων, ακόμη και αν αυτοί οι εργαζόμενοι πληρώνονταν με τον κατώτατο μισθό του Ηνωμένου Βασιλείου. Όταν βλέπει κανείς αυτή την πλευρά του προβλήματος, καταλαβαίνει πως συμφέρει να επενδύσουμε στην έρευνα για τους επικονιαστές.

Φυτεύουμε μόνο γκαζόν στην αυλή μας
Οι μέλισσες μπορούν να ταξιδέψουν μέχρι και 4 χιλιόμετρα όταν ψάχνουν για τροφή. Ακόμα και αν δεν έχουμε μια κυψέλη στην αυλή μας, μπορούμε να βοηθήσουμε τις πεινασμένες μέλισσες, δημιουργώντας ένα βιότοπο φιλικό προς τις μέλισσες (οι γηγενείς επικονιαστές θα επωφεληθούν, επίσης!). Συνιστάται λοιπόν η φύτευση πολλών εγχώριων ποικιλιών. Οι μέλισσες προτιμούν ποικιλίες με μονές κορυφές λουλουδιών, όπως οι κατιφέδες, επειδή έχουν ευκολότερη πρόσβαση στη γύρη. Αγαπούν επίσης το τριφύλλι, γι’ αυτό ας δοκιμάσουμε να ρίξουμε στην αυλή μας σπόρους τριφυλλιού· θα αναζωογονήσει και το γκαζόν μας.

Δεν παίρνουμε στα σοβαρά την κλιματική αλλαγή
Σύμφωνα με το Συμβούλιο Άμυνας Φυσικών Πόρων, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν αποσυντονισμό μεταξύ των μελισσών και των ανθοφοριών: Οι μέλισσες δεν θα μπορούν να επιβιώσουν αν βγουν από το χειμώνα πριν τα λουλούδια ξεκινήσουν να ανθίζουν. Η αλλαγή του κλίματος θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει μια αποσύνδεση μεταξύ των ποικιλιών λουλουδιών και μελισσών, που σημαίνει ότι σημαντικές πηγές τροφίμων δεν θα μπορούν πλέον να αναπτυχθούν σε περιοχές όπου ζουν οι μέλισσες. Μπορούμε να βοηθήσουμε πιέζοντας τους νομοθέτες μας να αναλάβουν δράση για την κλιματική αλλαγή και τη διατήρηση των επικονιαστών και παίρνοντας μέτρα για τη μείωση της προσωπικής μας επίδρασης στην κλιματική αλλαγή.

πηγή: rodalesorganiclife.com

Εως και 600 χρόνια «ζει» ένα πλαστικό στη θάλασσα

Σε όλους μας  έχει τύχει σε κάποια καλοκαιρινή βουτιά να βρούμε μπερδεμένη στα βράχια μια πετονιά. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι ότι η πετονιά θα βρίσκεται εκεί –ή γενικά στο οικοσύστημα– για ακόμα… 600 χρόνια, μέχρις ότου αποσυντεθεί. Αντίστοιχα, ένα μπουκάλι χρειάζεται 500 χρόνια για να διαλυθεί, ένας αναπτήρας 100, μια πλαστική σακούλα 55, ένα αποτσίγαρο έως 5 χρόνια.

Τα ενδιαφέροντα στοιχεία φέρνει στο φως η Greenpeace, στο πλαίσιο εκστρατείας για τον περιορισμό των πλαστικών που καταλήγουν στις θάλασσές μας. Η οργάνωση προχωρεί στη συγκέντρωση υπογραφών ώστε ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος να τηρήσει μια δυναμική στάση κατά την επικείμενη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία. Και παράλληλα ενημερώνει τους πολίτες για τις συνέπειες στο οικοσύστημα και στην υγεία μας από την απόρριψη πλαστικών στη θάλασσα.

«Τα πλαστικά αντικείμενα μιας χρήσης, αν και χρησιμοποιούνται για ελάχιστα λεπτά, παραμένουν στο περιβάλλον επί δεκαετίες, ακόμη και εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια. Ο τρόπος με τον οποίον αξιοποιούμε αυτόν τον πολύτιμο πόρο αποτελεί μια τεράστια πληγή τόσο για την οικονομία μας, όσο και για το φυσικό μας περιβάλλον. Απαιτείται μια ριζική αναθεώρηση των καταναλωτικών μας συνηθειών, αλλά και των πολιτικών αποφάσεων που χρειάζονται για τη δημιουργία μιας οικονομίας όπου η αξία των προϊόντων και των υλικών θα διατηρείται εντός της οικονομίας για όσο το δυνατόν περισσότερο», αναφέρει ο Άλκης Καφετζής, υπεύθυνος της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace.

Σύμφωνα με την οργάνωση, στη Μεσόγειο επιπλέουν 1.455 τόνοι πλαστικού, ενώ πλαστικά σκουπίδια έχουν εντοπιστεί σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του βυθού της, από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι τα μεγαλύτερα βάθη της και σε όλο το μήκος της ακτογραμμής της. Στην Ελλάδα από τους 180.000 έως 300.000 τόνους πλαστικής συσκευασίας που παράγονται ετησίως (το σύνολο της ετήσιας ζήτησης σε πλαστικό υπολογίζεται κοντά στους 500.000 τόνους), μόλις ένα μικρό ποσοστό από αυτήν την ποσότητα ανακυκλώνεται εξαιτίας της ανεπάρκειας του συστήματος διαχείρισης απορριμμάτων και της απουσίας ενός θεσμικού πλαισίου που αποθαρρύνει την παραγωγή και ζήτηση πλαστικού μίας χρήσης.

πηγή: Καθημερινή

Πώς οι αναδασώσεις καταστρέφουν τα δάση

Πηγαίνοντας από τις Μηλιές προς την Τσαγκαράδα στο Πήλιο και στο ύψος του χωριού Νεοχώρι ας κάνουμε μια στάση. Η φυσική βλάστηση είναι αειθαλείς σκληρόφυλλοι θάμνοι, όπως η κουμαριά, η αριά, το πουρνάρι, η δάφνη, η μυρτιά. Τα φυτά αυτά ξεπερνούν το ύψος των 2 μέτρων και ανάμεσά τους βρίσκουμε και έναν μεγάλο αριθμό άλλων ειδών, όπως ο πλάτανος, η κουτσουπιά, το σπάρτο, τα ρείκια.

Εκεί υπάρχουν και χαμηλοί θάμνοι, όπως η λαδανιά, η ρίγανη, η μέντα, η ασφάκα, καθώς και αναρίθμητα άλλα ετήσια φυτά. Από τον Απρίλιο και μετά, όταν τα φυτά αυτά ανθίζουν το ένα μετά το άλλο, πλήθος έντομα βόσκουν στα λουλούδια τους. Λογικό είναι εκεί να υπάρχουν και αρκετά μελίσσια. Όποιος δοκίμασε μέλι της περιοχής γνωρίζει καλά το άρωμά του, που προέρχεται από τα παραπάνω φυτά. Ακόμη υπάρχουν ζώα, όπως λαγοί, αλεπούδες, χελώνες, σαύρες, πουλιά, που στηρίζονται για τροφή, άμεσα ή έμμεσα, σε ό,τι τα φυτά παράγουν. Τα κούμαρα, για παράδειγμα, στηρίζουν για σοβαρό χρονικό διάστημα μεγάλους πληθυσμούς πουλιών και το ίδιο ισχύει και με τις συκιές και τις βατομουριές.

Το οικοσύστημα της περιοχής είναι τυπικά μεσογειακό και χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία στον αριθμό των φυτών και των ζώων. Κάτι που σημαίνει ιδιαίτερη σταθερότητα. Ας το εξηγήσουμε αυτό περισσότερο. Αν σε μια περιοχή κυριαρχεί μόνο ένα είδος φυτού, τότε φυσικά η σταθερότητα του οικοσυστήματος αυτού είναι μικρή για τον εξής λόγο: Αν έρθει μια αρρώστια στο είδος αυτό, τότε υπάρχει κίνδυνος σοβαρής, συνολικής, καταστροφής. Αν όμως συγκυριαρχούν δέκα είδη, τότε, μια και δεν υπάρχει ασθένεια που να προσβάλλει συγχρόνως διαφορετικά είδη, ο κίνδυνος συνολικής καταστροφής είναι ανύπαρκτος και επομένως υπάρχει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Πρώτα ήρθε η «αναδάσωση»…

Η όλη περιοχή είναι ένα οικοσύστημα, δηλαδή μια οικολογική μονάδα, που το συνιστούν το σύνολο των φυτών, των ζώων και των μικροοργανισμών. Η αφαίρεση έστω και ενός οργανισμού προκαλεί διαταραχή στην όλη λειτουργία, που φαίνεται αργά ή γρήγορα, επειδή όλοι οι ρόλοι πρέπει να παίζονται, έτσι που να συμπληρώνεται η όλη ισορροπία, που δυστυχώς ακόμη μας είναι άγνωστη.

Δυστυχώς οι παραπάνω αρχές δεν τηρήθηκαν από εκείνους που ήταν υπεύθυνοι για να τις εφαρμόζουν. Έτσι με πρωτοβουλία του δασαρχείου αποφάσισαν να «αναδασώσουν» ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής. Φυσικά θα νόμιζε κάποιος αφελής ότι η ενέργεια αυτή θα στηριζόταν σε επιτόπια μελέτη της περιοχής και σε φύτεμα, τουλάχιστον, ειδών δένδρων που προϋπήρχαν σε αυτήν. Ούτε όμως αυτό έγινε. Πήραν ένα είδος πεύκου που δεν προϋπήρχε αλλά υπήρχε σε κάποιο φυτώριο και, αφού προηγουμένως «καθάρισαν» την περιοχή, δημιούργησαν έναν τεράστιο πευκώνα. Μάλιστα αναφέρουν την ενέργειά τους αυτή ως μέτρο προστασίας του περιβάλλοντος. Ας δούμε όμως τι ακριβώς έγινε.

Με το ξεπάτωμα της αυτοφυούς βλάστησης εξαφανίστηκαν φυσικά και όλοι οι ζωικοί οργανισμοί που στηρίζονταν πάνω σε αυτή. Εδώ πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι άλλοι οργανισμοί τρώνε κούμαρα και άλλοι τρώνε σπόρους ή κάμπιες πεύκου. Δηλαδή ένα φυσικό δάσος πεύκου χαρακτηρίζεται από άλλες λειτουργικές σχέσεις όταν συγκριθεί με έναν ψηλό μεσογειακό θαμνώνα, επειδή έχουμε να κάνουμε με διαφορετικό τύπο οικοσυστημάτων. Η διαταραχή που έγινε είναι ακόμη σοβαρότερη, αν λάβουμε υπόψη μας ότι εδώ δεν πρόκειται για δάσος αλλά για μονοκαλλιέργεια πεύκου. Στη φύση, όπως αναφέραμε παραπάνω, προϋπόθεση σταθερότητας είναι η ποικιλία, ενώ στα ανθρώπινα κατασκευάσματα η ποικιλία μειώνεται, μια και συνήθως έχουμε να κάνουμε με εκτεταμένη καλλιέργεια ενός μόνο είδους· του οποίου η παραγωγικότητα αυξάνεται μεν, αλλά αυτή διατηρείται μόνο με ανθρώπινη παρέμβαση.

…και ύστερα οι φωτιές

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα για να γίνει περισσότερο αντιληπτό. Κάθε χρόνο στους σιταγρούς της Θεσσαλίας παράγονται περίπου 600 κιλά σπόροι σταριού το στρέμμα. Αν δεν θερίσουμε και αφήσουμε το χωράφι όπως είναι, τον επόμενο χρόνο θα δούμε ότι, παρ’ όλη την επάρκεια σπόρων, κανένας δεν φυτρώνει. Η υψηλή παραγωγή που γίνεται ουσιαστικά οφείλεται σε ανθρώπινη παρέμβαση με όργωμα, σπορά, λίπανση, ζιζανιοκτόνα. Όταν αυτά λείψουν, συνήθως δεν μπορεί να κρατηθεί από μόνη της μια μονοκαλλιέργεια, γιατί είναι ένα σύστημα ιδιαίτερα εύθραυστο. Ουσιαστικά όμως με τη δημιουργία του πευκώνα αυτό έγινε.

Οι βελόνες του πευκώνα σχημάτισαν μετά από λίγο καιρό στο έδαφος μια πυκνή στιβάδα που εξαφάνισε όλα τα άλλα φυτά και ανέμενε τη φωτιά σαν το καλύτερο προσάναμμα. Οι λαγοί, οι χελώνες, οι σαύρες, τα πουλιά εξαφανίστηκαν. Όσοι αμφιβάλλουν, ας κάνουν μια βόλτα σε έναν πευκώνα ­ και υπάρχουν πολλοί στην Ελλάδα ­ που δημιουργήθηκε με αυτό τον τρόπο. Δεν θα ακούν πουλιά να κελαηδούν, μια και ουσιαστικά είναι ένας δενδρώνας-νεκροταφείο. Αυτό όμως είναι προστασία του περιβάλλοντος ή καταστροφή; Εξάλλου οι πευκώνες αυτοί έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής επειδή σε αυτούς δεν γίνεται αναγέννηση. Δεν βγαίνουν νεαρά πευκάκια.

Όλα τα παραπάνω, που φαίνονται απλά και στηρίζονται σε βασικές οικολογικές γνώσεις, δυστυχώς όχι μόνο δεν λαμβάνονται υπόψη, αλλά στο όνομα της προστασίας οι καταστροφές που γίνονται σήμερα είναι αναρίθμητες. Η δημιουργία δενδρώνων-νεκροταφείων δεν είναι προστασία του περιβάλλοντος. Είναι καταστροφή!

Υπάρχει και η διάβρωση

Η μονοκαλλιέργεια δασικών δένδρων είναι ουσιαστικά μια μονοκαλλιέργεια όπως αυτή της ροδακινιάς. Για να διατηρηθεί θέλει, επειδή είναι εύθραυστη, εντομοκτόνα και άλλες ανθρώπινες παρεμβάσεις. Πρόκειται για κάτι άλλο που είναι μεν κατανοητό, αλλά δεν είναι, σώνει και καλά, προστασία.

Οι πανεθνικές εκστρατείες δενδροφύτευσης με ό,τι δένδρο βρούμε πρόχειρο, που το φυτεύουμε όπου μας καπνίσει και συγχρόνως περιμένουμε να γίνει δάσος, θυμίζουν παράλογη κωμωδία. Όταν βλέπω στην τηλεόραση να προβάλλονται τέτοιες δραστηριότητες και τους τοπικούς άρχοντες να ποζάρουν πανευτυχείς αναλύοντας τα μακρόπνοα σχέδιά τους, ειλικρινά απελπίζομαι. Για να γίνει ένα παιδί χρειάζεται μια γυναίκα σε ηλικία αναπαραγωγής, ένας μη στείρος άνδρας και, εφόσον όλα πάνε καλά, εννέα μήνες κυοφορίας. Εμείς πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε ένα παιδί σε έναν μήνα, με εννέα γριές και χωρίς άνδρα. Παράδειγμα, οι πρόποδες του Υμηττού. Οι πρόσκοποι πάνε και φυτεύουν πεύκα και τους ακολουθούν τα ΚΑΠΗ που αναδασώνουν με ευκαλύπτους, το ΠΑΚΟΕ με ό,τι βρει πρόχειρο, οι ορειβάτες με κυπαρίσσια και τα Λυκόπουλα με ό,τι περίσσεψε από τους παραπάνω. Οπότε η αναδάσωση-κουρελού είναι γεγονός ως την επόμενη πυρκαϊά.

Πολλοί, όταν αναφέρομαι στην καταστροφή του περιβάλλοντος που συχνά προκαλούν οι αναδασώσεις, με θεωρούν είτε παραδοξολόγο είτε απλώς ακατάρτιστο. Ένα από τα κυριότερα επιχειρήματά τους είναι ότι αγνοώ την προστασία των εδαφών από τη διάβρωση. Η απάντησή μου, μονότονη στο σημείο αυτό, είναι: Από ό,τι γνωρίζω, τα εδάφη τα συγκρατούν οι ρίζες των φυτών και όχι το υπέργειο μέρος τους. Όσοι κάνουν βόλτα τις Κυριακές, ας κοιτάξουν έναν σχίνο και κάτω από ένα κυπαρίσσι. Θα διαπιστώσουν ότι ο «χαμηλός» σχίνος όχι μόνο συγκρατεί ωραιότατα το έδαφος, αλλά δημιουργεί και καινούργιο. Κάτι βέβαια που δεν γίνεται με το «ψηλό» κυπαρίσσι. Το ίδιο και άλλοι θάμνοι, όπως η μυρτιά, η δάφνη, το πουρνάρι, η χαρουπιά. Ποτέ όμως δεν άρχισε προσπάθεια αποκατάστασης βλάβης με τέτοια είδη φυτών. Δεν γνωρίζουμε ακόμη το πώς φυτρώνει ο σχίνος. Το ελάττωμά του βέβαια είναι ότι είναι θάμνος. Πώς να προσεχθεί από δενδρολάγνους; Βεβαίως δεν έχω αντίρρηση για τη χρησιμοποίηση κυπαρισσιών εκεί που ταιριάζουν. Για παράδειγμα, η χρησιμοποίησή τους στους εθνικούς μας δρόμους ταιριάζει απόλυτα, μια και είναι χαρακτηριστικά δένδρα νεκροταφείων!

Ευτυχώς υπήρξε ο Πικιώνης

Συχνά η κριτική που δέχομαι από τους καλόπιστους για τα κείμενά μου είναι η απουσία προτάσεων. Πρέπει στο σημείο αυτό να παρατηρήσω ότι απαραίτητη προϋπόθεση σωστής διαχείρισης είναι η κατανόηση του προβλήματος. Συνταγές μαγειρικής δεν υπάρχουν στην οικολογία. Παρ’ όλα αυτά, προτού τελειώσω θέλω να τονίσω μερικά σημεία για αποφυγή και άλλων παρεξηγήσεων. Δεν αμφιβάλλω ότι σε πολλές περιοχές της χώρας μας έχει προξενηθεί σοβαρότατη βλάβη και υποβάθμιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις η καταστροφή που έγινε έφτασε στο σημείο δημιουργίας ερήμων.

Μόνο στη Θεσσαλία οι υποβαθμισμένες εκτάσεις φτάνουν τις 100.000 στρέμματα. Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλές άλλες περιοχές.

Πιστεύω όμως ότι το φύτεμα δένδρων στην τύχη είναι ανόητο γεγονός, το οποίο εκτός από το ότι κοστίζει πολύ, συγχρόνως προκαλεί και ανυπολόγιστες βλάβες και καταστροφές. Η πρότασή μου στηρίζεται στην επανεξέταση της τακτικής αυτής. Θα έβλεπα εφικτή την αποκατάσταση με χρησιμοποίηση ποικιλίας ειδών, κυρίως θάμνων, σε πρώτη τουλάχιστον φάση. Τέτοιου είδους προσπάθεια έγινε τη δεκαετία του ’50 από τον μεγάλο αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη γύρω από την Ακρόπολη. Όσοι μένουν στην Αθήνα ας κάνουν μια βόλτα από το Ηρώδειο προς τα πάνω χρησιμοποιώντας το μονοπάτι.

Θα διαπιστώσουν την ύπαρξη ενός γοητευτικού συνδυασμού διαφόρων ελληνικών φυτών, όπως η χαρουπιά, η αγριελιά, η δενδρώδης μηδική, η δάφνη. Η ευαισθησία και η «επάρκεια» του Πικιώνη δημιούργησαν ένα πραγματικά ελληνικό περιβάλλον. Αυτό είναι πράγματι αποκατάσταση!

Συχνά διαβάζω ότι η Ελλάδα ήταν γεμάτη από δάση. Μάλιστα βλέπω ρέκτες φυσιολάτρες και επιστήμονες να αναφέρουν: «Στην Επανάσταση του 1821 τα δάση ήταν το 50%, ενώ σήμερα μόλις το 20%. Τα καταστρέψαμε τελείως!». Πραγματικά είχα προβληματιστεί σοβαρά με αυτό το γεγονός και έχοντας υπόψη αρκετές πηγές της κλασικής Ελλάδας απορούσα για το πώς ήταν δυνατόν τα δάση να καλύπτουν πριν από 150 χρόνια την Ελλάδα. Ήταν κάτι μάλλον απίστευτο. Έτσι άρχισα να προσπαθώ να βρω ποιος ήταν εκείνος που έκανε την τότε στατιστική.

Όταν σήμερα η Δασική Υπηρεσία, με τόσο σύγχρονα μέσα στη διάθεσή της, ανεβοκατεβάζει το ποσοστό της δασοκάλυψης στη χώρα ­ πότε 17%, πότε 22% ­, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι ο Κολοκοτρώνης ή κάποιος άλλος σύγχρονός του είχε κάνει τέτοια στατιστική. Ήταν ακόμη μεγαλύτερη η έκπληξή μου όταν διαπίστωσα ότι υπήρχε μια στατιστική του 1842 την οποία είχε κάνει ένας Βαυαρός πρόξενος, ο Strong, που ανέφερε ότι τα δάση κάλυπταν το 17%, ποσοστό τελείως λογικό.

Τελικά νομίζω ότι βρήκα το πώς το 17% έγινε 50%. Υπήρχαν στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου δύο διακεκριμένοι δασολόγοι: ο Κόκκινος και ο Κοντός. Ο δεύτερος από αυτούς, που θεωρείται πατέρας της ελληνικής δασολογίας, γνώριζε τα στοιχεία που είχε αναφέρει ο Strong, δηλαδή το 17%. Πρέπει να αναγνωριστεί όμως ότι υπήρχαν στη στατιστική του Strong αρκετά λάθη στην εμβαδομέτρηση της τότε ελεύθερης Ελλάδας. Έτσι το 17% μπορεί να έφτανε το 22%-23%. Ο Κοντός όμως θεώρησε, όπως και οι σημερινοί συνάδελφοί του, όχι το πραγματικό δάσος αλλά το «δυνάμει δάσος», δηλαδή ουσιαστικά ό,τι δεν καλλιεργείται. Έτσι έφτασε το ποσοστό του 50% και το δημοσίευσε 100 χρόνια μετά τον Strong, το οποίο τελείως αδιαμαρτύρητα το δεχθήκαμε σαν γεγονός. Βεβαίως πολλοί θα ισχυρισθούν ότι υπάρχουν στοιχεία από παλαιούς περιηγητές που αναφέρουν μεγάλα δάση σε περιοχές που σήμερα τις καλύπτουν υποβαθμισμένοι θαμνώνες. Χωρίς να αντιδικώ με αυτούς, η άποψη ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι δασωμένη μού φαίνεται σαν γεγονός απαράδεκτο ως γελοίο. Οι λόγοι είναι αρκετοί και γι’ αυτό θα αρκεστώ στους κυριότερους.

Κατ’ αρχάς ο μύθος της δασωμένης Ελλάδας έχει τις αρχές του στην αποικιακή μας νοοτροπία. Το αναπτυσσόμενο ελληνικό κράτος του περασμένου αιώνα κοίταζε προς τη Μεσευρώπη για μεθόδους οργάνωσης και διοίκησης. Εκεί σε ό,τι αφορά τη γεωργία υπήρχαν δύο κλάδοι: ο γεωπονικός για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και ο δασολογικός για τις μη καλλιεργούμενες, που στις περιοχές του εύκρατου κλίματος ήταν φυσικά δάση. Έτσι έγινε κι εδώ. Οι πρώτοι επιστήμονες δασολόγοι που σπούδασαν εκεί, όταν γύρισαν στην Ελλάδα απόρησαν. «Γιατί εδώ δεν έχουμε πολλά δάση;». Η απάντηση ήταν εύκολη, μιας και υπήρχε ανθρώπινη παρέμβαση χιλιετιών. Τα υποβάθμισε με τις δραστηριότητές του ο άνθρωπος. Έτσι «βαφτίστηκαν» όλες οι μη καλλιεργούμενες εκτάσεις με ονόματα όπως «μερικώς δασοσκεπείς», «δασικές εκτάσεις» και πάει λέγοντας. Δεν υπάρχει θαμνώνας στην Ελλάδα που να μην έχει χαρακτηριστεί υποβαθμισμένο δάσος.

Εδώ είναι Μεσόγειος!

Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Είμαστε σε μια περιοχή μεσογειακού κλίματος, με εξαίρεση περιοχές της ορεινής Ελλάδας όπου το κλίμα είναι εύκρατο και φυσικά υπάρχουν δάση. Τέτοιο κλίμα υπάρχει και στην Καλιφόρνια, στην Κεντρική Χιλή, στη Νότια Αφρική και στη Νότια και Νοτιοδυτική Αυστραλία. Εκεί αντίστοιχη ανθρώπινη παρέμβαση δεν υπήρξε. Παρ’ όλα αυτά και εκεί κυριαρχούν ψηλοί αειθαλείς σκληρόφυλλοι θάμνοι στις υγρότερες περιοχές (όπως το πουρνάρι, η κουμαριά, η μυρτιά, η αγριελιά, ο σχίνος, η χαρουπιά σε εμάς), ενώ στις ξηρότερες χαμηλοί θάμνοι που έχουν διάφορο τύπο φύλλων την υγρή περίοδο από ό,τι την ξηρή (όπως η ασφάκα, η λαδανιά, το θυμάρι, το θρούμπι, η γαλατσίδα σε εμάς). Στην Καλιφόρνια τον πρώτο τύπο βλάστησης τον λένε τσάπαραλ. Άλλωστε, επειδή οι ταινίες γουέστερν γυρίστηκαν στο Χόλιγουντ, πιθανώς οι αναγνώστες θα θυμούνται αυτό τον τύπο βλάστησης, που σίγουρα δεν είναι δάσος. Ακόμη και το όνομα ­ τσάπαραλ ­ προέρχεται από την ισπανική λέξη «τσαπράλο», που δεν σημαίνει τίποτε άλλο από πουρνάρι. Ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία η σύγκριση της δομής και της λειτουργίας των μεσογειακού τύπου οικοσυστημάτων της υδρογείου αποτέλεσε καίριο σημείο έρευνας με έκδοση βιβλίων, διοργάνωση συνεδρίων, ανταλλαγές επιστημόνων κτλ. Ακόμη και η φωτιά, που στην Ελλάδα είναι ξορκισμένη, φαίνεται να είναι ένας παράγοντας ενσωματωμένος στα οικοσυστήματα αυτά.

Οι απόηχοι αυτής της συσσώρευσης πληροφόρησης για την καταγωγή, τη δομή και τη λειτουργία αυτών των οικοσυστημάτων, σε παγκόσμιο επίπεδο, δυστυχώς ακόμη δεν έφτασαν στη χώρα μας. Έτσι είμαστε ακόμη στη φάση όπου χωρίς καμία αιτιολόγηση («πίστευε και μη ερεύνα») κάθε στοιχείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απόδειξη καταστροφής του δάσους μεγεθύνεται, ενώ εκείνα που λένε το αντίθετο θεωρούνται αιρετικά.

πηγή: Το Βήμα. Ο κ. Νίκος Μάργαρης είναι καθηγητής Οικοσυστημάτων στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Η ανθοφορία των αγριολούλουδων της Καλιφόρνια είναι τόσο έντονη που φαίνεται από το Διάστημα!

Φέτος είναι μια φανταστική χρονιά για τους λάτρεις των αγριολούλουδων στις ΗΠΑ. Η ανθοφορία τους είναι τόσο έντονη που φαίνεται από το Διάστημα!

Έπειτα από πέντε χρόνια ξηρασίας σε μια από τις πιο θερμές περιοχές των ΗΠΑ, τη Νότια Καλιφόρνια, ο φετινός χειμώνας είχε βροχοπτώσεις πάνω από τον μέσο όρο, με αποτέλεσμα εκατοντάδες είδη αγριολούλουδων να ανθίσουν κατά τον Μάρτη.

Στην έρημο της Καλιφόρνια αυτό συμβαίνει μια φορά κάθε δέκα χρόνια.

Τα αγριολούλουδα της Καλιφόρνια.

Χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης, μπορούμε να δούμε μεγάλα «χαλιά» από αγριολούλουδα στην περιοχή του Carrizo Plain, στο Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής, αλλά και βορειότερα στον Εθνικό Δρυμό Los Padres.

Μετά από πέντε χρόνια έντονης ξηρασίας (αριστερά) η Καλιφόρνια είχε έναν πολύ υγρό χειμώνα που έδωσε τη δυνατότητα στα φυτά να ανθίσουν.

Τα αγριολούλουδα σχηματίζουν μεγάλα χρωματιστά «χαλιά».

Αυτές οι εικόνες έχουν ληφθεί από δορυφόρο στα τέλη Μαρτίου, δηλαδή στην καρδιά της ανθοφορίας. Τα περισσότερα από αυτά τα αγριολούλουδα τώρα έχουν ρίξει το άνθος τους και το έντονο κίτρινο χρώμα αντικαθίσταται από το πράσινο αλλά και το κοκκινωπό καφέ των ανθών που πέφτουν αφού γονιμοποιηθούν.

Οι πορτοκαλί παπαρούνες της Καλιφόρνια (Antelope Valley California Poppy Reserve)

Τα κυριότερα αγριολούλουδα της Καλιφόρνια, που προκαλούν και αυτά τα εντυπωσιακά χρώματα είναι η λασθένια (Lasthenia), το λούπινο (Lupinus), το δελφίνιο (Delphinium), το Platystemon, το Dichelostemma capitatum και η πορτοκαλί παπαρούνα. Τυχερός όποιος είχε μελίσσια σε αυτή την περιοχή…

Τα συνηθέστερα αγριολούλουδα της Καλιφόρνια.

Γιατί τα αυτοφυή φυτά είναι καλύτερα για τα πτηνά και τους ανθρώπους

Ο κήπος σας είναι το υπαίθριο καταφύγιο σας. Με κάποιες προσεχτικές επιλογές φυτών, μπορεί να γίνει καταφύγιο και για τα πουλιά. Η αυλή, ο κήπος, το μπαλκόνι αν διαμορφωθούν με αυτόχθονα είδη φυτών, μπορούν να δημιουργήσουν ένα ζωτικό σταθμό ξεκούρασης για τα διερχόμενα πουλιά και ένα καταφύγιο για τα διαχειμάζοντα πουλιά. Κάθε κομμάτι αποκαθιστάμενου εγγενούς περιβάλλοντος είναι ένα μπάλωμα στο φθαρμένο ύφασμα του οικοσυστήματος στο οποίο ανήκει. Φυτεύοντας γηγενή φυτά μπορούμε να το μετατρέψουμε σε ένα πράσινο πάπλωμα.

Καλύτερα για τα πουλιά
Περισσότερα ενδημικά φυτά σημαίνει περισσότερες επιλογές σε φαγητό και καταφύγιο για τα πουλιά και άλλα άγρια ζώα. Για να επιβιώσουν, τα ενδημικά πτηνά χρειάζονται και ενδημικά φυτά και τα έντομα που έχουν συν-εξελιχθεί μαζί τους. Τα περισσότερα φυτά που βρίσκουμε σε φυτώρια είναι εξωτικά είδη από άλλες χώρες. Πολλά από αυτά έχουν ιδιότητες που τα κάνουν φτωχή πηγή φαγητού για τα ενδημικά πουλιά – όπως το να έχουν φύλλα που δεν μπορούν να φαγωθούν από ενδημικά έντομα και κάμπιες. Με το 96% των επίγειων πουλιών να ταΐζει έντομα τα μικρά του, το να φυτεύουμε εξωτικά φυτά ανθεκτικά στα έντομα ισοδυναμεί με το να σερβίρουμε πλαστικό φαγητό. Δεν θέλουμε έντομα; Δεν θα έχουμε πουλιά.

Για παράδειγμα, έρευνα του εντομολόγου Doug Tallamy έδειξε πως οι αυτόχθονες βελανιδιές υποστηρίζουν περισσότερα από 530 διαφορετικά είδη πεταλούδων και νυχτοπεταλούδων μονάχα. Το μη γηγενές δέντρο Ginkgo υποστηρίζει μόνο τρία. Οι κάμπιες είναι η βασική τροφή φαγητού για μεταναστευτικά και μη πουλιά. Στις 16 μέρες μεταξύ της εκκόλαψης και της απόκτησης φτερών, οι νεοσσοί των πουλιών Carolina Chickadee μπορούν να κατεβάσουν παραπάνω από 9,000 κάμπιες .

Η έρευνα του Tallamy υποδεικνύει το εγχώριο φυσικό τοπίο ως ένα βασικό εργαλείο στην αύξηση της πολυμορφίας και πληθώρας των πτηνών. Σε μια έρευνα που έγινε σε ακίνητα στα προάστια της Πενσυλβάνια βρέθηκαν οχτώ φορές παραπάνω πτηνά σε αυλές με αυτόχθονα φυτά απ’ ότι σε αυλές με τα συνήθη ξένα καλλωπιστικά.

Ακόμη, ένα περιβάλλον με εγχώρια φυτά μπορεί να βοηθήσει τα πουλιά να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν σε μια αλλαγή κλίματος. Περισσότερα από τα μισά είδη πουλιών της Βόρειας Αμερικής απειλούνται από την κλιματική αλλαγή και τα ενδημικά φυτά μπορούν να τους βοηθήσουν στην αύξηση της αντοχής τους, παρέχοντας τους τροφή και θέσεις για να ξεκουραστούν και να φωλιάσουν.

Καλύτερα για τους ανθρώπους
Όταν φυτεύουμε αυτόχθονα φυτά, περνάμε περισσότερο χρόνο με τα πουλιά και λιγότερο χρόνο με το χορτοκοπτικό. Πως όμως αυτό ενισχύει την ανθρώπινη υγεία; Κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου 56 εκατ. Αμερικανοί κουρεύουν 40 εκατ. στρέμματα γκαζόν κάθε εβδομάδα -μια περιοχή 8 φορές το Νιου Τζέρσεϊ! Τα χορτοκοπτικά καίνε 800 εκατ. γαλόνια πετρελαίου ετησίως, συνεισφέροντας στα αέρια του θερμοκηπίου που οδηγούν στην υπερθέρμανση του πλανήτη.

Αν έχετε γεμίσει ποτέ μηχανή του γκαζόν ή χορτοκοπτικό ξέρετε ότι είναι εύκολο να χυθεί κάτω πετρέλαιο. Η διαρροή εκτιμάται στα 17 εκατ. γαλόνια καύσιμης ύλης κάθε χρόνο στην Αμερική κατά τη διάρκεια του ανεφοδιασμού αυτών των μηχανημάτων, ρυπαίνοντας έτσι την ατμόσφαιρα και τα υπόγεια ύδατα. Οι παλιότερες μηχανές απελευθερώνουν σημαντική ποσότητα λαδιού και άκαυτου αερίου. Όσο λιγότερο δηλαδή γκαζόν κουρεύουμε τόσο λιγότερο μολύνουμε το νερό και τον αέρα.

Ακόμη, λιγότερο κούρεμα σημαίνει και λιγότερη ηχορύπανση. Μια τυπική μηχανή αερίου για το γκαζόν εκπέμπει 85 με 95 ντεσιμπέλ για το χειριστή. Αυτό δεν τρομάζει μόνο τα πουλιά, μπορεί να οδηγήσει και σε απώλεια ακοής με την πάροδο του χρόνου.

Με τη φύτευση ενδημικών ειδών, πετυχαίνουμε ακόμη:

Εξοικονόμηση νερού
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, 30 με 60 τοις εκατό του γλυκού νερού στις αμερικάνικες πόλεις χρησιμοποιείται για το πότισμα του γρασιδιού. Τα ενδημικά φυτά έχουν προσαρμοστεί να αναπτύσσονται στο φυσικό τους περιβάλλον, χωρίς πρόσθετο νερό ή θρεπτικά συστατικά. Με την πρόγνωση παρατεταμένης ξηρασίας σαν αυτή που αντιμετωπίζει η Καλιφόρνια, είναι καλή στιγμή να αλλάξουμε τις αυλές μας με τοπικά φυτά που δεν απαιτούν πολύ νερό.

Έλεγχο των πλημμυρών
Η καλλιέργεια στην αυλή μας πολλών και διαφορετικών ειδών, ανθοφόρων, θάμνων και δέντρων δημιουργεί στρώματα βλάστησης που εκτρέπουν τις δυνατές βροχές και αυξάνει την πιθανότητα να απορροφηθεί το νερό από το χώμα πριν καταλήξει σε αποχετεύσεις και ρέματα.

Χρήση λιγότερων χημικών
Λιγότερο κούρεμα, λίπανση και εντομοκτόνα σημαίνει καθαρότερο αέρα και νερό. Οι ιδιοκτήτες σπιτιών στις ΗΠΑ εφαρμόζουν γύρω στα 80 εκατ. κιλά εντομοκτόνων στο γκαζόν τους κάθε χρόνο. Δηλαδή 10 φορές πιο πάνω από ότι οι αγρότες στις καλλιέργειες τους. Με τις καταιγίδες, τα χημικά του γκαζόν μεταφέρονται με τις απορροές και τον άνεμο, μολύνοντας υγροτόπους μίλια μακριά.

Τα αυτόχθονα φυτά είναι συχνά πιο ανθεκτικά από τα ξένα καλλωπιστικά και αναπτύσσονται χωρίς εντομοκτόνα και λιπάσματα. Επιπρόσθετα, όσο μετατρέπουμε τον κήπο μας σε φιλικό προς τα πουλιά, έντομα που παλαιότερα θεωρούσαμε παράσιτα γίνονται σύμμαχοι. Μιας και οι κάμπιες είναι σούπερ τροφή για τα πουλιά, οι τρύπες που κάνουν στα φύλλα της βελανιδιάς σας είναι σύμβολο επιτυχίας και οι κάμπιες από μόνες τους είναι αιτία για γιορτή.

Λιγότερη συντήρηση
Λιγότερο γκαζόν σημαίνει και λιγότερος χρόνος κουρέματος και βοτανίσματος. Η διαμόρφωση με αυτοφυή φυτά δεν σημαίνει μηδενική συντήρηση –τα επεκτατικά ζιζάνια είναι ένα μόνιμο θέμα σε κάθε κήπο. Αλλά με προσεκτική επιλογή φυτών, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα χώρο που ελαχιστοποιεί το συνεχές ξόδεμα χρόνου και χρήματος. Αυτή είναι μια ωραία αλλαγή από τη συνεχή φροντίδα του γκαζόν. Και μόλις απομακρύνουμε τη μηχανή κουρέματος, θα ακούσουμε το τραγούδι των πουλιών να βασιλεύει στη σιωπή.

Ομορφιά
Πως είναι ένας όμορφος υπαίθριος χώρος; Τι σημαίνει «περιποιημένη αυλή»; Για δεκαετίες, το πρότυπο πράσινης καλαισθησίας επικεντρωνόταν σε γκαζόν χαλί και καλοκουρεμένα φυτά περιμετρικά, μια αισθητική που αποκλείει πτηνά και άλλα ζώα και έχει μεγάλο ενεργειακό αποτύπωμα. Φυτεύοντας ενδημικά φυτά ,δημιουργούμε ένα πολύχρωμο, οπτικά ελκυστικό τοπίο που δίνει στα πτηνά μια δίκαιη ευκαιρία σε έναν κόσμο που αλλάζει.

πηγή: audubon.org