Ασπροκουνουκλιά (λαδανιά άσπρη)

Η λαδανιά η άσπρη (Cistus Salvifolius) που είναι γνωστή και ως ασπροκουνουκλιά ή αγριοφασκομηλιά είναι ένας φρυγανώδης θάμνος που μπορεί να φτάσει έως και το ένα μέτρο. Όπως και η λαδανιά η ροζ, έχει μικρά χνουδωτά φύλλα με χαρακτηριστικό άρωμα και μεγάλα άνθη με 5 πέταλα.

Αυτοφύεται σε άγονες και πετρώδεις πλαγιές από τους πρόποδες των βουνών μέχρι τα ορεινά. Προτιμά τις ηλιόλουστες θέσεις και έχει πραγματικά ένα απ’ τα πιο όμορφα άνθη της άνοιξης! Ανθίζει κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, όμως η ανθοφορία της ανεβαίνει προς τα πάνω καθώς μπαίνει το καλοκαίρι και έτσι θα την συναντήσει κανείς στα ορεινά μέχρι και το τέλος του Ιούνη.

Δίνει νέκταρ και γύρη, πορτοκαλί χρώματος, η οποία θεωρείται εξαιρετικής ποιότητας. Κατά πολλούς η γύρη της λαδανιάς έχει και την ωραιότερη γεύση. Τις θερμές ώρες του καλοκαιριού εκκρίνει από τους βλαστούς και τα φύλλα μια ρητίνη που είναι γνωστή ως λάδανο και χρησιμοποιούνταν παλαιότερα ως φάρμακο. Το λάδανο οι μέλισσες το συλλέγουν και το μετατρέπουν σε πρόπολη. Είναι ένα πολύ σημαντικό μελισσοκομικό φυτό, που βοηθάει στην ανάπτυξη των μελισσιών.

Τα προϊόντα που προέρχονται από μέλισσες πιθανόν να καταστέλλουν τα καρκινικά κύτταρα

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία, έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

bier_vedstade

Οι ιδιότητες του μελιού και του βασιλικού πολτού είναι γνωστές από την αρχαιότητα ακόμα. Στους νεότερους χρόνους οι επιστήμονες έβαλαν κατά καιρούς στο μικροσκόπιο το μέλι και το βασιλικό πολτό ώστε να διαπιστώσουν αν αυτές οι ιδιότητες είναι ευεργετικές για τον ανθρώπινο οργανισμό και σε ποιες περιπτώσεις.

Μια πρόσφατη μελέτη που έγινε σε πειραματόζωα από επιστήμονες στην Κροατία έδειξε τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όπως είναι ο βασιλικός πολτός, το μέλι, η πρόπολη και το δηλητήριο των μελισσών, έχουν την δύναμη να καταστείλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και τη δημιουργία μεταστάσεων.

Οι επιστήμονες μελέτησαν αναλυτικά τη δράση των προϊόντων της μέλισσας, σε σχέση με τα καρκινικά κύτταρα του μαστού και του ινοσαρκώματος, προκαλώντας τεχνητά τις δύο αυτές μορφές καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα. Οι απαντήσεις που έλαβαν σημειώθηκαν ως πολύ ενδιαφέρουσες, καθώς διαπίστωσαν ότι η δράση των προϊόντων της μέλισσας ήταν εξαιρετικά σημαντική. Για παράδειγμα, το καφεϊκό οξύ (WSDP) τα οποίο εμπεριέχεται στην πρόπολη, όταν χορηγήθηκε στα πειραματόζωα από το στόμα, λειτουργούσε κατασταλτικά σε μεγάλο βαθμό ως προς την ανάπτυξη καρκίνων, ενώ έδινε παράταση ζωής στο πειραματόζωο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέλι είχε μια ισχυρή δράση εναντίον των μεταστάσεων, όταν δινόταν πριν από την εμφύτευση καρκινικών κυττάρων στα πειραματόζωα, ενώ και ο βασιλικός πολτός, ο οποίος χορηγούνταν ενδοφλεβίως ταυτόχρονα με τη χορήγηση των καρκινικών κυττάρων, δρούσε κατασταλτικά σε σημαντικό βαθμό, ως προς το σχηματισμό πιθανών μεταστάσεων.
Επιπροσθέτως, το δηλητήριο που βγάζει η μέλισσα, χορηγήθηκε από τους ερευνητές ενέσιμα μέσα στους όγκους και όπως παρατήρησαν το μέγεθός τους άρχισε να μειώνεται σημαντικά.

Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, τα προϊόντα που προέρχονται από τις μέλισσες, όταν λαμβάνονται από το στόμα ή ενδοφλέβια, πιθανόν να συμβάλλουν στον έλεγχο της ανάπτυξης των καρκίνων και των μεταστάσεων τους. Οι ενδείξεις αυτές ωστόσο είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο και, όπως είπαν, επιβάλλεται να γίνουν πιο αναλυτικές μελέτες επί του θέματος, καθώς ο τρόπος δράσης των προϊόντων αυτών κατά των καρκινικών κυττάρων δεν είναι ακόμα σαφής.

πηγή: Ναυτεμπορική

Το μέλι ανθέων

Έπειτα από μία πολύ “περίεργη” άνοιξη και έχοντας κάνει ήδη τρεις μετακινήσεις σε διάφορες ανθοφορίες από τον Φεβρουάριο, καταφέραμε επιτέλους στις αρχές του καλοκαιριού να τρυγήσουμε το ανθόμελο.

trugos3

Έχοντας φύγει “άπραγοι” από την ανθοφορία της πορτοκαλιάς και τον κάμπο της Άρτας, μετακινηθήκαμε λίγο βορειότερα στις ανθισμένες πλαγιές του Ξηροβουνίου, που ορθώνεται
ανάμεσα στους ποταμούς Λούρο και Άραχθο, στη νότια Πίνδο. Ελπίζαμε ότι εκεί οι μέλισσες θα συλλέξουν το νέκταρ που τους στέρησε η βροχή τις προηγούμενες ημέρες. Το Ξηροβούνι είναι μια περιοχή, όπου στο μεταίχμιο άνοιξης και καλοκαιριού, κυριαρχεί η ασφάκα, το παλιούρι, το σπάρτο, η βρούβα, το αγριοράδικο, τα αγριοτρίφυλλα και ο αγριόβικος.

trugos1

Ενώ ο καιρός δεν μας βοήθησε και πάλι καταφέραμε να πραγματοποιήσουμε ένα μικρό τρύγο από αυτήν την πανδαισία αγριολούλουδων και αγριοβοτάνων που φύονται στην περιοχή. Μαζί με το μέλι συλλέξαμε και γύρη, την οποία διαθέτουμε νωπή, αλλά και ακατέργαστη πρόπολη από διάφορα φυτά που εκκρίνουν ρητίνες.

trugos2

Το μέλι ανθέων έχει ανοικτό χρώμα και το άρωμά του είναι ανθώδες και φρουτώδες με απαλή γεύση. Είναι λεπτόρευστο και βοηθά στην καλή λειτουργία της πέψης, δίνει ενέργεια και αντοχή και ρυθμίζει την εντερική λειτουργία.

trugos5

Μάθε για το μέλι σου
Το μέλι αυτό όμως έχει και μια άλλη ιδιαιτερότητα. Διατίθεται για πρώτη φορά με ετικέτα η οποία φέρει barcode το οποίο σκανάρετε με το κινητό σας (ή μπαίνετε στη σελίδα μας και αναγράφετε τον κωδικό του μελιού) και βλέπετε αναλυτικά: από ποιο μέρος, ποια περίοδο αλλά και τι δυσκολίες αντιμετωπίσαμε για να το συλλέξουμε. Με φωτογραφίες σημειώσεις απ’ το μελισσοκομικό μας ημερολόγιο κτλ.

trugos4

Μπορείτε να παραγγείλετε το μέλι ανθέων από τους πρόποδες της Πίνδου στα τηλέφωνα 26810 35121 & 161. Μετά τον τρύγο μετακινηθήκαμε σε μεγαλύτερο υψόμετρο για τις μελιτώδεις εκκρίσεις της βελανιδιάς.

Οι μέλισσες «αυτοθεραπεύονται» από μυκητιασικές λοιμώξεις

Εργάζονται ασταμάτητα για να παράγουν το μέλι. Τι κάνουν όμως όταν αρρωσταίνουν; Σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PLoS ONE, όταν οι μέλισσες προσβάλλονται από ένα βλαβερό μύκητα, κάνουν… τους γιατρούς του εαυτού τους, καλύπτοντας τις κυψέλες τους με εκχυλίσματα αντιμυκητιασικού φυτού.

bee-arthro

Συγκεκριμένα, όταν μια αποικία απειλείται από μυκητιασική λοίμωξη, οι μέλισσες συλλέγουν από τα φυτά πρόπολη, ένα κολλώδες μείγμα ρητινών και κεριού με αντιμυκητιασικές ιδιότητες. Παρότι πολλοί μελισσοκόμοι δεν συμπαθούν ιδιαίτερα την πρόπολη, οι συντάκτες της έκθεσης λένε ότι η μελέτη τους μπορεί να τους βοηθήσει να κρατήσουν τους μύκητες μακριά από τις κυψέλες τους. «Οι Αμερικανοί μελισσοκόμοι ανέκαθεν προτιμούσαν αποικίες που χρησιμοποιούσαν λιγότερη τέτοια ρητίνη, γιατί κολλάει και καθιστά τη δουλειά τους δυσκολότερη», εξηγεί ο ερευνητής του Κρατικού Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας Μάικλ Σιμόν-Φίνστρομ. «Τώρα γνωρίζουμε ότι αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό [της πρόπολης] που αξίζει να προβάλουμε, γιατί απ’ ό,τι φαίνεται παρέχει στις μέλισσες φυσική άμυνα.»

Οι ερευνητές μελέτησαν 23 αποικίες, σε 12 από τις οποίες οι κυψέλες ήταν καλυμμένες με «φυσική» -ποσότητα ρητίνης (πρόπολη). Στις υπόλοιπες 11 αποικίες, οι κυψέλες είχαν μικρές ποσότητες που απαντώνται στη μελισσοκομία. Έπειτα τις μόλυναν με μύκητες και βακτήρια για να διαπιστώσουν εάν οι μολυσμένες κυψέλες θα έστελναν περισσότερες μέλισσες σε αναζήτηση ρητίνης για την ενίσχυση της πρόπολης.

Οι παρατηρήσεις τους δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας: όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με την απειλή μιας μυκητιασικής μόλυνσης, οι μέλισσες φέρνουν 45% περισσότερη πρόπολη για να ενισχύσουν την κυψέλη τους, ενώ παράλληλα απομακρύνουν οι ίδιες τις μολυσμένες προνύμφες από την αποικία. Αυτό, κατά τους επιστήμονες, σημαίνει ότι «κατανοούν» πως ό,τι έρχεται σε επαφή με μικρόβια τείνει να προκαλεί περαιτέρω μόλυνση.

«Η αποικία είναι πρόθυμη να δαπανήσει την ενέργεια και την προσπάθεια των εργατριών της στη συλλογή αυτών των ρητινών», λέει ο Σιμόν – Φίνστρομ. «Συνεπώς, είναι σαφές ότι αυτή η συμπεριφορά οφείλεται στο ότι, για την αποικία, το όφελος είναι μεγαλύτερο από το τίμημα».

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι μέλισσες «γνώριζαν» ποιοι μύκητες είναι επιβλαβείς και ποιοι όχι, αφού όταν οι κυψέλες μολύνονταν με μύκητα που δεν προκαλούσε ασθένεια, δεν επιχειρούσαν να θωρακιστούν με ενίσχυση των αποθεμάτων πρόπολης.

Στο Ορεινό Μέλι μπορείτε να βρείτε και να παραγγείλετε ακατέργαστη πρόπολη.

πηγή: Ναυτεμπορική

Γιατί οι μέλισσες είναι τόσο καθαρές;

Ο Διευθυντής του περιοδικού Baynature είχε μια πρόσφατη εμπειρία με μία μέλισσα η οποία έδειχνε να προσέχει την εμφάνισή της…

aaΓόνος μελισσών σε διάφορα στάδια ανάπτυξης. Η βασίλισσα συνήθως αποφεύγει να γεννήσει σε κελί το οποίο περιείχε προηγουμένως μέλι ή γύρη και δεν έχει απολυμανθεί με πρόπολη. Γι αυτό το λόγο οι κηρήθρες με τον καιρό μαυρίζουν. Photo: Vipin Baliga/Flickr

“Καθόμουν στο αμάξι μου, σήμερα το απόγευμα, όταν παρατήρησα μια χαριτωμένη μικρή μέλισσα στο παρμπρίζ. Μου φαινόταν ότι προσπαθούσε απεγνωσμένα να καθαρίσει κάτι από επάνω της. Στην αρχή σκέφτηκα ότι έπεσε πάνω σε κάτι απ’ το οποίο τώρα δεν μπορεί να απαλλαγεί και θα πεθάνει. Έτσι πήρα ένα κύπελλο και έβαλα τη μέλισσα μέσα, αλλά εκείνη δε φάνηκε να ενθουσιάζεται με την ιδέα και πέταξε και πάλι προς τα έξω. Όταν επέστρεψα σπίτι μου έψαξα στο google και έμαθα ότι οι μέλισσες το συνηθίζουν αυτό. Δηλαδή να καθαρίζονται από τη γύρη κτλ. Και κυρίως να καθαρίζουν τα μάτια τους πριν από την πτήση της επιστροφής στην κυψέλη.”

Αποφασίσαμε να ερευνήσουμε περαιτέρω αυτήν την εκπληκτική συμπεριφορά των μελισσών, φτάνοντας μέχρι τον Eric Mussen, ειδικό εντομολόγο ερευνητή στο Honey Bee Research Facility. Αυτός και η συνάδελφός του Elina Nino μας έδωσαν την απάντηση.

Το εσωτερικό μιας κυψέλης θεωρείται ένα πολύ καθαρό περιβάλλον. Οι μέλισσες παράγουν μέλι εκεί και εμείς το τρώμε. Αλλά, γιατί οι μέλισσες και οι κυψέλες τους είναι τόσο καθαρές; Είναι στα γονίδια τους.

Οι μέλισσες χτίζουν με κερί, κηρήθρες, τις οποίες χρησιμοποιούν για αποθήκευση τροφών αλλά και για την ανατροφή των προνυμφών. Η δομή του χτισίματος τους, τους επιτρέπει να στεγάζονται δεκάδες χιλιάδες μέλισσες σε μικρό χώρο. Ωστόσο, σε περίπτωση που προκύψει οποιοδήποτε είδος μικροβιακής μόλυνσης, όλη αυτή η κοινωνία θα μπορούσε να οδηγηθεί σε μια καταστροφική επιδημία και τελικά στον θάνατο ολόκληρης της αποικίας.

Οι μέλισσες δείχνουν να έχουν βρει τη λύση γι αυτό το πρόβλημα. Συγκεντρώνουν ρητίνες από διάφορες φυτικές πηγές. Επιστρέφοντας στην κυψέλη με αυτές τις κολλώδεις μάζες, οι αδερφές τους τις βοηθούν να τις ξεφορτώσουν. Οι μελισσοκόμοι την αποκαλούν πρόπολη. Χρησιμοποιείται για να γεμίσει μικρές ρωγμές στην κυψέλη, να περιορίσει την είσοδο το χειμώνα κ.α. Επίσης, αναμιγνύεται με κερί μέλισσας και χρησιμοποιείται ως δομικό υλικό. Αυτές οι ρητίνες έχουν εκπληκτικές αντιμικροβιακές ιδιότητες. Είναι αποτελεσματικές κατά των βακτηρίων, μυκήτων και ιών. Πολλές φορές μάλιστα όταν εισβάλει στην κυψέλη ένας εχθρός οι μέλισσες αφού τον σκοτώσουν προσπαθούν να το απομακρύνουν από την κυψέλη. Όταν αυτό είναι αδύνατο, για παράδειγμα όταν ο εχθρός είναι μεγάλος σε όγκο (πχ μία σαύρα), για να μην σαπίσει και μετατραπεί σε εστία μόλυνσης, οι μέλισσες τον ταριχεύουν με πρόπολη.

Όσο για τις ίδιες τις μέλισσες θα τις δει κανείς να χρησιμοποιούν τα πόδια τους για να καθαρίσουν άλλα μέρη του σώματός τους. Θα θεωρήσει κανείς ότι το κάνουν για λόγους υγιεινής, αλλά οι μέλισσες δεν έχουν ανάγκη τόσο την προσωπική καθαριότητα καθώς ο εξωσκελετός τους είναι αδιάβροχος και τις προστατεύει από τα μικρόβια, λειτουργώντας ως πανοπλία. Ο κυριότερος λόγος είναι τα σύνθετα μάτια τους. Οι μέλισσες μπορούν να δουν αντικείμενα, ανιχνεύουν το πολωμένο φως του ήλιου και έχουν καλή αντίληψη των χρωμάτων, παρόμοια με αυτή των ανθρώπων, απλά λίγο μετατοπισμένη στο χρωματικό φάσμα. Σκουπίζουν τα μάτια τους κάθε τόσο για να τα κρατάνε καθαρά. Όπως εμείς οι άνθρωποι έχουμε τα βλέφαρα που κρατούν τα μάτια μας καθαρά και υγρά.

Οι μέλισσες επίσης καθαρίζουν τις άκρες των κεραιών τους, οι οποίες λειτουργούν ως υποδοχείς αφής και οσμής, αλλά και ένα άλλο αισθητήριο όργανο που ονομάζεται όργανο Τζόνστον και τους λέει πόσο γρήγορα θα πετάξουν. Όλα αυτά τα όργανα αν καλύπτονται από σκόνη και γύρη πιθανόν να μη λειτουργούν σωστά και γι αυτό οι μέλισσες φροντίζουν να τα κρατούν καθαρά.

πηγή: baynature.org

Λαδανιά, το Μύρο της Βίβλου

Στις πλαγιές της οροσειράς της Πίνδου συναντάται η λαδανιά, ένα αειθαλές φρύγανο το οποίο τον Απρίλιο-Μάιο βγάζει ένα εντυπωσιακό ροζ ή άσπρο άνθος. Η αλήθεια είναι ότι τέτοια εποχή δεν περιμέναμε να το δούμε ακόμα ανθισμένο, αλλά φέτος ο καιρός έχει μεταφέρει τις ανθοφορίες 20 μέρες με 1 μήνα αργότερα.

P1060551

Θεωρείται σημαντικό μελισσοκομικό, αλλά και όχι μόνο, φυτό, μιας και δίνει νέκταρ αλλά και άφθονη γύρη χρώματος πορτοκαλί. Μάλιστα, δίνει τόση πολύ γύρη που καμιά φορά οι εργάτριες μπορεί να “μπλοκάρουν” την βασίλισσα! Αυτό όμως που το κάνει τόσο σημαντικό είναι ότι εκκρίνει μία ρητίνη την κομμεορητίνη που στην Κρήτη την λέμε ‘’αλάδανο’’, ή ‘’λάβδανο’’, την οποία οι μέλισσες την κάνουν πρόπολη και οι άνθρωποι την χρησιμοποιούν ως φυσικό  προϊόν και ισχυρό σταθεροποιητή αρωμάτων στην ευρωπαϊκή αρωματοβιομηχανία.

P1060553

Το αλάδανο έχει χρώμα σκούρο καφετί, είναι αρωματικό και με πικρή γεύση και χρησιμοποιείται εκτός των άλλων για την παραγωγή αιθέριου ελαίου. Στο Ρέθυμνο παλαιότερα συνέλεγαν την κομμεορητίνη, με ένα ειδικό εργαλείο, το αργαστήρι, για εμπορικούς σκοπούς σε σημαντικές ποσότητες, τόσες ώστε να αποτελεί κύρια πηγή εισοδήματος.

P1060555

Η ρητίνη αυτή που παράγεται από τη λαδανιά, είναι ιδιαίτερα αρωματική με έντονες φαρμακευτικές ιδιότητες. Στην αρχαιότητα οι Αιγύπτιοι την χρησιμοποιούσαν στις ταριχεύσεις, ενώ για τους Χριστιανούς αποτελεί ένα από τα σαράντα συστατικά που απαιτούνται για την παρασκευή του Άγιου Μύρου. Όσοι μελισσοκόμοι λοιπόν έχουν αυτό το φυτό στο μελισσοκομείο τους πρέπει να αισθάνονται πολύ τυχεροί.